III SA/Gd 513/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-12-04

Skład orzekający: Janina Guść, Bartłomiej Adamczak, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy taras przylegający do lokalu mieszkalnego, do którego wyłączny dostęp ma właściciel tego lokalu, może być uznany za pomieszczenie pomocnicze w rozumieniu ustawy o własności lokali, a tym samym stanowić część składową samodzielnego lokalu mieszkalnego na potrzeby wydania zaświadczenia o jego samodzielności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 KPA, stosując go w sposób nieprawidłowy przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie może w zastępstwie organu pierwszej instancji orzekać merytorycznie co do istoty sprawy, jaką jest wydanie zaświadczenia, a powinien albo utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, albo uchylić je i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem kwestii legalności ewentualnej przebudowy lokalu i jego zgodności z prawem budowlanym oraz ustalenia, czy taras rzeczywiście stanowi część składową lokalu objętego prawem własności.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. P. zwrócił się do Prezydenta Miasta Gdyni o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, uwzględniającego jako pomieszczenie pomocnicze także przylegający do lokalu taras. Prezydent Miasta Gdyni odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że taras nie jest pomieszczeniem pomocniczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji, ale jednocześnie odmówiło wydania zaświadczenia o żądanej treści. Wnioskodawca zaskarżył postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił oba postanowienia, wskazując na naruszenia proceduralne popełnione przez organ odwoławczy oraz potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 30 lipca 2025 r. nr SKO Gd/6474/23 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 6 listopada 2023 r. nr RAAIII.7120.1.77.2023.GC-312/33 lok. 6 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego M. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2023 r. M. P. (dalej jako "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący") zwrócił się do Prezydenta Miasta Gdyni o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w G., uwzględniającego jako pomieszczenie pomocnicze także taras przylegający do lokalu i położony na kondygnacji 5. Wniosek podlegał uzupełnieniu w związku ze skierowaniem do strony wezwaniem organu. W ramach uzupełnienia przedłożono inwentaryzację lokalu, której wykonanie zlecił wnioskodawca, uzasadnienie wniosku, uzasadnienie interesu prawnego. Wnioskodawca nie przedłożył wskazanych w wezwaniu kopii pozwolenia na użytkownie budynku lub dokumentu o zakończeniu robót budowalnych. Wskazał w tym zakresie, że tego rodzaju dokumenty muszą już być w dyspozycji urzędu, skoro pozwolenie na użytkowanie zostało bowiem już wydane przez Prezydenta Miasta Gdyni jako właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem wyżej wymienionego lokalu mieszkalnego położonego na trzech kondygnacjach budynku wielorodzinnego, tj. na kondygnacji 4, 5 i 6. Do jego lokalu przylega, oznaczony w inwentaryzacji budowlanej, taras do którego wyłączny dostęp jest z tego lokalu poprzez drzwi balkonowe. Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1048 – dalej jako "u.w.l.") stwierdza w art. 2 ust. 2, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Jednocześnie art. 3 ust. 2 u.w.l. przewiduje, że nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. A contrario, jeżeli część budynku (w tym przypadku wspomniany taras) służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu (czyli tylko jeden właściciel ma do tej części dostęp), to nie stanowi ona części wspólnej i przynależy do danego lokalu. W ocenie wnioskodawcy wskazane rozumowanie potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 marca 2008 r. sygn. akt III CZP 10/08, uznając, że pomieszczenie pomocnicze służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych wyłącznie osób zamieszkałych w powiązanej funkcjonalnie i fizycznie z tym pomieszczeniem pozostałej części samodzielnego lokalu mieszkalnego stanowiło część składową samodzielnego lokalu mieszkalnego. