III SA/Gd 526/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie NSA Anna Orłowska WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 17 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 19 stycznia 2006 r., nr [...] w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz 104 k.p.a. odmówił M. K. przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy może być przyznany osobie, która spełnia równocześnie trzy warunki. Po pierwsze strona musi posiadać tytuł prawny do lokalu, po drugie spełniać kryterium dochodowe, a także powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu nie może przekraczać o więcej niż 30% powierzchni normatywnej; jednak nie więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. Wnioskodawca spełniał wszystkie te warunku. Jednak zgodnie z art. 7 ust. 3 w/w ustawy mimo spełnienia powyższych warunków, organ przyznający dodatek mieszkaniowy może odmówić jego przyznania, jeżeli ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji (wniosku), a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, uzasadniająca nie przyznanie pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. Jak ustalił organ gospodarstwo domowe wnioskodawcy składa się z 5 osób. Łączny zadeklarowany dochód wynosi 989 zł, tj. 197,80 zł na osobę. Troje dzieci jest w wieku szkolnym. Rodzina ta ponosi koszty związane z utrzymaniem lokalu i posiadaniem samochodu osobowego. Nadto ponosi koszty związane z utrzymaniem dwóch lokali handlowych. Sąsiedzi zamieszkali w budynku przy ul. [...] w W. oświadczyli, że M. K. i B. Z. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, wychowują troje dzieci oraz prowadzą działalność gospodarczą. W dniu 10 stycznia 2006 r. funkcjonariusze Straży Miejskiej w W. udali się na targowisko celem sprawdzenia czy M. K. lub B. Z. prowadzą działalność gospodarczą. Na jednym ze stoisk zastano M. K. Właściciel targowiska oświadczył, że umowa i faktury wystawiane są na panią Z. i ona dokonuje opłat. Miesięczna dzierżawa za 2 lokale wynosi 1.532,80 zł. M. K. odwołał się od tej decyzji wskazując, że koszt utrzymania lokali handlowych ponosi jego matka, która przebywa poza gminą W. Dlatego w ramach pomocy rodzinnej czasem przebywa na jej stoisku. Nie prowadzi on wspólnego gospodarstwa domowego z B. Z., w stosunku do której wystąpił z roszczeniem alimentacyjnym do Sądu Rejonowego w W. Trudno mu ustosunkowywać się do wywiadów przeprowadzonych u sąsiadów, gdyż nie został poinformowany, jacy sąsiedzi i co oświadczyli. Skarżący podniósł również, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem 30 dniowego terminu. Organ zaś nie informował go o przyczynach opóźnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 17 lipca 2006r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu niższej instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 4 - 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy odmowa przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego jest uzasadniona dyspozycją art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Organ odwoławczy podał, że M. K. we wniosku o przedmiotowe świadczenie wśród osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego uwzględnił B. Z. (matkę jego dzieci). Wymienieni oświadczyli, że zarabiają dorywczo odpowiednio 450 i 400 zł miesięcznie. Z oświadczenia złożonego w dniu 24 maja 2005r. wynikało, że wnioskodawca posiada samochód osobowy. Później M. K. twierdził, iż nie posiada samochodu, telewizora i telefonu. B. Z. w dniu 29 czerwca 2005 r. oświadczyła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z M. K. W ocenie organu odwoławczego z oświadczenia sąsiadów wynika, że M. K. i B. Z. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. B. Z. jest właścicielem samochodu Opel [...]. Kontrola przeprowadzona na targowisku, umowa i faktura dowodzą zaś, że wymienieni prowadzą działalność handlową. Zdaniem organu II instancji, biorąc pod uwagę stwierdzone i udokumentowane okoliczności sprawy, nie można dać wiary wyjaśnieniom dowołującego się, tym bardziej, iż są one niespójne i wzajemnie się wykluczające. Za znikome organ uznał prawdopodobieństwo prowadzenia działalności gospodarczej przez zamieszkałą w K. K. matkę M. K. (na którą zarejestrowana jest działalność gospodarcza). Natomiast za udowodnioną uznał okoliczność, iż M. K. wraz z B. Z. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] nie dało wiary załączonemu do odwołania dowodowi w postaci złożonego w sądzie pozwu o alimenty, bowiem w ostatnim czasie rozpowszechniła się praktyka podejmowania tego typu działań przez osoby nie pozostające w związkach formalnych, mająca na celu uzyskanie różnorakich świadczeń z pomocy społecznej. Takie działania mają charakter pozorny. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że wskazany w deklaracji dochód rodziny w żadnym wypadku nie pozwala na pokrycie kosztów utrzymania się, opłat za lokal mieszkalny, utrzymania samochodu oraz prowadzenia dwóch stoisk handlowych (gdzie łączny czynsz najmu wynosi ponad 1.500 zł). Zatem występuje rażąca dysproporcja miedzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym rodziny wnioskodawcy. M. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i podał, że jedynym jego do dochodem jest zasiłek stały wypłacany przez MOPS w W. w wysokości 316 zł. Mając na utrzymaniu trójkę dzieci wystąpił z pozwem alimentacyjnym przeciwko B. Z. Stwierdził również, iż lodówka, telewizor i kuchenka znajdujące się w jego lokalu zostały zakupione na kredyt przez matkę J. K. Do skargi załączył m.in. kopię umowy kredytowej na powyższy towary zawartej przez J. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych właściwy organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, w wyniku którego ustalił, że skarżący wraz z B. Z. prowadzi działalność handlową na stoiskach znajdujących się na targowisku [...] w W. Ze zgromadzonych dokumentów niewątpliwie wynika, że umowę dzierżawy jednego ze stoisk zawarła B. Z. Miesięczny czynsz dzierżawny zgodnie z umową wynosi 630 zł i w tej wysokości czynsz jest uiszczany przez B. Z. Jednocześnie skarżący prowadzi faktyczną sprzedaż towaru. Ponadto z oświadczenia o stanie majątkowym, złożonego przez skarżącego, oraz z ustaleń organów wynika, że składnikiem majątkowym gospodarstwa domowego skarżącego jest samochód osobowy marki Opel [...]. Twierdzenie skarżącego, że stoiska handlowe prowadzi jego matka w ocenie Sądu jest niewiarygodne. Po pierwsze umowa dzierżawy na jedno ze stoisk zawarta jest przez B. Z., która uiszcza czynsz z tego tytułu. Po drugie, jak skarżący podał na rozprawie, jego matka mająca 78 lat mieszka w K. K. oddalonym około 100 km od W. Zarówno wiek matki skarżącego jak i odległość dzieląca miejsce jej zamieszkania od miejsca prowadzenia działalności handlowej wskazują, iż faktycznie działalność tą prowadzi skarżący wraz ze swoją konkubiną B. Z. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej wskazuje, iż skarżący składając oświadczenie o stanie majątkowym nie podał prawdziwych danych, gdyż faktycznie dochody jego gospodarstwa domowego są wyższe. Skoro skarżący wraz z konkubiną B. Z. są w stanie opłacać czynsz z tytułu dzierżawy co najmniej jednego stoiska handlowego w wysokości 630 zł jak i ponosić koszty utrzymania samochodu osobowego i jednocześnie ponosić koszty utrzymania pięcioosobowego gospodarstwa domowego, to należy uznać, iż występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym. Organy prawidłowo uznały, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z B. Z., matką ich wspólnych dzieci. Skarżący sam w złożonej deklaracji wymienił B. Z. jako członka gospodarstwa domowego. Dopiero, kiedy organ podjął czynności zmierzające do ustalenia faktycznego stanu majątkowego skarżącego B. Z. jak i skarżący zaczęli twierdzić, że nie prowadzą wspólnie gospodarstwa domowego. Niniejsze twierdzenia są niewiarygodne. Skoro skarżący faktycznie prowadzi działalność handlową na stoisku dzierżawionym przez B. Z. to nie sposób uznać za wiarygodne twierdzenie, że osoby te razem zamieszkujące nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Należy zwrócić uwagę, że pozew o alimenty przeciwko B. Z. skarżący wniósł w dniu 27 stycznia 2006 r., a więc po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W świetle ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego słusznie organ odwoławczy uznał, że fakt wniesienia niniejszego pozwu nie świadczy o zaprzestaniu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z B. Z. Jak wynika z treści pozwu to skarżący jest zobowiązany do łożenia alimentów na małoletnie dzieci, co nie stało na przeszkodzie prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z B. Z., skoro do tej pory skarżący, składając wniosek o dodatek mieszkaniowy, wskazywał swoją konkubinę jako członka tego gospodarstwa. W ocenie Sądu skarżący przyjął taki sposób postępowania, który umożliwia mu uzyskiwanie świadczeń pieniężnych z systemu opieki społecznej, a który sprowadza się do przedstawiania stanu faktycznego dotyczącego prowadzonego gospodarstwa domowego w zależności od przesłanek umożliwiających uzyskanie konkretnego świadczenia. Jednocześnie skarżący ukrywa źródła faktycznych dochodów pod pozorem prowadzenia działalności przez inne osoby. Zatem, zdaniem Sądu, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i brak jest podstaw do jej uchylenia. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.