III SA/Gd 505/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 kwietnia 2021 r. [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o skierowanie na badanie psychologiczne kierowcy T. K., zawiadomieniem z dnia 29 września 2020 r., Starosta [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie skierowania na badanie psychologiczne w związku z przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W toku postępowania administracyjnego T. K. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wyjaśnienia dotyczące uzyskania wskazanej liczby punktów i złożył wniosek o ich anulowanie. Postanowieniem z dnia 2 października 2020 r. Starosta [...] zawiesił wszczęte postępowanie do czasu rozpatrzenia sprawy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Odpowiedź Komendanta wpłynęła do organu I instancji w dniu 16 grudnia 2020 r., w związku z czym, postanowieniem z dnia 17 grudnia 2020 r., Starosta [...] podjął zawieszone postępowanie. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 18 stycznia 2021 r. nr [...], Starosta [...], działając m.in. na podstawie przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm., zwanej dalej: "ustawą"), skierował T. K. na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że przepis art. 99 ust. 1 pkt 3b ustawy przewiduje, iż Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. We wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 17 września 2020 r. o skierowaniu T. K. na badanie psychologiczne wskazano na przekroczenie limitu punktów karnych, co uzasadniało wydanie decyzji. W wyniku rozpoznania odwołania T. K. zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 18 stycznia 2021 r. Organ odwoławczy uznał stanowisko Starosty [...] za uzasadnione wskazując, że T. K. ośmiokrotnie w ciągi 1 roku naruszył przepisy ruchu drogowego skutkujące przypisaniem mu łącznie 35 punktów karnych. Ta liczba punktów obligowała Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do wystąpienia z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji odwołującego się jako kierowcy, a Starostę do wydania kwestionowanego orzeczenia. Kolegium wskazało, że stosownie do treści art. 130 ustawy - Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3-20 punktów. Strona została o tym poinformowana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Organ wyjaśnił, że nie jest istotnym, jakim samochodem odwołujący się kierował, tj. osobowym czy dostawczym. Bezsprzecznie naruszył bowiem przepisy prawa o ruchu drogowym i to skutkowało wydaniem kwestionowanej decyzji. W skardze na decyzję organu odwoławczego, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, T. K. stanął na stanowisku, że organy nie wdając się w merytoryczne badanie sprawy uznały za wystarczający wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji. Tymczasem Komendant wystąpił z wnioskiem o skierowanie na badanie dlatego, że w okresie od dnia 22 lutego 2019 r. do 12 grudnia 2019 r. skarżący zgromadził łącznie 35 punktów. Tymczasem ani z decyzji Starosty [...], ani też z podtrzymującej jej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wynika za co punkty zostały przyznane oraz w jaki sposób doszło do podjęcia wiadomości, że rzekome wykroczenia zostały w ogóle popełnione, a także gdzie wykroczenia te miały zostać popełnione. Co więcej, nie wyjaśniono się w sposób jednoznaczny, jakie punkty i za co zostały nałożone w sytuacji, kiedy odnoszą się one do różnych pojazdów. Organy nie wypełniły obowiązków wynikających z art. 7, art. 8 i art. 88 k.p.a. Rozpatrujące sprawę organy powinny zapoznać się z tym, kto nakręcił i udostępnił Policji filmy stanowiące podstawę nałożenia punktów karnych. Ponadto należało stwierdzić, że wykroczenie zostało popełnione na drodze czasowo wyłączonej z ruchu, dostępnej tylko dla ograniczonej kategorii osób, w momencie kiedy obwiniony wraz z ekipą wykonywał prace drogowe, polegające na podsypywaniu płyt, które wykorzystywane były w trakcie remontu. Organy nie wyjaśniły, dlaczego w sytuacji, kiedy na danym odcinku drogi nie odbywał się normalny ruch nałożono na właściciela pojazdów obowiązek wynikający z faktu przekroczenia dopuszczalnej ilości punktów karnych. Nie wyjaśniono również, dlaczego dokonano zsumowania okoliczności braku zapiętych pasów bezpieczeństwa przez kilku pracowników przewożonych do wykonania robót, ani też nie wskazano jak możliwe było stwierdzenie tej okoliczności przy zaciemnionych szybach pojazdu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak też przedstawioną