III SA/Gd 510/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-10-10

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ma obowiązek zapewnić bezpłatny transport i opiekę niepełnosprawnemu dziecku do wybranego przez rodziców ośrodka, jeśli istnieją inne, bliżej położone placówki, które również mogą realizować zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego?
Ratio decidendi
Organ nie jest zobowiązany do zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki do ośrodka wskazanego przez rodziców, jeśli istnieją inne, bliżej położone placówki, które są w stanie zapewnić dziecku odpowiednią opiekę i realizację zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Prawo wyboru placówki przez rodziców, gwarantowane przez Konstytucję, nie może być interpretowane w oderwaniu od przepisów Prawa oświatowego, które nakładają na gminę obowiązek zapewnienia transportu do placówki 'najbliższej'. Organ, proponując zwrot kosztów przejazdu do wybranej przez rodziców placówki, działa zgodnie z prawem i zasadami dobrej administracji.
Stan faktyczny
Rodzice niepełnosprawnego dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną zwrócili się do Burmistrza o zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki dla córki do Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczego (OREW) w S. Burmistrz odmówił, wskazując, że OREW w S. nie jest placówką najbliższą miejsca zamieszkania dziecka, a gmina zaproponowała zwrot kosztów przejazdu. Rodzice nie zgodzili się z tym stanowiskiem, argumentując, że OREW w S. najlepiej realizuje potrzeby ich córki. Po wcześniejszym stwierdzeniu przez WSA bezskuteczności czynności organu, Burmistrz ponownie odmówił, wskazując na inne, bliższe placówki, które zadeklarowały przyjęcie dziecka i realizację zaleceń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi A. Ż. na czynność Burmistrza [...] z dnia 3 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania niepełnosprawnemu dziecku bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu oddala skargę. Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2018 r. A. Ż. (zwana dalej także "wnioskodawczynią" albo "skarżącą") zwróciła się do Burmistrza o zapewnienie jej niepełnosprawnej córce N. Ż. bezpłatnego przewozu z miejsca zamieszkania do Ośrodka Rehabilitacyjno – Edukacyjno -Wychowawczego w S. (w skrócie "OREW w S."). Pismem z dnia 4 września 2018 r. (nr [...]) Burmistrz odmówił zapewnienia córce wnioskodawczyni N. Ż. bezpłatnego dojazdu z uwagi na treść art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 996 ze zm.; dalej zwanej "ustawą"), gdyż wskazany we wniosku ośrodek nie jest placówką najbliższą względem miejsca zamieszkania dziecka. Wnioskodawczyni w piśmie z dnia 21 września 2018 r. ponowiła prośbę, podnosząc, że zastosowanie w realiach sprawy powinien mieć art. 39 ust. 4 ustawy albowiem w załączonym do wniosku orzeczeniu nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia 1 października 2015 r. stwierdzono u jej córki niepełnosprawność sprzężoną. Pismem z dnia 9 października 2018 r. Burmistrz podtrzymał stanowisko, że w sprawie ma zastosowanie art. 32 ust. 6 ustawy nie zaś wskazywany przez skarżącą art. 39 ust. 4 ustawy. Obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym, a posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego powyżej 7 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno - wychowawczego albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między burmistrzem a rodzicami. Podniesiono, że wskazany przez skarżącą ośrodek nie jest najbliższy. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się A. Ż. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 897/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd wskazał, że rodzicom niepełnosprawnego dziecka przysługuje prawo wyboru ośrodka, które gwarantowane jest przez art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji RP. Rodzice N. Ż. takiego wyboru dokonali i w konsekwencji we wniosku z dnia 31 sierpnia 2018 r. matka zwróciła się o zapewnienie bezpłatnego przewozu niepełnosprawnej córki z miejsca zamieszkania wraz z zapewnieniem opieki w czasie przewozu do OREW w S. Obowiązek gminy transportu córki skarżącej do wskazanego we wniosku ośrodka mógł powstać tylko w przypadku braku innego "bliższego" ośrodka spełniającego omawiane