III SA/Gd 529/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem datowanym na dzień 12 lipca 2013 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – 17 lipca 2013 r.) złożonym na urzędowym formularzu PPPr Syndyk Masy Upadłości A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że spółka wobec której toczy się postępowanie upadłościowe (z akt sprawy wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla miasta [...] X Wydział Gospodarczy z dnia 9 marca 2012 r. została ogłoszona upadłość A Sp. z o.o. obejmująca likwidację majątku upadłego) nie posiada dostatecznych środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W skład majątku upadłej spółki wchodzi nieruchomość o wartości 1.053.000 zł, na której ustanowiono szereg hipotek przewyższających wartość tego mienia. Oznacza to, że środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości będą mogły być przeznaczone wyłącznie na zaspokojenie wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo. Ponadto, w skład majątku upadłego wchodzą przeterminowane wierzytelności w stosunku do spółki prawa portugalskiego o wartości 194.257 zł, których ściągnięcie jest wątpliwe. Wynika stąd, że jedynym majątkiem jaki znajduje się w masie upadłości są ruchomości warte 8.840 zł oraz środki zgromadzone na rachunku bankowym i w kasie w łącznej wysokości 11.840,19 zł. W ocenie syndyka stan środków będzie się zmniejszał z uwagi na konieczność ponoszenia dalszych kosztów postępowania upadłościowego. Suma posiadanych środków nie pozwala zatem nawet na częściowe uiszczenie wpisu, co więcej te środki muszą wystarczyć na przeprowadzenie całego postępowania upadłościowego. Dodatkowo syndyk wskazał, że w analogicznych okolicznościach postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2013 r. przyznane zostało wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści ww. postanowień wynikało (kserokopie przedłożono w załączeniu), że zaliczka wpłacona przez jednego z wierzycieli upadłej spółki wskutek postanowienia sędziego – komisarza stanowi kwotę niezbędną do prowadzenia postępowania likwidacyjnego i nie może być przeznaczona na inne cele. Z kolei z pozostałego majątku upadła spółka nie jest w stanie ponieść wymaganych kosztów sądowych. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2013 r. wnioskodawca został zobligowany do przedłożenia: a) sprawozdania rachunkowego, o którym mowa w art. 168 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.) odnoszącego się do okresu poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy; b) dokumentów potwierdzających wysokość wszystkich kosztów postępowania upadłościowego w okresie ostatnich sześciu miesięcy; c) wyciągów z rachunku bankowego A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej (prowadzonego przez B S.A.) obrazujących historię operacji i salda tego rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy; d) kserokopii postanowienia sędziego – komisarza z dnia 14 stycznia 2013 r. w przedmiocie zaliczki na koszty postępowania upadłościowego, do której uiszczenia zobligowany został wierzyciel spółki oraz dokumentu potwierdzającego fakt jej uiszczenia. Wszystkie dokumenty wymagane ww. wezwaniem z dnia 18 lipca 2013 r. wpłynęły do Sądu w dniu 5 sierpnia 2013 r. W tym stanie należało uznać, co następuje: W świetle art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy wskazać, że prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez dany podmiot środków na koszty postępowania sądowego jest obiektywnie niemożliwe. Warto również zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ww. ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jest to również swego rodzaju odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Oceniając oświadczenia zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokumenty źródłowe dołączone do wniosku jak i nadesłane w następstwie ww. zarządzenia z dnia 18 lipca 2013 r. oraz respektując zapatrywanie wyrażone w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2013 r. (sygn. akt I GZ 175/13 oraz I GZ 176/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa,gov.pl) uznano, że w obecnie prowadzonym postępowaniu wnioskodawca wykazał w sposób należyty, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przedmiotowa konstatacja oznacza, że w realiach rozpatrywanej sprawy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W reasumpcji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.