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2023 r. nr RAAIII.7120.1.77.2023.GC-312/33 lok.6 Prezydent Miasta Gdyni, działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 2 ust. 2 i 3 u.w.l. i art. 38 ust. 1 i 2 oraz art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1526 ze zm.), odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia o samodzielności "lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w G., uwzględniającego jako pomieszczenie pomocnicze także taras przylegający do lokalu i położony na kondygnacji 5". W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodne z art. 2 ust. 4 u.w.l. do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi". Należy ponadto zauważyć, iż z definicją samodzielnego lokalu mieszkalnego określoną w art. 2 ust. 2 u.w.l. koresponduje definicja mieszkania zawarta w § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1225). Zgodnie z brzmieniem tego rozporządzenia pod pojęciem mieszkania rozumie się zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Organ podkreślił zatem, że uznaje, że taras nie stanowi pomieszczenia i tym samym nie może być pomieszczeniem przynależnym do lokalu mieszkalnego. Dodatkowo organ wspomniał, że w dniu 29 sierpnia 2023 r. wezwał stronę o uzupełnienie ww. wniosku. W dniu 27 października 2023 r. strona złożyła uzupełnienie wniosku, które okazało się niekompletne. Nie podano rodzaju budynku, w którym znajduje się wnioskowany lokal; nie wskazano prawidłowo pomieszczenia przynależnego do ww. lokalu; oraz nie załączono kopii pozwolenia na użytkowanie ww. budynku lub dokumentu świadczącego o skutecznym zakończeniu robót budowlanych. W związku z powyższym, w ocenie organu pierwszej instancji, należało w trybie art. 219 k.p.a. odmówić wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Strona złożyła zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji podnosząc miedzy innymi, że organ w uzasadnieniu swojego postanowienia błędnie wskazał, że wniosek dotyczy pomieszczenia przynależnego. Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 lipca 2025 r. nr SKO Gd/6474/23: 1. uchyliło zaskarżone postanowienie pierwszej instancji, 2. odmówiło wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę o samodzielności lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w G., "uwzględniającego jako pomieszczenie pomocnicze także taras przylegający do lokalu i położony na kondygnacji 5". W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i wskazał, że uznaje za prawidłowy pogląd organu pierwszej instancji, że taras (podobnie jak przykładowo balkon) ze swej istoty nie może stanowić pomieszczenia pomocniczego w przedstawionym powyżej rozumieniu. Nie stanowi on izby lub pomieszczenia znajdującego się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służącego do celów komunikacji wewnętrznej, higieniczno-sanitarnych, przygotowywania posiłków, z wyjątkiem kuchni zakładów żywienia zbiorowego, a także do przechowywania ubrań, przedmiotów oraz żywności. Nie jest on wydzielony stałymi ścianami, a ponadto nie jest przeznaczony do stałego przebywania ludzi - jest on przeznaczony do celów rekreacyjnych a jego użyteczność w odróżnieniu od pokoi jest w dużej mierze zależna od warunków atmosferycznych. Co więcej, nie ułatwia on ani nie umożliwia stałego pobytu w izbach (pokojach), jest on elementem nieobligatoryjnym przy normalnym korzystaniu z izb, tzn. można z nich korzystać bez niego. Wyrażono w tym miejscu pogląd, że bez znaczenia jest tu okoliczność, że sporny taras należy do wyłącznej dyspozycji właściciela lokalu i nie stanowi części wspólnej budynku. Nie stanowi on bowiem pomieszczenia w ogóle a tym bardziej pomieszczenia pomocniczego w rozumieniu ww. przepisów. Kolegium zwróciło przy tym uwagę, że jakkolwiek organ pierwszej instancji zasadnie uznał w uzasadnieniu wydanego postanowienia, że wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę jest niemożliwe, to oceniono, że w sposób nieprawidłowy sformułował sentencję zaskarżonego rozstrzygnięcia. Art. 219 k.p.a. rozróżnia bowiem 2 zaskarżalne postanowienia wydane w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia: o odmowie wydania zaświadczenia w ogóle oraz o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Jakkolwiek z okoliczności sprawy niezbicie wynika, że intencją organu pierwszej instancji była właśnie odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę (co wynika wprost z uzasadnienia) to na etapie redakcji treści postanowienia wkradł się błąd w sentencji, który wymaga skorygowania. M. P. zaskarżył opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprawidłowe zastosowanie norm prawnych wyrażonych w art. 2 ust. 2 oraz art. 3 ust. 2 u.w.l. i w związku z tym wniósł o jego uchylenie w całości. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący twierdził, że organ odwoławczy rozważając pojęcie "pomieszczenia", odwołał się (podobnie jak wcześniej organ I instancji) do definicji "izby" i "pomieszczenia" wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Przyjmując następnie, iż taras nie stanowi pomieszczenia w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia, jako że nie jest wydzielony stałymi ścianami ani nie jest przeznaczony do stałego przebywania ludzi. Takie stanowisko jest nieuzasadnione, gdyż brak jest podstaw do odwoływania się przez organ do przepisów ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Rozporządzenie to nie wprowadza bowiem definicji lokalu mieszkalnego ani jego części składowych na potrzeby ustawy o własności lokali, ponieważ zostało wydane na innej podstawie ustawowej, a jedynie określa warunki techniczne, których dochowanie jest niezbędne w procesie budowlanym. Nie może zatem stanowić normy prawnej ustanawiania definicji na potrzeby u.w.l. Przepisy rozporządzenia nie definiują ponadto "lokalu mieszkalnego" a "mieszkanie", co dodatkowo przesądza o niemożliwości prostego odwołania się do tej definicji w niniejszym postępowaniu. Skarżący przyznał, że taras faktycznie nie jest wydzielony trwałymi ścianami, jednak nie przesądza to o niemożliwości uznania go za pomieszczenie w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. Z powołanego przepisu wynika bowiem, że wymóg wydzielenia trwałymi ścianami odnosi się tylko do izby lub zespołu izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Przepis nie wprowadza natomiast wymogu wydzielenia trwałymi ścianami wobec pomieszczenia. Tym samym, skoro balkon nie jest wydzielony trwałymi ścianami i nie jest izbą, to może być uznany za pomieszczenie - przy czym oczywiście stanowi on pomieszczenie pomocnicze, gdyż nie jest przeznaczony na stały pobyt ludzi. Stanowisko powyższe zostało zaaprobowane w orzecznictwie sądowym. Przykładowo Sąd Najwyższy w ww. uchwale z dnia 7 marca 2008 r. wyraźnie odniósł się do koncepcji nie uznającej tarasu za pomieszczenie, negując taką interpretację. W powołanej uchwale Sąd Najwyższy zauważył, że "z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali wynika bowiem, że wymóg wydzielenia trwałymi ścianami odnosi się tylko do izby lub zespołu izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Wobec tego, skoro balkon nie jest izbą, to nie ma wyraźnych przeszkód, aby uznać go za pomieszczenie". Wobec uznania tarasu za pomieszczenie pomocnicze wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia o żądanej treści był uzasadniony. Co istotne, organ drugiej instancji nie zakwestionował interesu prawnego skarżącego w wydaniu takiego zaświadczenia, a ponadto wprost stwierdził w uzasadnieniu, że w przypadku lokalu należącego do skarżącego, taras należy do wyłącznej dyspozycji skarżącego i nie stanowi części wspólnej budynku - co dodatkowo uzasadnia uznanie go za pomieszczenie pomocnicze w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. Organ błędnie zatem zastosował przepisy prawa materialnego powołane w petitum skargi, co skutkowało nieuzasadnioną odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, jednak zasadniczo z innych powodów niż w niej wskazane. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie skarżący uczynił postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku z dnia 30 lipca 2025 r. (nr SKO Gd/6474/23), na mocy którego organ odwoławczy działając w trybie art. 138 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 144 k.p.a. uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, w tym powołując się na art. 219 k.p.a. orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, że w przedmiotowej sprawie doszło do istotnego naruszenia prawa procesowego przez organ odwoławczy, który korzystając z trybu z art. 138 § 2 pkt 1 k.p.a., wydał w istocie takie samo rozstrzygnięcie jak Prezydent Miasta Gdyni, to jest odmówił wydania zaświadczenia o określonej treści. Wskazać należy, że w wydanym przez Prezydenta Miasta Gdyni postanowieniu wyraźnie wskazano, że organ postanowił na podstawie art. 219 k.p.a. odmówić wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Powyższe wbrew argumentacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wprost wynika nie tylko z uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji, ale także z sentencji tego postanowienia. Sformułowanie przez Prezydenta Miasta Gdyni sentencji postanowienia, w ten sposób, że odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w G., uwzględniającego jako pomieszczenie pomocnicze także taras przylegający do lokalu i położony na kondygnacji 5, nie jest bowiem niczym więcej, jak właśnie odmową wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści. Formułując sentencję postanowienia organ pierwszej instancji powołał przy tym adekwatną do podejmowanego rodzaju rozstrzygnięcia podstawę prawną i jednocześnie wprost odwołał się i przytoczył treść żądania wnioskodawcy. Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Na zasadzie art. 144 k.p.a. wskazane przepisy, z których wynika katalog możliwych rozstrzygnięć odwoławczych wydawanych na skutek wniesienia zażalenia od decyzji, mają również odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Przepisy te determinują zatem również możliwe sposoby rozpoznania zażalenia przez organ wyższego stopnia. Ponieważ zastosowanie tych przepisów jest odpowiednie, nie może być ono, w ocenie Sądu, oderwane od specyfiki i rodzaju sprawy rozstrzyganej postanowieniem na skutek zażalenia. Zgodnie z art. 217 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1), gdzie zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Jak stanowi art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z powyższego wynika, że w przypadku uwzględnienia wniosku, nie dochodzi do wydania postanowienia "o zgodzie na wydanie zaświadczenia", ale dokonywana jest po prostu czynność materialno-techniczna wydania zaświadczenia. Postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia ma zatem charakter specyficznego rozstrzygnięcia o charakterze negatywnym dla wnioskodacy. Kontrola instancyjna takiego postanowienia przez organ wyższego stopnia musi uwzględniać, że przepisy prawa materialnego zawarte w poszczególnych ustawach szczególnych, ściśle wskazują w odniesieniu do określonego rodzaju zaświadczeń, jaki organ jest właściwy do ich wydawania. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.w.l. organem właściwym do wydania zaświadczenia o samodzielności lokali jest starosta (czy prezydent miasta w przypadku miast na prawach powiatu). Tym samym w przypadku rozpoznawania zażalenia na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, o którym mowa w ustawie u.w.l., organ wyższego stopnia, dostrzec musi, że uznając zażalenie za zasadne, nie może w zastępstwie organu pierwszej instancji wydawać zaświadczeń. Po drugie wątpliwym jest, aby w przypadku rozpoznawania zażalenia od postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, organ mógł w ogóle stosować tryb z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest uchylać odmowę wydania zaświadczenia i orzekać merytorycznie, co do istoty sprawy. Istotą sprawy jest bowiem właśnie kwestia wydania zaświadczenia. Rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, organ odwoławczy odpowiednio stosując przepis art. 138 k.p.a., ma zatem inne dwie podstawowe możliwości. Jeżeli uznaje, że stronie prawidłowo odmówiono wydania zaświadczenia, to powinien w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Jeżeli zaś uznaje, że stronie nieprawidłowo odmówiono wydania zaświadczenia, to powinien w trybie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, który ma wyłączną kompetencję do wydawania zaświadczeń, która jak wskazano wyżej, nie przysługuje organowi odwoławczemu w jego zastępstwie. Ponieważ żadne z tych rozstrzygnięć nie zapadło w sprawie, Sąd stwierdził, że Kolegium naruszyło art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie doszło bowiem do trudnej do zrozumienia z procesowego punktu widzenia sytuacji, gdzie organ odwoławczy stosując przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie, ale wydając jednocześnie rozstrzygnięcie o tej samej treści co organ pierwszej instancji. W efekcie doprowadziło to do sytuacji, że organ drugiej instancji, uchylając rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie wydania zaświadczenia, wskazał jednocześnie, że odmowa wydania zaświadczenia przez organ pierwszej instancji była prawidłowa. Wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie oraz piśmiennictwie trafnie zauważa się, że pojęcie "odpowiedniości" stosowania określonego przepisu oznacza, że niektóre jego postanowienia będzie można stosować bez żadnej modyfikacji, inne trzeba będzie odpowiednio zmodyfikować, a jeszcze innych w ogóle nie będzie można stosować. Z powodów przedstawionych uprzednio, w ocenie Sądu, przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w ogóle nie powinien być zatem stosowany przy rozpoznawaniu zażaleń na postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Kolejne uchybienie organów wyraża się w tym, że organ odwoławczy podkreślając prawidłowość dokonanej odmowy wydania zaświadczenia, zaznaczał, że w pełni podziela stanowisko organu pierwszej instancji, że taras nie jest pomieszczeniem pomocniczym. Dostrzec zaś należy, że takiego stanowiska w sprawie organ pierwszej instancji nigdy nie wyraził. Organ pierwszej instancji wskazywał bowiem wyłącznie, że odmawia wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści ponieważ uznaje, że taras nie jest pomieszczeniem przynależnym. Jak wynika z akt sprawy całość rozważań organu pierwszej instancji dotyczy właśnie pomieszczenia przynależnego. W przedmiotowej spawie skarżący występował natomiast o wydanie zaświadczenia, odwołując się do art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. i argumentując, że ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia o treści, która potwierdzi, że w skład wyodrębnionego już wcześniej samodzielnego lokalu mieszkalnego wchodzi nieujawnione w ewidencji, ani w dotyczącej mieszkania księdze wieczystej jeszcze jedno pomieszczenie pomocnicze w postaci tarasu. Z powyższego wynika, że organ pierwszej instancji naruszając w ten sposób art. 219 k.p.a., nie odniósł się w swoich rozważaniach w ogóle do istoty żądania skarżącego. Natomiast organ drugiej instancji niezgodnie ze stanem faktycznym tej sprawy przyjął, że rozważania takie przez organ pierwszej instancji były poczynione, i co więcej, były też prawidłowe. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powyższe uchybienia nie przesądzają o tym, czy Prezydent Miasta Gdyni był zobowiązany wydać skarżącemu zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w G., uwzględniającego jako pomieszczenie pomocnicze także taras przylegający do lokalu i położony na kondygnacji 5. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ właściwy do wydawania zaświadczeń powinien bowiem wziąć pod uwagę szereg okoliczności dotyczących tej konkretnej sprawy, poza pochyleniem się nad zagadnieniem, czy tego rodzaju obiekty jak tarasy mogą być pomieszczeniami pomocniczymi. W ocenie Sądu, nawet bowiem przyjęcie generalnego założenia, że taras może być pomieszczeniem pomocniczym, nie oznacza, że każdy taras i w każdych warunkach, zawsze będzie mógł być uznany za pomieszczenie pomocnicze mieszkania. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że samodzielnym lokalem może być tylko taki zespół izb i pomieszczeń, które są przedmiotem jednego prawa własności. Samo użytkowanie tarasu na zasadzie wyłączności, nie dowodzi jeszcze tego, że dany taras stanowi z pewnością część składową mieszkania, do którego przylega. Nie można bowiem wykluczyć, że może to być np. taras urządzony nielegalnie w ramach samowoli budowlanej, a w budynkach wielomieszkaniowych urządzony dodatkowo np. na części wspólnej, która nie stała się z racji użytkowania tej części przez określoną osobę, tak za zgodą lub bez zgody wspólnoty, częścią składową wcześniej wyodrębnionego samodzielnego lokalu mieszkalnego. W tej sprawie, jak wynika z informacji z akt sprawy, lokal mieszkalny skarżącego jest objęty urządzoną dla tego lokalu księgą wieczystą o podanym przez skarżącego przy uzupełnieniu wniosku numerze [...], której