III SA/Gd 518/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 14 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 sierpnia 2017 r. nr [...], 2. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 26 lipca 2017 r. nr [...], 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego G. G. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r. nr [...] Starosta K. cofnął G. G. uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi – prawo jazdy kategorii B, BE, C, CE dokument nr [...] wydane przez Starostę K. w dniu 30 kwietnia 2010 r. Rozstrzygniecie organu I instancji w przedmiocie cofnięcia ww. uprawnień zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w G. z dnia 24 czerwca 2015 r., nr [...]. Podstawę prawną wydania decyzji o cofnięciu uprawnień stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2012, poz. 1137 ze zm.) oraz art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (Dz.U. 2011, Nr 30, poz. 151 ze zm.). Wnioskiem z dnia 20 listopada 2015 r. G. G. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 24 czerwca 2015 r., nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. postanowieniem z dnia 26 lipca 2017 r, nr [...] wznowiło postępowania w sprawie. Po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia 7 sierpnia 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. odmówiło uchylenia swojej decyzji z dnia 24 czerwca 2015 r. z uwagi na brak podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji. Wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2017 r. G. G. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 7 sierpnia 2017 r., nr [...]. Uzasadniając wniosek wskazał, że Kolegium w dniu 7 sierpnia 2017 r. wydało decyzję o odmowie uchylenia decyzji nie zapewniając stronie możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wniosków dowodowych, czym naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowania oraz interes prawny wnioskodawcy. Decyzją z dnia 14 maja 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., po rozpoznaniu wniosku G. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium jednoznacznie stwierdziło, że decyzja wydana w dniu 7 sierpnia 2017 r., nr [...] jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa. W sprawie nie wystąpiły bowiem przesłanki do uchylenia decyzji Kolegium z dnia 24 czerwca 2015 r., nr [...] które G. G. podniósł we wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Kolegium w kontrolowanej sprawie nie miała miejsca wskazana przez wnioskodawcę podstawa wyłączenia pracownika organu – B. D., o której mowa w art. 25 § 1 pkt 5 k.p.a.. W ocenie Kolegium w przesłance tej nie mieści się bowiem, ani ponowny udział tej osoby w rozpatrzeniu sprawy po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy, ani wszczynanie innych postępowań z zakresu uprawnień do kierowania pojazdami. Odnosząc się do drugiej z przesłanek wskazanych we wniosku Kolegium stwierdziło, że brak było podstaw do występowania do komendanta policji o zajęcie stanowiska w sprawie. Przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami nie uzależniają bowiem decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami od stanowiska komendanta policji. Decyzja w tym przedmiocie zapada z urzędu po stwierdzeniu faktu nie poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Wniosek taki jest wymagany w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w przypadku przekroczenia przez kierowcę określonej liczby punktów karnych, ale nie w sprawie cofnięcia uprawnień z powodu nie poddania się badaniu. Odnosząc się do trzeciej z przesłanek wskazanych we wniosku Kolegium stwierdziło brak podstaw by uznać zatarcie skazania za popełnienie wykroczeń za nową, istotną dla sprawy okoliczność faktyczną nieznaną organowi, który wydał decyzję. Ponadto przesłanką wydania decyzji o cofnięciu uprawnień nie jest popełnienie przez kierowcę wykroczenia drogowego, tylko niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Kolegium stanęło na stanowisku, że wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty dotyczące braku wyznaczenia przez Kolegium stronie postępowania terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, czy złożenia wniosków dowodowych nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Organ podkreślił, że postępowanie zakończone decyzją Kolegium z dnia 7 sierpnia 2017 r. toczyło się na wniosek G. G. i w jego trakcie Kolegium oceniało czy wskazane we wniosku przesłanki stanowią podstawę do uchylenia decyzji w wyniku wznowionego postępowania. Kolegium nie gromadziło w tym postępowania żadnych dowodów, a wydając rozstrzygniecie opierało się wyłącznie na zgromadzonym wcześniej w sprawie materiale dowodowym oraz wniosku strony. Nie było zatem żadnych innych materiałów, czy dowodów, z którymi musiałby zapoznać się wnioskodawca przed wydaniem w sprawie decyzji. W ocenie Kolegium w sprawie nie zaistniały tym samym podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podnoszony przez wnioskodawcę zarzut naruszenia prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu nie stanowi automatycznie podstawy do uchylenia decyzji, jeśli nie towarzyszy mu takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego rozwijających zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zapewniających jej realizacje, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik postępowania. G. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 14 maja 2018 r., nr [...] podnosząc zarzuty naruszenia prawa procesowego obejmujące: - naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. przez nieuzasadnioną odmowę wznowienia postępowania, z powodu ponownego udziału pracownika organu I instancji, rozpoznającego sprawę po jej uchyleniu przez organ odwoławczy, co doprowadziło do sytuacji, iż decyzje organu I instancji w tej samej sprawie, po jej uprzednim uchyleniu wydawał tan sam upoważniony pełnomocnik Starosty, - naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z § 7 ust. 2 rozporządzenia ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postepowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 488 ze zm.) poprzez błędne zastosowanie skutkujące przyjęciem, że nie zachodzą nowe okoliczności w sprawie, albowiem w ocenie organu wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji nie jest potrzebny do przeprowadzania postępowania w sprawie o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w sytuacji, gdy cofniecie uprawnień do kierowania pojazdami jest związane bezpośrednio z postępowaniem w sprawie o poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kalifikacji, a obligatoryjnego wniosku właściwego komendanta brak jest w obu tych sprawach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018r., poz. 2107 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Sąd zauważa, że w postępowaniu w sprawie cofnięcia G. G. uprawnień do kierowania pojazdami zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 24 czerwca 2015 r., nr [...] jak i w postępowaniu toczącym się wskutek rozpoznania wniosku skarżącego o wznowienie postępowania w ww. sprawie, orzekał ten sam członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. – M. S.. We wznowionym postępowaniu ww. członek Kolegium był w składzie, który wydał w dniu 26 lipca 2017 r. postanowienie wznawiające postępowanie ( nr [...]), jak również był w składzie Kolegium orzekającym po raz pierwszy w sprawie decyzją z dnia 7 sierpnia 2017 r., nr [...]. W składzie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. orzekającym w przedmiotowej sprawie znajdowała się zatem osoba, która na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. podlegała wyłączeniu. Zgodnie z brzmieniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że przepis ten, zgodnie z art. 27 § 1 k.p.a., dotyczy również członków organów kolegialnych, a więc także członków samorządowych kolegiów odwoławczych. Omawiany przepis stosuje się do sytuacji, gdy ta sama osoba uczestniczy w wydaniu decyzji w sprawie zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy, a także do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji ostatecznej realizowane jest w trybach nadzwyczajnych, których przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości wcześniejszej decyzji tego organu, takich jak stwierdzenie nieważności decyzji czy wznowienie postępowania (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OSK 3003/15 oraz przywołane tam orzecznictwo i poglądy doktryny, publ. LEX nr 2408795). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. rozpoznając zaskarżoną decyzją wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazanych wyżej wad postępowania nie dostrzegło, orzekło natomiast o utrzymaniu w mocy decyzji Kolegium z dnia 7 sierpnia 2017 r. W tej sytuacji Sąd uznał, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. Z kolei naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., uzasadnia uchylenie przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 7 sierpnia 2017 r., nr [...] oraz postanowienia tego organu z dnia 26 lipca 2017 r., nr [...] bez względu na to, czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Sąd orzekł o uchyleniu ww. postanowienia mając na uwadze, że w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. mowa jest o wyłączeniu pracownika organu od udziału w postępowaniu, co niewątpliwie obejmuje również pierwszy etap postępowania w sprawie wznowienia postępowania, kończącego się wydaniem postanowienia ( art. 149 k.p.a.). Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, że uwzględnienie skargi z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) czyni niemożliwą merytoryczną ocenę zarzutów zawartych w skardze, bowiem w następstwie wydanego wyroku sprawa będzie rozpoznawana ponownie w postępowaniu przed Kolegium i ocena sądu w innych kwestiach byłaby tym samym przedwczesna. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b) w związku z art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych wyżej rozważań.