III SA/Gd 505/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka ( spr.), WSA Alina Dominiak, Protokolant: Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 r., na rozprawie sprawy ze skargi O. K. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy [...] z dnia 20 marca 2001r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu oddala skargę. III SA/Gd 505/04 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - uwzględniając skargę – O.K. wyrokiem z dnia 26 lutego 2004 r. 3 II SA/Gd 1270/01 uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 20 marca 2001 r. Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 27 grudnia 2000 r. Nr [...], którą odmówiono skarżącemu zwrotu kosztów dojazdu z miejscowości zamieszkania do miejscowości pełnienia służby w wysokości ceny miesięcznego biletu na komunikację publicznym środkiem transportu, gdyż – pomimo wezwania – nie przedstawił biletu miesięcznego na komunikację autobusową. Sąd podał, że – ani z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.), ani z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi, i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 23, poz. 107 ze zm.) – nie wynika, aby organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej były legitymowane do żądania przedstawienia przez żołnierza biletu na przejazdy do miejscowości pełnienia służby, mogą zaś żądać udokumentowania składanego przez żołnierza oświadczenia, lecz to uprawnienie ogranicza się "do żądania wykazania, iż żołnierz miał zgodę na zamieszkanie w miejscowości innej niż miejsce pełnienia służby, do udokumentowania jaki środek komunikacji jest najdogodniejszy na tę trasę oraz, czy żołnierz dojeżdża środkiem komunikacji publicznej, czy prywatnym pojazdem mechanicznym". Ze skargą kasacyjną wystąpił Dyrektor Oddziału Rejonowego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zarzucając naruszenie § 3 ust. 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r., w związku z art. 48 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, przez błędną wykładnię tych przepisów i podnosząc, że żądanie udokumentowania składanego przez żołnierza oświadczenia obejmuje również uprawnienie do domagania się przedstawienia biletu na przejazdy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę, przy czym nie chodzi o naruszenie prawa materialnego – chociaż zarzuca się błędną wykładnię – lecz o mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, gdyż przepisami postępowania są ust. 1 i 2 § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi..... dlatego, że dotyczą właśnie trybu. Przepisy te stanowią, że zwrotu kosztów dojazdu dokonuje się na podstawie pisemnego oświadczenia żołnierza zawodowego o dojeżdżaniu do miejscowości, w której pełni czynną służbę wojskową, potwierdzonego przez dowódcę jednostki wojskowej; na żądanie organu dokonującego zwrotu kosztów oświadczenie żołnierza wymaga udokumentowania. Udokumentowanie zaś oznacza, że będące przedmiotem oświadczenia okoliczności podlegają udowodnieniu za pomocą potwierdzających je odpowiednich dokumentów. Takim dokumentem – w rozumieniu § 3 ust. 2 powołanego rozporządzenia – jest również bilet miesięczny na przejazdy publicznym środkiem transportu. Z kolei – aby poruszyć jeszcze inny aspekt – zawarte w art. 48 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do określenia trybu zwrotu żołnierzowi kosztów dojazdu obejmuje zarazem umocowanie do określenia, jakie środki dowodowe będą stosowane w postępowaniu zwrotnym, stąd żądanie udokumentowania nie pozostaje w sprzeczności z ustawą. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż Sąd ponownie rozpoznając niniejszą sprawę związany jest wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2004 r. w sprawie OSK 691/04 (art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 48 ust.1 ustawy z dnia 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 1995 r. nr 86 poz. 433) żołnierze zawodowi zamieszkujący, za zgodą dowódcy jednostki, w innej miejscowości i dojeżdżający do miejscowości w której stale pełnią służbę, otrzymują zwrot kosztów dojazdu najdogodniejszym publicznym środkiem transportu, jeżeli organy wojskowe nie wykupiły uprawnień do bezpłatnych przejazdów tym środkiem. Zawarte w art. 48 ust. 2 ustawy upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do określenia trybu zwrotu żołnierzowi kosztów dojazdu obejmuje zarazem umocowanie do określenia, jakie środki dowodowe będą stosowane w postępowaniu o zwrot kosztów dojazdu. Tryb postępowania w zakresie zwrotu kosztów dojazdu uregulowany jest przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W myśl § 1.