w jej uzasadnieniu argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja utrzymująca w mocy decyzję o skierowaniu strony na badania psychologiczne. Należy zauważyć, że decyzje organów obu instancji wydane zostały w związku z otrzymaniem przez skarżącego w okresie jednego roku, a konkretnie od dnia 22 lutego 2019 r. do dnia 11 grudnia 2019 r., łącznie aż 35 punktów na skutek wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego. Jako podstawę prawną decyzji organów obu instancji powołano art. 99 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm., zwanej dalej: "ustawą"), który przewiduje, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy (...) na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy, decyzję administracyjną w przedmiocie skierowania kierowcy na badanie psychologiczne starosta wydaje: 1) z urzędu: a) na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b, b) na podstawie informacji uzyskanych od administratora danych i informacji zgromadzonych w ewidencji - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a-c oraz pkt 4 i 5, c) na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b; 2) na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d. Z brzmienia art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z ust. 2 ustawy wynika zatem w sposób jednoznaczny, że aby skierować kierowcę na badanie psychologiczne nie jest wymagane spełnienie jakichkolwiek innych - poza złożeniem wniosku przez uprawniony organ i przypisaniem kierowcy ponad 24 punktów - przesłanek. Decyzja, jaką na podstawie tego przepisu wydaje starosta jest tak zwaną decyzją związaną, co oznacza, że organ ten jest zobligowany do jej wydania. Ograniczony zakres przesłanek do jej wydania powoduje, że organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie jeszcze innych okoliczności. Organ ten nie jest uprawniony do weryfikowania ilości przypisanych kierowcy punktów karnych przez organ kontroli ruchu. Jak wskazał między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 29 sierpnia 2017 r. w sprawie o sygn. I OSK 2964/15, decyzja organu wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy ma charakter związany. Treść obowiązujących przepisów ma charakter imperatywny i niepozostawiający organowi jakichkolwiek możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania skierowania na badania. Zobowiązują one starostę do podjęcia stosownych czynności w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem silnikowym liczby 24 punktów w ewidencji kierowców. Wydanie decyzji jest obligatoryjne w każdym wypadku, kiedy tylko kierowca przekroczy określoną wyżej liczbę punktów w ewidencji kierowców. Z kolei jak wskazał NSA w uzasadnieniu do wyroku z 9 czerwca 2017 r. sygn. I OSK 2358/15, starosta nie jest uprawniony do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Stanowiska te są ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przede wszystkim jednak samo brzmienie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. ustawy nie pozostawia żadnych wątpliwości co do takiej jego wykładni. W kontekście zawartej w skardze argumentacji wskazującej na nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym organu odnośnie prawidłowości naliczenia punktów należy zauważyć, że skarżącemu przysługiwało uprawnienie do weryfikacji naliczonych mu punktów karnych w drodze skargi do sądu administracyjnego, na czynność materialnotechniczną jaką jest przypisanie kierowcy punktów karnych w ewidencji prowadzonej przez Policję na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Kwestia zmiany w ewidencji ilości przypisanych punktów nie może być natomiast rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez starostę, ani w postępowaniu odwoławczym przed samorządowym kolegium odwoławczym, ani też w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym sąd kontroluje zgodność z prawem wydanych przez te organy decyzji. Mając na uwadze okoliczność przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego oraz związany charakter wydanych decyzji Sąd zważył, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrały niezbędny materiał dowodowy. Organy dysponowały materiałem dowodowym wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Podniesione w skardze w tym zakresie zarzuty nie zasługują zatem na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organy prawidłowo także zastosowały przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną wydanych decyzji. Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.