III SA/Gd 516/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] z dnia 28 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie powołania do czynnej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] decyzją z dnia 28 lipca 2006 r. nr [...] , powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 2 oraz art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. nr 241 z 2004r , poz. 2416 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 14 lipca 2006 r. o powołaniu B. C. do odbycia zasadniczej służby wojskowej w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P.. W uzasadnieniu organ wskazał, że od decyzji organu pierwszej instancji odwołał się B. C. motywując to zamiarem kontynuowania nauki w szkole wyższej. Organ odwoławczy stwierdził, że B. C. korzystał już dwukrotnie z odroczeń na pobieranie nauki w szkole wyższej, jednak w obu tych przypadkach był skreślany z listy studentów. Przywołał treść art. 39 ust. 1 pkt 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym odroczenia ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej udziela się tylko poborowemu, który jest studentem i stwierdził, że B. C. w dniu wydania karty powołania nie przedstawił dokumentu potwierdzającego fakt pobierania nauki. Wprawdzie do odwołania załączył kopię podania, na którym widnieje odręczna adnotacja dotycząca warunkowego przyjęcia w poczet studentów podpisana przez pełnomocnika dziekana wydziału, jednakże nie jest to zaświadczenie o pobieraniu nauki. Nadto z treści odwołania wynika, że działania dotyczące powrotu na studia B. C. rozpoczął już po wydaniu karty powołania. Zobowiązania finansowe strony nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż strona ma prawo wystąpić do instytucji, w której zaciągnęła kredyty o zawieszenie ich spłaty z powodu powołania do odbycia służby wojskowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B.C. wskazał, iż faktycznie w momencie otrzymania karty powołania nie znajdował się na liście studentów jakiejkolwiek uczelni, gdyż z powodu zagubienia indeksu decyzją z dnia 14 czerwca 2006 r. Nr [...] wydaną przez Dziekana Wydziału Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki G. został skreślony z listy studentów. W tej sytuacji rozpoczął procedurę reaktywacji statusu studenta składając wniosek o ponowne przyjęcie w poczet studentów, który to wniosek został pozytywnie rozpatrzony przez Pełnomocnika Dziekana Wydziału Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki G.. Z uwagi na okres wakacyjno – urlopowy niemożliwe było faktyczne wpisanie go na listę studentów. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę tej okoliczności twierdząc, że działania dotyczące powrotu na studia skarżący podjął po wydaniu karty powołania, co nie jest prawdą. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania przed sądem skarżący przedłożył zaświadczenie uczelni, że jest studentem, a na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. oświadczył, iż tylko raz był skreślony z listy studentów, zaś działania dotyczące reaktywacji podjęcia studiów podjął przed otrzymaniem karty powołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było powołanie skarżącego do czynnej służby wojskowej. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej powołanie do czynnej służby wojskowej następuje między innymi za pomocą kart powołania. Od decyzji o powołaniu do czynnej służby wojskowej służy powołanemu odwołanie (art. 60 ust. 2a cytowanej ustawy). W myśl art. 83 ust. 1 przedmiotowej ustawy do odbycia zasadniczej służby wojskowej powołuje się poborowych, przeznaczonych- stosownie do art. 45 - do tej służby. Jednocześnie ustawodawca w art. 39 cytowanej ustawy przewidział możliwość odroczenia zasadniczej służby wojskowej z określonych przyczyn, którego udziela się na udokumentowany wniosek poborowego. Z powyższych przepisów wynika, iż do odbycia czynnej służby wojskowej może zostać powołany poborowy uznany za zdolnego do odbycia tej służby, który jednocześnie nie korzysta z odroczenia służby. Jednocześnie należy stwierdzić, że powołane wyżej przepisy regulują dwa odrębne postępowania. Jedno postępowanie prowadzone jest w przedmiocie powołania do czynnej służby wojskowej. W tym postępowaniu ustala się, czy poborowy jest przeznaczony do odbycia zasadniczej służy wojskowej i czy nie korzysta z odroczenia tej służby. Natomiast drugie postępowanie dotyczy odroczenia służby wojskowej. W ramach tego postępowania właściwe organy rozpatrują wniosek poborowego o odroczenie zasadniczej służby i ustalają, czy ze złożonych dokumentów wynika, iż zachodzi jedna ze wskazanych w ustawie przyczyn uzasadniających udzielenie takiego odroczenia. Z przepisów ustawy nie wynika, aby poborowy nie mógł złożyć wniosku o odroczenie zasadniczej służby po otrzymaniu decyzji o powołaniu do czynnej służby wojskowej (karty powołania). W takim przypadku wniosek o odroczenie winien zostać rozpatrzony w przewidzianym trybie przez wojskowego komendanta uzupełnień jako organ pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł odwołanie od decyzji o powołaniu do czynnej służby wojskowej (karty powołania). Jednocześnie w treści odwołania skarżący zawarł wniosek o odroczenie zasadniczej służby wojskowej. Skarżący wskazał na zamiar kontynuowania studiów oraz liczne zobowiązania finansowe, dołączając kopię pisma z odręczną adnotacją pełnomocnika Dziekana Wydziału Elektroniki , Telekomunikacji i Informacji Politechniki G. o ponownym, warunkowym przyjęciu w poczet studentów. Organ odwoławczy, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, rozpatrzył odwołanie skarżącego i jednocześnie faktycznie rozstrzygnął wniosek o odroczenie. Organ rozstrzygnął bowiem , że skarżący nie mógł otrzymać odroczenia, bowiem nie posiadał statusu studenta – nie przedłożył dokumentu potwierdzającego fakt pobierania przez niego nauki. Zatem organ drugiej instancji orzekł w sprawie nie objętej zakresem zaskarżonej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, co stanowi naruszenie art. 138 k.p.a. Istota postępowania odwoławczego polega bowiem na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Zatem, jeżeli skarżący w odwołaniu zawarł jednocześnie wniosek o odroczenie zasadniczej służby, rzeczą organu odwoławczego było niezwłoczne przekazanie tego wniosku do rozpatrzenia właściwemu wojskowemu komendantowi uzupełnień. Organ pierwszej instancji wyjaśniłby wówczas, na które przesłanki odroczenia powołuje się skarżący i czy może we właściwy sposób udokumentować swój wniosek. Natomiast organ odwoławczy faktycznie pozbawił skarżącego możliwości prawidłowego instancyjnego rozpatrzenia wniosku o odroczenie zasadniczej służby, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w przedmiocie powołania do czynnej służby wojskowej. Wskazać też trzeba, iż błędnie organ odwoławczy ustalił, jakoby skarżący działania o przyjęcie na studia podjął po powołaniu do służby wojskowej. Z treści odwołania i dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, iż skarżący podjął takie działania przed wydaniem karty powołania (pismo skarżącego z dnia 12 lipca 2006 r. skierowane do Pełnomocnika ds. Studiów Zaocznych i Wieczorowych – str. 3 akt administracyjnych). Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozstrzyganiu sprawy będzie przekazanie zawartego w odwołaniu wniosku o odroczenie zasadniczej służby właściwemu wojskowemu komendantowi uzupełnień celem rozpatrzenia, a następnie po uzyskaniu informacji od organu pierwszej instancji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie odroczenia, rozpatrzenie odwołania od decyzji w przedmiocie powołania do odbycia służby wojskowej. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.