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. (Dz. U. z dnia 29 lutego 1996 r. nr 23 poz. 107) w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią służbę wojskową żołnierze zawodowi, i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego – żołnierzowi zawodowemu, spełniającemu warunki określone w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP [...], przysługuje zwrot kosztów dojazdu najdogodniejszym publicznym środkiem transportu, w wysokości ceny miesięcznego biletu imiennego na ten środek. Zgodnie z § 3 ust. 1 zwrotu kosztów dojazdu dokonuje dyrektor oddziału terenowego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, na podstawie pisemnego oświadczenia żołnierza zawodowego o dojeżdżaniu do miejscowości, w której pełni czynną służbę wojskową, potwierdzonego przez dowódcę jednostki wojskowej. Przy czym organy wymienione w ust.1 mogą żądać udokumentowania oświadczenia składanego przez żołnierza zawodowego (ust. 2 § 3). Powyższy zapis oznacza, co wynika również z uzasadnienia NSA, że będące przedmiotem oświadczenia okoliczności podlegają udowodnieniu za pomocą potwierdzających je odpowiednich dokumentów. Zaś takim dokumentem może być również w rozumieniu § 3 ust. 2 powołanego rozporządzenia, bilet miesięczny na przejazdy publicznym środkiem transportu. Z tych względów zobowiązania organu odwoławczego skierowanego do skarżącego a zawartego w piśmie z dnia 20.02.2001 r. nie można uznać za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek zastosowane w tym zobowiązaniu zawężenie dowodów celem udokumentowania oświadczenia – jedynie przez złożenie zakupionego biletu miesięcznego na przejazd – uznać należy za nieusprawiedliwione w świetle powołanego wyżej przepisu, to jednak w okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż organ nie naruszył prawa wydając zaskarżoną decyzję. Skarżący bowiem, co wynika z akt sprawy, miał pełną świadomość prawną w zakresie omawianego zagadnienia. Tym samym nie można uznać, iż organ wbrew regule postępowania administracyjnego wyznaczonej przepisem art. 9 K.p.a. wprowadził w błąd skarżącego skutkiem czego nie wykonał on bez swej winy obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Podkreślić należy, iż skarżący był zorientowany, czemu dał wyraz również w skardze że "udokumentowaniem oświadczenia mogło być ewentualnie zaświadczenie danego przewoźnika o wysokości opłaty za imienny bilet miesięczny w jego firmie". Nie udokumentował jednak (przy świadomości takiej możliwości) w ten sposób ani w żaden inny swojego oświadczenia albowiem uważał, że obowiązek poczynienia ustaleń w tym przedmiocie ciąży na organie z urzędu. Z takim stanowiskiem skarżącego w świetle przytoczonych przepisów prawa nie sposób się zgodzić. Możliwość żądania przez organ udokumentowania oświadczenia pisemnego składanego przez żołnierza celem uzyskania zwrotu kosztów dojazdu wynika wprost z przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia i dokonana przez skarżącego analiza przepisów regulujących postępowanie w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu w żaden sposób nie podważa prawa organu w w/w zakresie. W konsekwencji uznać należy, iż niewątpliwy w niniejszej sprawie brak jakiegokolwiek udokumentowania przez skarżącego złożonego na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia pisemnego oświadczenia (gdyż środek transportu został przez skarżącego wskazany) mimo wynikającego z przepisu, prawa organu do jego żądania, czyniło zasadną odmowę zwrotu kosztów dojazdu. Tak więc słuszne było stanowisko organu odwoławczego, iż ma prawo żądać – a żołnierz dochodzący zwrotu kosztów dojazdu obowiązek – udokumentowania złożonych oświadczeń o sposobie i formie dojazdu. Natomiast podzielić należy stanowisko skarżącego, iż uzasadnienie prawne decyzji organu I instancji w części odwołującej się do innych przesłanek niż wynikające z § 3 ust. 2 rozporządzenia nie odpowiada wymogom określonym przepisem art. 107 § 3 K.p.a., jednakże uchybienie to w świetle powyższych rozważań nie stanowi naruszenia przepisów postępowania o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych orzekł jak w sentencji.