III SA/Gd 517/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 25 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie społeczne oddala skargę. Decyzją z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 42 ust. 1 i 4, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 września 2015 r. nr [...] w sprawie odmowy opłacania składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - w całości i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że M. T. ubiega się o świadczenie w formie opłacania składki na ubezpieczenie społeczne, wymienione w art. 42 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - od marca 2015 r. Wniosek ten wszczął postępowanie w sprawie przyznania prawa do świadczenia okresowego o charakterze ciągłym i został rozpoznany decyzją organu I instancji z dnia 23.04.2015 r. nr [...] w sprawie odmowy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia decyzją z dnia 16.09.2015 r. Strona wniosła skargę na decyzję Kolegium, która pod sygn. III SA/Gd 894/15 oczekuje na rozpoznanie przed WSA w Gdańsku. Pomimo to M. T. składa w każdym miesiącu kolejne wnioski o to samo świadczenie. Wnioski te powielają treść wniosku z marca 2015 r., który wszczął niezakończone postępowanie administracyjne. Organ wyjaśnił, że w świetle przepisów k.p.a. nie można prowadzić kilku odrębnych postępowań administracyjnych w tej samej sprawie administracyjnej. Wniosek strony o to samo świadczenie, o którym mowa w art. 42 ust. 1 ustawy, złożony po pierwszym wniosku, nie wszczyna odrębnego postępowania administracyjnego. W tej sytuacji należało uznać, że prowadzone na skutek wniosku strony z dnia 1 września 2015 r. postępowanie pierwszej instancji jest bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosła M. T., zarzucając naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy: - poprzez błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy ogół okoliczności ustalonych w toku postępowania pozwala na wydanie decyzji reformatoryjnej, podzielającej argumenty podnoszone przez skarżącą przed organem I instancji, - poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 12 k.p.a. i zasady pogłębiania zaufania obywateli wyrażonej w art. 8 k.p.a. w wyniku odmowy wydania decyzji reformatoryjnej, przyznającej skarżącej prawo do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W ocenie skarżącej Kolegium błędnie uznało, że przed organem pierwszej instancji zachodziła przesłanka tzw. bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, określona w art. 105 § 1 k.p.a., umożliwiająca wydanie decyzji umarzającej postępowanie w przedmiotowej sprawie. Kolegium nie zbadało dogłębnie , czy we wszystkich tych wnioskach zachodzi tożsamość przedmiotowa. Kolegium winno było wydać decyzję reformatoryjną, przyznającą skarżącej prawo do świadczenia z art. 42 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej i osobistej opieki nad matką. Dochód w rodzinie nie przekracza 150% kwoty kryterium dochodowego na osobę, a ona nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów. Organ nieprawidłowo zaniechał wydania decyzji rozstrzygającej sprawę, opierając decyzję o umorzeniu postępowania w całości na koncepcji bezprzedmiotowości postępowania. Skarżąca została w ten sposób pozbawiona prawa do załatwienia sprawy w sposób szybki i wnikliwy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta i umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję i uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek podjąć tego rodzaju rozstrzygnięcie, kiedy wszczęcie postępowania, tak jak w przedmiotowej sprawie, było bezprzedmiotowe. Wskazać w tym miejscu należy, że jedną z form pomocy społecznej, przewidzianą przez ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), są składki na ubezpieczenie społeczne ( art.36 pkt 2 lit. d). Art. 42 przywołanej ustawy normuje zasady opłacania składki na ubezpieczenie społeczne (składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe) osobom rezygnującym z zatrudnienia. Zgodnie z art. 42 ust. 4 w/w ustawy , składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości określonej przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych jest opłacana przez okres sprawowania opieki (...). Sąd wobec powyższego w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że wniosek M. T. z dnia 1 września 2015 r. o opłacanie składki na ubezpieczenie społeczne nie może podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu. W świetle przepisów k.p.a. nie można bowiem prowadzić kliku, czy nawet kilkunastu postępowań w tej samej sprawie administracyjnej. Organ odwoławczy ustalił, że pierwszy z wniosków M. T., w którym zwróciła się o wydanie decyzji w ww. przedmiocie, jest datowany na marzec 2015 r. Wskazał jednocześnie, że wszystkie kolejne wnioski, dotyczące świadczenia, o którym mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a powielane po złożeniu pierwotnego wniosku, nie wszczynają odrębnych postępowań administracyjnych. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Tym samym, skoro organ pierwszej instancji dokonał merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 1 września 2015 r., organ odwoławczy zasadnie ocenił te działanie jako nieprawidłowe i bezprzedmiotowe. Reasumując - ponowienie przez skarżącą wniosku o opłacanie jej składki na ubezpieczenie społeczne nie może powodować wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie, która – jak zasadnie zauważył organ odwoławczy – jest jeszcze w toku. Sądowi wiadomo z urzędu, że w sprawie, na którą powoływał się w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy , zapadł prawomocny wyrok. Wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 894/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. T. na decyzję SKO z dnia 16 września 2015 r. nr [...]. Decyzją tą SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą M. T. - na skutek jej wniosku z marca 2015 r.- opłacania składek na ubezpieczenie społeczne - i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Do czasu rozstrzygnięcia pierwotnego wniosku skarżącej, rozstrzyganie kolejnych wniosków w tym przedmiocie jest niedopuszczalne. Organ odwoławczy, powołując się na już toczące się postępowanie administracyjne, szczegółowo wskazał , z jakiej daty wniosek skarżącej, i czego dotyczący, zainicjował to postępowanie , jak również podał daty i numery wydanych decyzji. Skarżąca we wniosku w niniejszej sprawie powołuje się na opiekę nad matką. Z tego samego powodu ubiega się też ona o przedmiotową pomoc w pierwotnym wniosku. Nie budzi tym samym wątpliwości Sądu, że wniosek skarżącej z dnia 1 września 2015 r. jest kolejnym wnioskiem w sprawie, której przedmiotem jest opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne w związku ze sprawowaniem przez skarżącą opieki nad matką. Bezzasadne są w tej sytuacji zarzuty skargi, że organ odwoławczy nie zbadał, czy we wnioskach skarżącej zachodzi tożsamość przedmiotowa. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Nie doszło również do naruszenia art. 12 i art. 8 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji reformatoryjnej. W konsekwencji Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego, jak również przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.