III SA/Gd 518/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości układowej z siedzibą w N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatów do gier o niskich wygranych oddala skargę. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w G. ustalił wobec A. Sp. z o.o. z siedzibą w N. koszty postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerze poświadczenia rejestracji: [...] w wysokości 900 zł. Jako podstawę prawną wydania postanowienia wskazano art. 269, 270a i 267 § 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012, poz. 749 ze zm.) w zw. z art. 8, 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. 2009, Nr 201, poz. 1540 ze zm.) oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zryczałtowanych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne (Dz.U. 2004, Nr 94, poz. 913 ze zm.) Organ wskazał, że mając na względzie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt 504/11 automat do gier o numerze poświadczenia rejestracji: [...] został zbadany na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz.U 2012, poz. 312) w dniach od 24 września 2013 r. do 3 października 2013 r. przez Jednostkę Badającą upoważnioną przez Ministra Finansów o numerze upoważnienia [...] z dnia 27 listopada 2012 r. tj. Izbę Celną w B. Wydział Laboratorium Celne. W wyniku badania ustalono, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych. Przepis art. 23 b ust. 5 ustawy o grach hazardowych wskazuje natomiast, że w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksplatujacy ten automat. Koszt badania ustalono w kwocie wynikającej z poz. 136 załącznika do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zryczałtowanych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne. Końcowo wskazano, że wynik badania spowodował wydanie przez organ w dniu 7 listopada 2013 r. decyzji cofającej poświadczenie rejestracji ww. automatu do gier. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w N., podnosząc zarzut naruszenia art. 23b ust. 5 oraz art. 23f ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych. W ocenie Spółki czynności przeprowadzone przez organy celne w dniach od 24 września 2013 r. do 3 października 2013 r. nie mogą być kwalifikowane jako "badanie sprawdzające", ponieważ nie sposób uznać, aby Izba Celna w B. posiadała uprawnienia Jednostki Badawczej akredytowanej do prowadzenia badań sprawdzających automaty do gier. Dyrektor Izby Celnej w G. nie uwzględnił zarzutów zażalenia i postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy wydane przez organ I instancji rozstrzygnięcie jako zgodne z prawem. W ocenie organu w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, ponieważ automat został przebadany przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów, a wynik badania był negatywny, co uzasadnia obciążenie strony kosztami tego badania. Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku kompetencji Izby Celnej w B. do przeprowadzenia badania, organ podkreślił, że została ona upoważniona przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych upoważnieniem nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r., przy czym upoważnienie to zostało wydane na podstawie art. 23f ustawy o grach hazardowych po spełnieniu warunków określonych przepisami art. 23f ust. 1 i 2 cyt. ustawy. W związku z powyższym akredytacja, o której mowa w art. 23f ust. 1 pkt 1 została przedłożona Ministrowi Finansów. Organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji nie mają natomiast uprawnień do podważania czy weryfikacji upoważnień Ministra Finansów udzielonych jednostkom badającym do przeprowadzania badań automatów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku spółka A. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w G. podtrzymując zarzut naruszenia art. 23b ust. 5 oraz art. 23f ust. 1, 2 i 4 ustawy o grach hazardowych. Strona skarżąca nie kwestionuje, że Izba Celna w B. faktycznie posiada formalne umocowanie Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2012 r. nr [...]. Upoważnienie to zostało jednak wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Izba Celna w B. nie spełnia warunków formalnych koniecznych dla uzyskania uprawnień jednostki badającej, o którym mowa w art. 23f ust. 1 ustawy i grach hazardowych. Przede wszystkim nie dysponuje bowiem adekwatną akredytacją Polskiego Centrum Akredytacji lub innej jednostki akredytującej wydanej w niezbędnym zakresie. Jedyna akredytacja wydana dla Izby Celnej w B. o symbolu [...] obejmuje bowiem różnorodne badania chemiczne oraz badania właściwości fizycznych chemikaliów, w tym wyrobów konsumpcyjnych, uwzględniając żywność i tytoń. Zakres tej akredytacji nie obejmuje badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych spółka podkreśliła, że jednostką badającą automaty nie mogą być podmioty posiadające udzieloną akredytację na cokolwiek, lecz tylko akredytację z zakresem adekwatnym do badań urządzeń mechanicznych elektromechanicznych lub elektronicznych, jakimi są automaty do gier o niskich wygranych. Podsumowując strona wskazała, że skoro Izba Celna w B. nie może być jednostką badającą w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, to tym samym nie ma ona możliwości wykonywania badań sprawdzających automatów do gier. W konsekwencji brak jej zdolności do wydawania opinii sprawdzających. Wobec tego nie jest możliwe oparte o art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych obciążanie strony kosztami sporządzenia tego rodzaju opracowań. Tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie opracowanie zostało sporządzone de facto przez organ celny dla potrzeb postępowania prowadzonego przez inny organ celny, co pozbawia tego rodzaju opinię waloru obiektywizmu. Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych do skargi dokumentów obejmujących: Zakres Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr [...] wydany przez Polskie Centrum Akredytacji, opinię dr I. S. dotyczącą akredytowania laboratoriów badawczych oraz skierowane do pełnomocnika spółki pismo Polskiego Centrum Akredytacji z dnia 9 maja 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 18 kwietnia 2014 r. nr [...], który utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 23 stycznia 2014 r. nr[...], w którym ustalono wobec strony skarżącej wysokość kosztów postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerze poświadczenia rejestracji: [...] w wysokości 900 zł. Sąd w wyroku III SA/Gd 504/11 wskazał organom na dopuszczalność oparcia decyzji o cofnięciu rejestracji wyłącznie na wynikach badania przeprowadzonego przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą. W sprawie bezsporne jest, że w związku z udzielonymi przez Sąd w powyższym wyroku wytycznymi, w dniach od 24 września 2013 r. do 3 października 2013 r. przeprowadzono badanie automatu o numerze poświadczenia rejestracji [...] przez Izbę Celną w B., Wydział Laboratorium Celne. Wyniki badań posłużyły organom administracji do wydania dalszych rozstrzygnięć w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji. Rozstrzygnięcia te nie są jednak przedmiotem niniejszego postępowania i zostały odrębnie zaskarżone przez Spółkę. Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy rozstrzygnięcia czy w związku z przeprowadzonym badaniem automatu, istniały podstawy do obciążenia Spółki jego kosztami (koszty postępowania). Organy podnoszą, że wobec jasnej treści art. 23 b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, koszt badania zasadnie został przypisany Spółce jako podmiotowi eksploatującemu ten automat, ponieważ wynik badania wykazał, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Strona skarżąca kwestionuje natomiast obciążenie jej kosztami badania, podważając możliwości dokonania badania sprawdzającego automatu przez Izbę Celną w B.. Skarżąca wywodzi, że jednostka ta nie może – z różnych powodów, szeroko opisanych w zarzutach skargi, - być uznana za upoważnioną jednostkę badającą. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba na przepis art. art. 23 b ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz. U nr 201 poz.1540), który stanowi, że na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Z kolei zgodnie z art. 23 b ust. 3 ustawy badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia. W myśl art. 23 b ust.5 ww. ustawy, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia - w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Przepis art. 23 f ww. ustawy stanowi: 1. Upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki: 1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement); 2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym; 3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. 2. Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1, w szczególności: 1) certyfikat akredytacji; 2) certyfikaty lub inne dokumenty określające standard przeprowadzanych badań; 3) aktualne zaświadczenia, że osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) oświadczenia złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przez osoby wymienione w ust. 1 pkt 3, że nie pozostają z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych ani z osobami: a) zarządzającymi takim podmiotem lub go reprezentującymi, b) będącymi akcjonariuszami (wspólnikami) takiego podmiotu lub jego pracownikami - w stosunku prawnym lub faktycznym, który może wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. 3. Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji. 4. Odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier następuje w drodze decyzji. 5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji: 1) cofa upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b; 2) może cofnąć upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3. 6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Wynika z powyższego, że spełnienie warunków określonych w ustawie przez podmiot ubiegający się o udzielenie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier podlega weryfikacji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Po dokonaniu pozytywnej weryfikacji minister ten udziela upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a następnie podaje ten fakt do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, umieszczając taki podmiot w wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Żaden z przepisów prawa nie upoważnia organów administracji do weryfikacji stanowiska ministra finansów i samodzielnej oceny, czy jednostka badająca spełniła wymogi ustawowe do udzielenia jej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Zadaniem organów w prowadzonym przez siebie postępowaniu jest zlecenie przeprowadzenia badania automatu jednostce badającej, której minister udzielił upoważnienia. Nie jest w nim dopuszczalna weryfikacja upoważnienia jednostki badającej dokonanej przez ministra. Brak w przepisach prawnych podstawy do tego rodzaju działań. Brak także podstaw do przyjęcia, by kontroli takiej dokonywał sąd przy rozpatrywaniu skargi na postanowienie wydane w przedmiocie nałożenia kosztów za wykonanie badania sprawdzającego, o których mowa w art. 23 b ust.5 powołanej ustawy. Z tej przyczyny Sąd nie mógł przeprowadzać dowodów, o które wnosiła skarżąca. Wobec powyższego Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi, dotyczące statusu Izby Celnej w B. za chybione. W dniu zamknięcia rozprawy Wydział - Laboratorium Celne Izby Celnej w B., które sporządzało badanie techniczne automatu w niniejszej sprawie, figurowało na stronie internetowej Ministra Finansów pod pozycją 4 jako jednostka badająca upoważniona przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W tej sytuacji należało uznać, że badanie sprawdzające przeprowadziła jednostka badająca spełniająca wymogi art. 23 b ust. 3 ustawy, zaś zastrzeżenia strony co do bezstronności jednostki badającej uznać należy za nietrafne. Reasumując stwierdzić należy, że określona w zaskarżonym postanowieniu kwota została prawidłowo wyliczona na podstawie § 1 Lp. 136 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. (Dz. U nr 94 poz. 913 ze zm.) w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.