III SA/Gd 510/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie z dnia 8 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności 1.uchyla zaskarżone postanowienie, 2.zasądza od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie na rzecz skarżącej M. D. 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2018 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie, działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 511) oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a., § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności (Dz. U. z 2015 r., poz. 1110 ze zm.), odmówił M. D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. w dniu 13.07.2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w w/w orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. zawarte było pouczenie o przysługującym prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia. Orzeczenie strona otrzymała 21 lipca 2017 r., natomiast odwołanie wniosła 7 sierpnia 2017 r. (data stempla pocztowego), tj. po uprawomocnieniu się tego orzeczenia. W tej sytuacji Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2017 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie zaskarżono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z 22 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 721/17 oddalił skargę. W dniu 17 maja 2018 r. do Powiatowego Zespołu w S. wpłynął wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w orzeczenia Powiatowego Zespołu w S.. Organ I-ej instancji pismem z dnia 22 maja 2018 r. przekazał wniosek według właściwości do organu odwoławczego. Organ odwoławczy przywołał treść art. 58 k.p.a. oraz wyjaśnił, że przywrócenie terminu może nastąpić jedynie z ważnych przyczyn. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania brak było argumentów pozwalających na uznanie, że M. D. spełniła przesłanki określone w art. 58 § 1 k.p.a. Skarżąca nie podała przyczyn złożenia odwołania po upływie terminu od otrzymania orzeczenia Powiatowego Zespołu w S. z dnia 13 lipca 2017 r. Wskazała jedynie jakie były, w jej ocenie, przyczyny złożenia przez nią dopiero w dniu 17 maja 2018 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. M. D., reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego – matkę W. D., wniosła skargę na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zarzuciła rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, bowiem wniosek ten powinien rozpoznać organ pierwszej , a nie drugiej instancji , co wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt III SA/Gd721/17. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze treść przywołanego art. 134 § 1 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że uwzględnienie skargi nie musi być spowodowane podzieleniem jej zarzutów, a może być spowodowane stwierdzeniem przez sąd "z urzędu" naruszeń prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszeń przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd uwzględnił skargę, ale nie podzielił jej zarzutów. Zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożony do organu pierwszej instancji, organ ten zasadnie przekazał organowi odwoławczemu i prawidłowo to organ odwoławczy wniosek ten rozpoznał. Dodać należy, że w przywołanym przez przedstawicielkę ustawową małoletniej skarżącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 721/17 w żadnym miejscu nie stwierdzono - wbrew stanowisku skargi – że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winien rozpoznać organ pierwszej instancji. Nie można w tej sytuacji uznać, że zarzuty skargi są zasadne. Mimo to Sąd skargę uwzględnił. Zaskarżone postanowienie rozstrzygało o zasadności wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 13 lipca 2017 r. Orzeczenie to przedstawicielce ustawowej małoletniej skarżącej doręczono w dniu 21 lipca 2017 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 4 sierpnia 2017 r., a odwołanie wniesione zostało w dniu 7 sierpnia 2017 r., czyli z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. , w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Skarżąca, reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową, we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stwierdziła , że uchybienie terminu nie było przez nią zawinione, jednak nie wskazała żadnych okoliczności dotyczących przyczyn uchybienia terminu, na co wskazał organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu. Stało się to powodem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu organ odwoławczy stwierdzając, że wniosek skarżącej nie zawiera wskazania żadnych przyczyn uchybienia terminu powinien podjąć działania niezbędne do wyjaśnienia tej kwestii. Organ ten powinien poinformować skarżącą ( jej przedstawicielkę ustawową) o treści przywołanego powyżej przepisu oraz o tym, że konieczne jest wskazanie powodów złożenia przez nią odwołania dopiero w dniu 7 sierpnia 2017 r. i uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Tylko takie postępowanie organu byłoby do pogodzenia z zasadą prawdy obiektywnej, zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej , zasadą informowania stron, unormowanych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli ( zasada prawdy obiektywnej). W myśl art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (zasada pogłębiania zaufania ). Z kolei zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek ( zasada informowania stron). Skoro organ odwoławczy nie podjął tego typu działań naruszył, w ocenie Sądu, wskazane powyżej przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonanie takiej oceny przez Sąd determinowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku organ odwoławczy udzieli stronie skarżącej pouczenia w sposób opisany wyżej. Przedstawicielka ustawowa skarżącej będzie miała wówczas możliwość wskazania przyczyn uchybienia terminu i uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Po udzieleniu przez nią wyjaśnień lub w przypadku ich braku organ odwoławczy oceni, czy możliwe jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia 13 lipca 2017 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.