wymogi. Dlatego skuteczna odmowa realizacji obowiązku wymagała przede wszystkim od organu wskazania takiego ośrodka. Innymi słowy, organ powinien w piśmie odmawiającym uwzględnienia wniosku wskazać ośrodek, jak i wykazać, że ośrodek ten jest "najbliższy". Skoro we wniosku został określony konkretny ośrodek (w ocenie rodziców dziecka najbliższy, gdyż najpełniej realizujący zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego), to zdaniem Sądu, po stronie organu powstał również wymóg wykazania, że wskazany przez niego ośrodek będzie mógł w takim samym stopniu realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu jak ten ośrodek, który został wskazany przez rodziców dziecka. W treści zaskarżonej czynności żaden ośrodek nie został wskazany, a organ ograniczył się do poinformowania skarżącej, że podany we wniosku ośrodek w S. nie jest najbliższy. Natomiast jak wynika z akt sprawy, dopiero po udzieleniu ostatecznej i negatywnej odpowiedzi pismem z dnia 9 października 2018 r. (czynność będąca przedmiotem zaskarżenia) organ podjął kroki zmierzające do ustalenia najbliższego ośrodka. Także po złożeniu skargi do sądu administracyjnego organ zwracał się do innych ośrodków. Zdaniem Sądu, takie działania organu powinny zostać podjęte po złożeniu wniosku, a efekt poszukiwań "najbliższego" ośrodka powinien znaleźć odzwierciedlenie w udzielonej skarżącej odpowiedzi. Skarżąca powinna mieć możliwość ewentualnego zakwestionowania w skardze reprezentowanego przez organ stanowiska (w momencie składnia skargi organ nie wskazał jeszcze innych bliższych ośrodków), jak również obrony swojego stanowiska, że wskazany przez nią ośrodek jest ośrodkiem najbliższym w odniesieniu do ośrodków wskazywanych przez organ. Taki sposób procedowania jest niedopuszczalny i nie pozwala na akceptację podjętej w jego wyniku czynności. Stanowisko organu oraz związana z nią argumentacja, dotycząca innego bliższego ośrodka nie mogły być przenoszone na etap postępowania sądowoadministracyjnego. Organ został wcześniej zapoznany z zaleceniami wynikającymi z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki wnioskodawczyni, zatem miał czas i możliwości, aby rozpoznać indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne dziecka czy możliwości psychofizyczne. Z punktu widzenia zaleceń zawartych w orzeczeniu, jeśli organ twierdził, że ich realizację zapewni inny ośrodek lub placówka, położone bliżej miejsca zamieszkania, to powinien je wskazać oraz wykazać, że realizują one zalecenia na takim samym poziomie, jak wnioskowany ośrodek w S. Organ powinien więc poczynić konkretne ustalenia i je przedstawić w swoim stanowisku - w czynności, umożliwiając tym samym zajęcie stanowiska skarżącej. Bez poczynienia takich ustaleń i przedstawienia argumentacji w zaskarżonej czynności w tym zakresie, została ona dokonana z naruszeniem art. 32 ust. 6 ustawy. Ocena potrzeb i możliwości niepełnosprawnego dziecka dla rozstrzygnięcia o zasadności wniosku powinna być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, z wykorzystaniem wiedzy fachowej wyrażonej w formie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 32 ust. 6 ustawy musi być realne, zaś uprawnienie to jest ściśle skorelowane z obowiązkiem gminy. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 14 czerwca 2019 r. Pismem z dnia 3 czerwca 2019 r. (nr [...]) Burmistrz działając na podstawie art. 32 ust. 6 i ust. 7 ustawy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy (to jest posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w wieku powyżej 7 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat) bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno - wychowawczego albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. Córka wnioskodawczyni w dniu 1 listopada 2018 r. skończyła 7 lat i w dalszym ciągu realizuje wychowanie przedszkolne, a więc przepisem mającym zastosowanie w tym wypadku jest art. 32 ust. 6 ustawy. Mając na uwadze zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego córki, wskazany we wniosku ośrodek nie jest najbliższy wobec miejsca zamieszkania córki wnioskodawczyni. Organ podkreślił przy tym, że gmina zwróciła się ponownie do placówek oświatowych, położonych bliżej miejsca zamieszkania córki, niż ośrodek wskazany we wniosku, z pytaniem o możliwość przyjęcia dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Odpowiedzi pozytywnej, a więc wyrażenie chęci i możliwości przyjęcia dziecka, udzieliły Szkoła Podstawowa Specjalna w W. oraz Ośrodek Rewalidacyjno - Wychowawczy [...] w G. W związku z tym Gmina Miejska P. nie ma obowiązku zorganizowania przewozu dziecka. Korzystając jednak z możliwości jaką daje art. 32 ust. 7 ustawy jak i mając jednocześnie na względzie dobro dziecka jak i gospodarność oraz celowość finansów publicznych, organ złożył propozycję zwrotu kosztów przejazdu dziecka i opiekuna, po zawarciu stosownej umowy. A. Ż. zaskarżyła powyższą czynność Burmistrza do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz uznanie uprawnienia skarżącej wynikającego z art. 32 ust. 6 ustawy do bezpłatnego transportu do OREW w S. celem realizowania obowiązkowego przygotowania przedszkolnego. Zaskarżonej czynności skarżąca zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 6 ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sam fakt, iż inne bliżej położone ośrodki odpowiedziały pozytywnie na zapytanie organu o możliwość przyjęcia małoletniej, przesądza o tym, że ośrodek wskazany przez rodziców dziecka nie jest ośrodkiem najbliższym w rozumieniu ustawy, bez zbadania, czy ośrodki wymienione przez organ pozwalają najpełniej realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a w szczególności bez zbadania i odniesienia się do okoliczności wskazanych w pismach. Zdaniem skarżącej obecne stanowisko organu, który proponuje jej zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna do OREW w S., jednak odmawia zapewnienia bezpłatnego transportu dziecka i opieki w czasie przewozu do tego ośrodka - podyktowane jest wyłącznie motywami finansowymi, to jest wysokimi kosztami zorganizowania kursu i opłacenia kierowcy dla przewozu jednego dziecka. Ośrodek wskazany przez skarżącą jest ośrodkiem najbliższym w rozumieniu przepisu art. 32 ust. 6 ustawy i nie ma racji organ, gdy twierdzi, że sama odpowiedź pozytywna, a więc wyrażenie chęci i możliwości przyjęcia dziecka przez inne, bliżej położone ośrodki wystarcza do uznania, że OREW w S. nie jest ośrodkiem najbliższym w rozumieniu ustawy. Skarżąca powołała się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanego w tej sprawie oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym na "bliskość" ośrodka składa się nie tylko element położenia geograficznego, ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Przy czym ten drugi element powinien być oceniany indywidualnie w świetle orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Jej zdaniem może się zdarzyć, że szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić zalecenia, nie będzie szkoła najbliższą w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu. W ocenie skarżącej, stosownie do gwarancji wynikających z art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, organ powinien uwzględnić preferencje rodziców co do ośrodka dla niepełnosprawnej córki. Skarżąca przypomniała w tym kontekście, że małoletnia N. Ż. ma niepełnosprawność sprzężoną (ruchową i intelektualną w stopniu umiarkowanym), wrodzony brak kości piszczelowej, stan po amputacji kończyn dolnych, wrodzoną wadę serca, wszczepiony stymulator serca, wadę wzroku, padaczkę objawową z napadami polimorficznymi. Ośrodki wskazane przez organ nie realizują zaleceń dla dziecka z takimi niepełnosprawnościami na takim samym poziomie, jak wnioskowany przez skarżącą OREW w S. W tym ośrodku córka uczestniczy w terapiach indywidualnych i grupowych częściej, aniżeli jest to możliwe w innych ośrodkach: w terapii logopedycznej 3 razy w tygodniu, pedagogicznej, psychologicznej, rehabilitacji ruchowej 5 razy w tygodniu, zooterapii, muzykoterapii, rytmice i rewalidacji. Ponadto korzysta z terapii z foką PARO i cyber -okiem. W ciągu dwóch lat córka zrobiła ogromne postępy, zaaklimatyzowała się w ośrodku, nawiązała bardzo dobry kontakt z dziećmi w grupie, nauczycielami i terapeutami. Pobyt w ośrodku trwa 8 godzin dziennie, a nie 5 tak jak w innych. W programie dnia w innych ośrodkach nie ma również miejsca na jedzenie wspólnych ciepłych posiłków z innymi dziećmi. Jest do dla niej forma terapii, ponieważ naśladując innych uczniów uczy się samodzielności. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."). Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest czynność - pismo Burmistrza z dnia 3 czerwca 2019 r. nr [...], w którym organ orzekający odmówił wnioskodawczyni A. Ż. bezpłatnego dowozu córki N. Ż. do Ośrodka Rehabilitacyjno – Edukacyjno -Wychowawczego w S. wraz z zapewnieniem córce opieki w czasie przewozu. Nie jest sporne między stronami, że w sprawie miał zastosowanie przepis art. 32 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno - wychowawczego albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. Stosownie do treści art. 31 ust. 1 ustawy, wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego. W myśl art. 32 ust. 2 w przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 7 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat. Obowiązek szkolny tych dzieci odracza się zgodnie z art. 38. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wiąże się ściśle z wykładnią art. 32 ust. 6 ustawy, a mianowicie sposobem interpretowania przesłanki "bliskości" – w odniesieniu do przedszkola, szkoły, ośrodka - użytego w tym przepisie przez ustawodawcę. Wykładnia ta ma bezpośredni wpływ na istnienie (powstanie) po stronie gminy obowiązku bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej placówki. Nie ulega nadto wątpliwości, że bliskość w znaczeniu tego przepisu ma odniesienie również do oceny potrzeb i możliwości dziecka. Innymi słowy chodzi o najbliższą placówkę, która umożliwia realizację niepełnosprawnym dzieciom edukację lub opieki, zgodnie z ich potrzebami i zaleceniami wynikającymi z orzeczeń lekarskich. Podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie wydany został prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 897/18), w którym Sąd orzekający stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności organu (pisma organu z dnia 9 października 2018 r.) Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże w danej sprawie (zob. w tej materii m.in.; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 marca 2014 r.; sygn. akt I GSK 534/12 oraz z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1404/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc prawidłowości zastosowania określonych przepisów prawa pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia. Zakres dokonanej oceny prawnej musi być oceniany w kontekście ustrojowej funkcji sądu administracyjnego, który co do zasady nie orzeka in merito, a dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się w pełnym zakresie temu wyrokowi. Ocena prawna traci moc obowiązującą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych (tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r.; sygn. akt II FSK 1328/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że Sąd orzekając po wydaniu prawomocnego orzeczenia z dnia 11 kwietnia 2019 r. musiał w pierwszej kolejności ustalić czy wytyczne zawarte w poprzednio wydanym wyroku zapadłym w sprawie zostały przez organ orzekający wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r. zalecił organowi ponownie rozpatrującemu sprawę, aby ustalił najbliższy ośrodek w rozumieniu art. 32 ust. 6 ustawy – Prawo oświatowe. W ocenie Sądu ważne było również, aby placówki oświatowe, do których może uczęszczać córka skarżącej zapewniały realizację zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki skarżącej z dnia 1 października 2015 r. nr [...] na takim samym poziomie jak ośrodek w S. Ocena potrzeb i możliwości niepełnosprawnego dziecka winna być bowiem dokonana wnikliwie z wykorzystaniem wiedzy fachowej wyrażonej we wskazanym orzeczeniu. Nadto organ winien był poczynić konkretne ustalenia oraz przedstawić je w treści podjętej czynności. Zdaniem Sądu orzekającego obecnie organ ponownie podejmując czynność w sprawie wywiązał się z wskazanych wyżej zaleceń wynikających z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2019 r. Przejawem tego jest fakt, że organ skierował do 9 szkół i placówek położonych w powiecie jednobrzmiące zapytanie: 1) Czy w Państwa ośrodku na poziomie oddziałów przedszkolnych na dzień dzisiejszy jest jedno wolne miejsce dla dziecka 7-letniego ? Dziecko ma stwierdzoną niepełnosprawność sprzężoną (umysłową w stopniu umiarkowanym oraz ruchową); 2) W przypadku posiadania wolnego miejsca proszę również o udzielenie informacji, czy Państwa ośrodek jest w stanie zrealizować zalecenia wymienione