III SA/Gd 519/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 17 czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 3 kwietnia 2019 r. o zatrzymaniu K. G. prawa jazdy. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia 3 kwietnia 2019 r. Starosta orzekł o zatrzymaniu K. G. prawa jazdy kategorii B, nr [...], nr [...], wydanego dnia 14 czerwca 2006 r. przez Starostę, do czasu ustania przyczyny zatrzymania oraz zobowiązał K. G. do natychmiastowego zwrotu tego dokumentu. Jako podstawę prawną wskazano art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 489), dalej zwanej także ustawą, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." Organ wskazał, że w dniu 20 lutego 2019 r. otrzymał wniosek z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. P. o zatrzymanie K. G. prawa jazdy, w związku z niewywiązywaniem się z zobowiązań alimentacyjnych, co zobligowało organ do podjęcia wyżej opisanej decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. G., wskazując, że praca kierowcy jest jedyna jaką może wykonywać ze względu na stan zdrowia. Utrata prawa jazdy grozi utratą pracy, a przez to źródła dochodów. Decyzją z dnia 17 czerwca 2019 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawna wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 5 w związku z ust. 3 b i art. 25 ustawy. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, bowiem w sprawie zostały spełnione przesłanki do jej wydania. Organ wskazał, że decyzja z dnia 21 listopada 2018 r. Kierownika GOPS w M. P. uznająca K. G. za dłużnika alimentacyjnego stała się ostateczna, co zaktualizowało kompetencję do wystąpienia z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy. Organ wyjaśnił ponadto, że wystąpienie z powyższym wnioskiem jest obowiązkiem organu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2019 r. wniósł K. G. . Skarżący opisał swoją ciężką sytuację życiową, wskazał, że jest po wypadku i orzeczono wobec niego lekki stopień niepełnosprawności. Skarżący oświadczył, że utrata prawa jazdy spowoduje utratę pracy i będzie mu ciężko podjąć nową pracę ze względu na chorą nogę. Skarżący ponadto oświadczył, że prawo jazdy poza wykonywaniem pracy jest mu potrzebne by dowozić chorujące dziecko i matkę do lekarza, jak i do kontaktów z dziećmi z poprzedniego związku. W rodzinie nikt nie posiada prawa jazdy i nie może liczyć od rodziny na taką pomoc. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 5 ust. 3b tej ustawy, jeżeli wobec dłużnika alimentacyjnego zostanie wydana decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i decyzja ta stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika: 1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600 i 2077) oraz 2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji. Na podstawie tego wniosku, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy). Z powyższej regulacji wynika, że organ wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wówczas, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych a drugą - wystąpienie przez organ właściwy dłużnika z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest zatem decyzją o charakterze związanym (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. I OSK 2773/17). Organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie może ponownie weryfikować sytuacji materialnej i osobistej dłużnika, skoro tego rodzaju okoliczności powinny być uprzednio ustalone w odrębnym postępowaniu, dotyczącym uznania za dłużnika alimentacyjnego. Organ jest związany ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r. sygn. I OSK 154/160). Decyzją Wójta Gminy z dnia 21 listopada 2018 r., skarżący został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W konsekwencji ustatecznienia się ww. decyzji, wnioskiem z dnia 18 lutego 2019 r., Wójt wniósł o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Okoliczność uostatecznienia się decyzji nie była przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego kwestionowana. Okoliczność tą należało zatem uznać za bezsporną. Wydając zaskarżoną decyzję zarówno organ odwoławczy, tak jak i organ I instancji, byli związani ostateczną decyzją o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Kwestia ta była przedmiotem postępowania prowadzonego odrębnie od postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy i wykraczała poza właściwość rzeczową organów. W tej sytuacji organy miały obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zatrzymanie prawa jazdy jest przewidzianą przez ustawodawcę w przepisie prawa sankcją nakładaną na dłużników uchylających się od zobowiązań alimentacyjnych. Jego celowość nie podlega badaniu organu, podobnie jak wpływ zatrzymania prawa jazdy na sytuację osobistą i majątkową dłużnika. Podniesione przez skarżącego zarówno w odwołaniu jak i skardze argumenty były związane ze złym stanem zdrowia skarżącego, jego trudną sytuacją rodzinną i majątkową. Okoliczności te nie mogły zostać przez organy uwzględnione, z uwagi na treść obowiązujących przepisów prawa. Podobnie kontrola sądowoadministracyjna nie mogła dotyczyć tych okoliczność. Sąd kontrolując prawidłowość stosowania przepisów prawa przez organy administracji zobowiązany był dokonać oceny prawidłowości zastosowania normy art. 5 ust. 5 ustawy. Norma ta została zastosowana prawidłowo, bowiem przesłanką wydania decyzji było wyłącznie istnienie ostatecznej decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i wpływ wniosku organu o wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Obie te przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Zważywszy na trudną sytuację skarżącego, wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 6 ustawy uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest możliwe na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy: 1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub 2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę jako niezasadną. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).