III SA/Gd 526/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF, którego braki formalne zostały uzupełnione w dniu 6 czerwca 2016 r., skarżący P. B. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką, posiada dom dwurodzinny o powierzchni 170 m2 (o wartości około 380 tys. zł) wraz z działką o powierzchni 600 m2 (o wartości 40 tys. zł) oraz mieszkanie o powierzchni 75 m2 i wartości 140 tys. zł, które wyodrębnione zostało ww. domu, małżonkowie utrzymują się z przyznanej każdemu z nich emerytury, z której łącznie osiągają dochód w wysokości 3.426,55 zł netto miesięcznie. Pomimo, że w rubryce 11. Zobowiązania i stałe wydatki wskazał, że zostały one przedstawione w załączonym piśmie, pisma tego nie dołączył do wniosku. Referendarz sądowy uznał, że oświadczenie skarżącego za niewystarczające do dokonania oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego i jego małżonki, w związku z czym zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2016 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał pełnomocnika skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych przez skarżącego i jego żonę za rok 2015 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych w roku 2015; b/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej oraz – w przypadku gdy wnioskodawca jest podatnikiem VAT – odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7 lub VAT – 7K; odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; c/ kopii dokumentów potwierdzających aktualną wysokość świadczeń emerytalnych otrzymywanych przez wnioskodawcę i jego żonę; d/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę lub żonę wszelkich pojazdów mechanicznych, w tym samochodów osobowych i ciężarowych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); e/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę rachunków bankowych (rachunków dla potrzeb prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej i osobistych, rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię (wszystkie wpłaty, wypłaty) i salda (stany) tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; w przypadku, gdy w okresie ostatnich trzech miesięcy posiadane przez wnioskodawcę lub żonę rachunki bankowe zostały zlikwidowane należy przedłożyć dokumenty potwierdzające ich zamknięcie; f/ dokumentów potwierdzających ewentualne zadłużenie wnioskodawcy wobec ZUS, urzędów skarbowych, urzędów i izb celnych, gminy, instytucji finansowych, dostawców mediów i innych podmiotów; g/ dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę lub żonę miesięcznych kosztów utrzymania (rachunki potwierdzające dokonywanie opłat związanych z zamieszkiwaną nieruchomością, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, inne). Ponieważ skarżący w dniu 12 kwietnia 2016 r. udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu W. J. do reprezentowania go w sprawie a jednocześnie wniósł o ustanowienie radcy prawnego, wezwano także pełnomocnika do wskazania, czy przedmiotowe pełnomocnictwo zostało wypowiedziane. Powyższe wezwanie doręczono skutecznie pełnomocnikowi w dniu 15 czerwca 2016 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania. Uchylenie się przez skarżącego od obowiązku przedstawienia dokumentów przedstawiających sytuację finansową własną oraz małżonki, w szczególności ponoszonych przez małżonków wydatków na swoje utrzymanie oraz posiadanych przez nich środków pieniężnych na rachunkach bankowych, bądź ich brak, stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.