w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka (kopia ze zanonimizowanymi danymi w załączeniu)? Dwie z placówek (Szkoła Podstawowa Specjalna w W. oraz Ośrodek Rewalidacyjno - Wychowawczy [...] w G.) odpowiedziały na te pytania pozytywnie. Po otrzymaniu tych odpowiedzi organ zasadnie uznał, że te placówki są położone bliżej niż ośrodek w S. Co istotne, ośrodki zapewnić miały córce skarżącej opiekę stosowną do potrzeb wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Warto w tym miejscu podkreślić, że wraz z wystosowanym zapytaniem wszystkie placówki otrzymały szczegółową informację na temat zaleceń wynikających z orzeczenia nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego. Należy racjonalnie założyć, że placówki odpowiadając na zapytanie organu uwzględniły je w swoich odpowiedziach. W ocenie Sądu przedsięwzięte przez organ czynności miały na celu ustalenie ponad wszelką wątpliwość i zgodnie z wiążącymi organ wytycznymi jakie ośrodki mogą realizować programy wynikające z zaleceń orzeczenia. Skoro organ dokonując stosownych ustaleń wykonał ciążące na nim w świetle art. 153 p.p.s.a. obowiązki i ustalił ośrodki spełniające kryteria, o których mowa w art. 32 ust. 6 ustawy – Prawo oświatowe miał prawo odmówić zapewnienia bezpłatnego dowozu do wskazanego we wniosku ośrodka. W realiach sprawy należało zatem przyjąć, że organ poczynił wszelkie niezbędne ustalenia w celu wskazania jaki ośrodek zapewni córce skarżącej opiekę zgodną z zaleceniami wynikającymi z orzeczenia. Z niezbędnych dla rozpoznania wniosku skarżącej ustaleń wynika, że ośrodki położone bliżej miejsca zamieszkania córki skarżącej niż OREW w S. są w stanie zapewnić miejsce dla córki skarżącej jak i realizację zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. W ocenie Sądu orzekającego prawo wyboru placówki edukacyjnej określone w art. 70 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) nie może być odczytywane bez uwzględnienia innych regulacji prawnych, w tym określonych w ustawie – Prawo oświatowe. Mając na względzie treść powoływanego wyżej art. 32 ust. 6 ustawy trudno oczekiwać, aby organy orzekające były zobowiązane do zapewnienia dowozu niepełnosprawnych dzieci i zapewnienia opieki w każdym przypadku, gdy rodzice wskażą - ich zdaniem - najbardziej odpowiednią placówkę oświatową. Regulacja ta wyraźnie stanowi o obowiązku zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do placówki "najbliższej" a nie wskazanej przez rodziców dziecka. W niniejszej sprawie organowi nie można więc postawić zarzutu działania niezgodnie z przepisami prawa. Obowiązujące regulacje normatywne nie nakładają bowiem na gminę obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu do placówki wskazanej przez rodziców, gdy są inne, bliższe placówki zapewniające odpowiedni poziom edukacji i opieki. Taka sytuacja miała właśnie miejsce w rozpatrywanej sprawie. Nie można zatem uznać za zasadne racji pełnomocnika skarżącej, który na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. wskazywał, że wola rodziców ma w tej materii pierwszorzędne znaczenie. Oceniając działania organu Sąd zauważa ponadto, że organ uwzględniając okoliczności sprawy, wolę rodziców oraz wytyczne zawarte w wydanym wcześniej wyroku, prawidłowo – zgodnie z zasadą dobrej administracji oraz zasadą pogłębiania zaufania podmiotów inicjujących postępowanie administracyjne do władzy publicznej - zaproponował skarżącej alternatywne rozwiązanie poprzez zaoferowanie zwrotu kosztów przejazdu dziecka do wskazanego przez rodziców ośrodka. Propozycja ta stanowi wyraz troski i zrozumienia dla trudnej sytuacji życiowej skarżącej, która nie została pozostawiona bez jakiejkolwiek pomocy ze strony organów administracji publicznej. Podkreślić należy, że w realiach tej konkretnej sprawy organ nie był zobowiązany do zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu córki skarżącej do ośrodka w S. Skorzystał natomiast z przewidzianych prawem środków aby zrefundować koszty przejazdu dziecka i opiekuna w drodze umowy. W pewnym sensie organ wyszedł zatem naprzeciw oczekiwaniom skarżącej, korelując dokonany przez skarżącą wybór placówki z własnymi możliwościami finansowymi. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że podjęta czynność narusza prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło