III SA/Gd 514/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 25 czerwca 2009 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. W. kwotę 58 (pięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 25 czerwca 2009 r. znak [...] Starosta działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o zwrocie przez R. W. nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres 12 maja 2007 r. – 31 sierpnia 2007 r. w kwocie 1970,20 zł. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, że w świetle art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się m.in. zasiłek wypłacony osobie za okres, za który nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78. Zdaniem organu taka sytuacja zaistniała w przypadku strony, gdyż decyzją z dnia 18 czerwca 2008 r. strona została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od dnia 4 maja 2007 r. do 31 sierpnia 2009 r. w związku z przyznaniem od dnia 1 maja 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Z uwagi na fakt, iż organ rentowy nie przekazał z przyznanego stronie świadczenia rentowego kwoty pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres 12 maja 2007 r. – 31 sierpnia 2007 r. podlega on zwrotowi. W odwołaniu od w/w decyzji R.W. wskazał, że decyzja przyznająca rentę od dnia 1 maja 2007 r. nie jest aktem zmieniającym lub uchylającym wcześniejsze rozstrzygnięcie. Z kolei decyzja z dnia 18 czerwca 2008 r., co do której złożono wniosek o unieważnienie, została wydana niezgodnie z przepisami prawa i nie może stanowić podstawy obecnie wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda decyzją z dnia 28 lipca 2009 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, art. 76 ust. 1 i 2 pkt 3 w zw. z art. 78 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej wysokość świadczenia podlegającego zwrotowi, określił to świadczenie na kwotę 1669,78 zł i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał m.in., że równoległe pobieranie dwóch świadczeń wzajemnie się wykluczających jest niedopuszczalne bez ich stosownego pomniejszenia. W rozpatrywanym stanie faktycznym organ rentowy wypłacając stronie rentę nie dokonał jej pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zaistniały zatem przesłanki określone w art. 76 ust. 1 i 2 pkt 3 przedmiotowej ustawy do orzeczenia względem strony obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku dla bezrobotnych za okres od 12 maja 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. Co istotne, zakwestionowanie decyzji pozbawiającej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku nie wstrzymuje jej wykonania. Strona została zaś pozbawiona statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku na podstawie unormowań zawartych w art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z kolei uchylenie wydanej decyzji w części podyktowane jest koniecznością zmniejszenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia do wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy za dany okres. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R.W. powołując się na dotychczasowy przebieg postępowania, wydane rozstrzygnięcia administracyjne i orzeczenia sądowe wskazał, że do równoległego pobierania obu świadczeń nie dochodziło a organy manipulują w swoich decyzjach stanem faktycznym i prawnym. Co istotne, organ odwoławczy w swojej decyzji w nieuprawniony sposób powołał się na Dziennik Ustaw z 2008 r. w sytuacji gdy sprawa dotyczy roku 2007. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie uznając, iż skarga jest nieuzasadniona. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie z uwagi na to, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zainicjowane zostało postępowanie ze skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, w świetle której utrzymano w mocy decyzję Wojewody orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, orzekającej o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku za wskazany w decyzji okres. Wnioskiem z dnia 4 października 2010 r. Wojewoda zwrócił się o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując, iż w dniu 17 sierpnia 2010 r. została wydana decyzja stwierdzająca nieważność w/w decyzji Starosty o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Postanowieniem z dnia 13 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewody uchylającego zaskarżoną decyzję w części określającej wysokość nienależnego świadczenia podlegającego zwrotowi jednocześnie określającą na nowo wysokość tego świadczenia i utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części oraz decyzji organu pierwszej instancji Starosty z dnia 25 czerwca 2009 roku. Jak wynika z akt sprawy obydwie kontrolowane decyzje były konsekwencją decyzji Starosty z dnia 18 czerwca 2008 roku nr [...] pozbawiającą skarżącego statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od 4 maja 2007 roku do 31 sierpnia 2009 roku. W piśmie z dnia 4 października 2010 roku Wojewoda poinformował Sąd, że decyzją z dnia 17 sierpnia 2010 roku nr [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty z dnia 18 czerwca 2008 roku nr [...] o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od dnia 4 maja 2007 roku do 31 sierpnia 2009 roku. Do pisma dołączył wskazaną decyzję. Wskazać należy, iż w takiej sytuacji zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja Wojewody z dnia 28 lipca 2009 roku jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty o z 25 czerwca 2009 roku są niezgodne z prawem materialnym – art. 78 ust.4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008r., Nr 69 poz. 415 ze zm.), gdyż nie obowiązywał on w dniu przyznania skarżącemu prawa do renty tj. 28.08.2007 roku bowiem wszedł w życie dopiero 26.10.2007 roku. Z tych względów brak było podstaw prawnych do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 76 ust.2 pkt 3 tej ustawy. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 209 w/w aktu prawnego. Jednocześnie na mocy art. 152 w/w aktu normatywnego Sąd stwierdził w wyroku, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 w/w ustawy odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, że jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem decyzji przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku. Istnieją zatem podstawy aby odnieść się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.