III SA/Gd 514/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka masy upadłości A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem, który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 14 października 2014 r. Syndyk masy upadłości A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W.zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, to jest zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej. W świetle oświadczenia o majątku i dochodach wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.000.000 zł a wartość środków trwałych 4.178.877 zł (wg bilansu za ostatni rok). Ostatni rok obrotowy przyniósł stratę w wysokości 277.624,21 zł zaś stan dwóch rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł łącznie 24,52 zł. W rubryce nr 10 złożonego formularza PPPr wskazano trzy nieruchomości stanowiące własność spółki: działkę zabudowaną w G., działkę niezabudowaną w Z. oraz działkę zabudowaną w J. W złożonym formularzu PPPr pełnomocnik Syndyka masy upadłości A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej wskazał, że aktualny stan środków finansowych (82,78 zł) nie pozwala na poniesienie ww. kosztów sądowych. Koszty postępowania upadłościowego spółki były dotychczas finansowane z dochodów z umów dzierżawy, jednakże z uwagi na brak wywiązywania się przez dzierżawcę z obowiązków wynikających z umów (od października 2013 r. zaprzestał przekazywania środków na podatek od gier, a od stycznia 2014 r. przestał płacić także czynsz), umowy te nie zostały przedłużone i wygasły z końcem lutego 2014 r. W konsekwencji, utracono źródło finansowania tych kosztów, a zaległości podatkowe z tytułu podatku od gier osiągnęły kwotę 344.000,00 zł plus odsetki. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że obecnie prowadzone są intensywne działania zmierzające do sprzedaży składników masy upadłości, lecz nie przynoszą one oczekiwanych rezultatów. Ponadto syndyk nie pokrywa wszystkich bieżących kosztów. Zaległości w dokonywanych płatnościach dotyczą: podatku od nieruchomości (8.390 zł), czynszów najmu (29.520 zł), usług księgowych (9.840 zł), wynagrodzeń zleceniobiorców (28.000 zł) oraz składek na ubezpieczenia społeczne od działalności syndyka (6.176,48 zł). Do wniosku załączone zostały kserokopie: - sprawozdania finansowego za 2013 r. obejmującego wprowadzenie, bilans oraz rachunek zysków i strat; - aktualizacji opisu i oszacowania wartości przedsiębiorstwa spółki; - wyciągów z rachunków bankowych; - raportów kasowych; - pozwu o zapłatę; - deklaracji dla podatku od gier; - treści trzech ksiąg wieczystych. Celem weryfikacji danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 15 października 2014 r. pełnomocnik syndyka został zobowiązany do przedłożenia następujących dokumentów i oświadczenia: a) sprawozdania rachunkowego, o którym mowa w art. 168 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.) odnoszącego się do okresu 1 czerwca – 30 września 2014 r., względnie dokumentów obrazujących wszystkie przychody uzyskane przez syndyka masy upadłości w ww. okresie; b) deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT – 7 za okres 1 maja – 30 września 2014 r.; c) oświadczenia w przedmiocie kosztów postępowań sądowych (sądowoadministracyjnych i cywilnych) zasądzonych lub wypłaconych od przeciwników procesowych na rzecz Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w okresie 1 stycznia – 30 września 2014 r.; d) kopii dokumentów potwierdzających istnienie zaległości w płatnościach wskazanych w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (rubryka nr 5 formularza PPPr). Ww. wezwanie zostało doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi w dniu 21 października 2014 r. i do dnia wydania niniejszego postanowienia pozostało bez odpowiedzi. W tym stanie uznano, co następuje. W świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym (poprzez zwolnienie od kosztów sądowych) obejmować może zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Z kolei w myśl art. 246 § 2 pkt 2 ww. aktu normatywnego osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje wprost, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze ww. regulację normatywną jak i ww. okoliczności faktyczne, w tym brak reakcji na wydane przez referendarza sądowego zarządzenie uznać należy, że w warunkach niniejszej sprawy wniosek syndyka nie zasługuje na uwzględnienie. Syndyk nie wykazał bowiem w sposób dostateczny, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W pierwszej kolejności należy wskazać, że brak jest podstaw aby wydatkom związanym z prowadzeniem postępowania upadłościowego przyznawać a limine pierwszeństwo w stosunku do opłat sądowych ponoszonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym Wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym nie korzystają bowiem z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administarcyjnym. Poza tym z art. 342 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.) wynika, że w pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości znajdują się nie tylko koszty postępowania upadłościowego, ale i m.in. należności powstałe z czynności syndyka. Skoro zatem syndyk wniósł w niniejszej sprawie skargę, to wydatki z tym związane, choć nie dotyczą samego postępowania upadłościowego, należą w rezultacie do pierwszej kategorii należności zaspokajanych z masy upadłości wskazanych w powołanej regulacji (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 431/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przedstawionych do akt niniejszej sprawy dokumentów wynika zaś, że dotychczas Syndyk posiadał dostateczne środki na pokrycie kosztów sądowych. Zaspokajano również określone wierzytelności obciążające masę upadłości. Poza tym wartość masy upadłości jest na tyle znacząca, że mimo zgłaszanych trudności w sprzedaży nieruchomości i zabezpieczonych na nich wierzytelności Syndyk nadal prowadzi szereg różnych postępowań. Trudno tym samym uznać, że w masie upadłości nie ma środków wystarczających na poniesienie kosztów sądowych w wysokości 200 zł. Ponadto należy mieć na uwadze, że syndyk pomimo stosownego wezwania w tej materii nie przedstawił dokumentów obrazujących przychody uzyskane w okresie 1 czerwca – 30 września 2014 r. Nie wykazał nadto wykazał w sposób kompleksowy istnienia zaległości, o których wspomniano w formularzu PPPr. Co więcej, bez odpowiedzi pozostało wezwanie referendarza sądowego do oświadczenia w przedmiocie kosztów postępowań sądowych (sądowoadministracyjnych i cywilnych) zasądzonych lub wypłaconych od przeciwników procesowych na rzecz Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w okresie 1 stycznia – 30 września 2014 r. Te okoliczności przemawiają za uznaniem, że w prowadzonym postępowaniu syndyk nie dołożył wszelkich możliwych starań w celu kompleksowego zobrazowania stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Postawa syndyka uniemożliwia tym kompleksową weryfikację twierdzeń zawartych w złożonym formularzu PPPr jak i dokonanie pełnej analizy stanu majątkowego i możliwości płatniczych podmiotu wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest z kolei pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowych dokumentów bądź oświadczenia w trybie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 744/09 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 170/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.