treść, jak wskazuje skarżący, jest też kompatybilna z informacjami dotyczącymi tego lokalu zgromadzonymi w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący jest więc właścicielem lokalu o określonym metrażu, który został już w przeszłości wyodrębniony jako stanowiący przedmiot odrębnej własności, samodzielny lokal. Na podstawie dokumentacji, jaką wskazuje też w tej sprawie skarżący jako niewątpliwie wydaną wobec budynku (wskazywane przez skarżącego pozwolenie na użytkowanie), lokal został więc w określonym kształcie zrealizowany w ramach budynku, który musiał być zgodny z dokumentacją budowlaną, skoro budynek dopuszczono do użytkowania. Następnie wyodrębniony też na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu wskazaną w księdze wieczystej jako pochodząca z 1997 r. W oparciu o tą umowę do księgi wieczystej wpisano lokal, na który składa się szereg pomieszczeń takich jak pokój, kuchnia, wc, przedpokój, łazienka, poddasze, klatka schodowa i komórka lokatorska – a zatem również pomieszczeń pomocniczych i przynależnych. Na podstawie powołanej dokumentacji nie został zatem wyodrębniony lokal, w którym byłby w ogóle taras. Jeżeli po tym czasie doszło do przebudowy mieszkania np. poprzez wykonanie tarasu, to wskazać należy, że rozpoznając wniosek strony organ wydający zaświadczenie powinien uwzględnić art. 2 ust. 1a u.w.l., zgodnie z którym ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Jednocześnie wskazać należy, że jeżeli z prowadzonych przez organ rejestrów nie wynika, aby lokal został legalnie przebudowany, nie jest błędem postępowania wyjaśniającego, aby umożliwić skarżącemu przedstawienie dokumentów dotyczących budowy i użytkowania, o co był wezwany. Sąd stoi w tym zakresie na stanowisku, że gdy doszło już do wyodrębnienia samodzielnego lokalu, a następnie lokal zostanie powiększony, jest to sytuacja, która daje możliwość wystąpienia o wydanie nowego zaświadczenia o samodzielności lokalu. Dla wydania takiego zaświadczenia, z rejestrów organu musi jednak wynikać, że rozbudowa lokalu jest zgodna z prawem budowlanym jakie obowiązywało chwili przebudowy oraz że powstała w ten sposób dodatkowa izba, czy pomieszczenie pomocnicze rzeczywiście stanowi przedmiot własności wnioskującego, który jest właścicielem lokalu. Użytkowanie określonego pomieszczenia, czy tarasu którego pierwotnie nie było w lokalu nie oznacza, że automatycznie stanowi on przedmiot tego samego prawa własności jakie obejmuje lokal. Z samego faktu użytkowania tarasu przez wnioskodawcę nie wynika ani to, że musi to być na pewno część składowa nieruchomości, jaką skarżący nabył, ani też to, że na pewno taras nie jest częścią wspólną. W tym miejscu Sąd podkreśla, że uchybieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku było wyrwane z kontekstu wskazanie że " jak wynika z akt sprawy sporny teras należy do wyłącznej dyspozycji właściciela lokalu i stan nie stanowi części wspólnej budynku". Z akt sprawy nie wynika w żaden sposób, że teras nie stanowi części wspólnej budynku. Przytoczone w tym zakresie przez Kolegium słowa, są jedynie częścią argumentacji wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia, gdzie skarżący podkreślał, że "jeżeli część budynku (w moim przypadku wspomniany taras) służy wyłącznie do użytku właściciela (czyli tylko jeden właściciel ma do tej części dostęp), to nie stanowi ona części wspólnej i przynależy do lokalu". Jest to zatem jedynie stanowisko strony. Wynika zatem z akt sprawy tylko w tym znaczeniu, że jest zawarte we wniosku skarżącego znajdującym się w aktach sprawy. Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Prezydent Miasta Gdyni nie wypowiedział się jak dotąd w sprawie w odniesieniu do kluczowej kwestii, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy zaistniały podstawy do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu o żądanej przez wnioskodawcę treści, w odniesieniu do lokalu, który już został w przeszłości wyodrębniony, a więc stwierdzono już wcześniej jego samodzielność. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni, o czym orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Kwota zwrotu obejmuje uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (100 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło