III SA/Gd 53/06

Sygn. akt III SA/Gd 53 / 06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie WSA Felicja Kajut (spr.) WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. i C. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 4 listopada 2005r., nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia 31 sierpnia 2005r., nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] na rzecz skarżących kwotę 200 (dwustu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zaskarżoną decyzją z dnia 4 listopada 2005 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b, art. 20 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] - po rozpatrzeniu odwołania C. i C. G. - utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 31 sierpnia 2005 r., nr [...] o odmowie uwidocznienia w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków działki nr 330/6 (KW [...]) o powierzchni 0,0034 ha, położonej w obrębie 2 miasta R. Podstawą rozstrzygnięcia organów administracji był następujący stan faktyczny: W dniu 6 października 2003 r. C. i C. G. zwrócili się do Starosty [...] z wnioskiem o przywrócenie faktycznego władztwa na nieruchomością nr 330/6 o pow. 34 m2, położoną w R. przy ul. [...], wskazując iż nie została ona przejęta przez Skarb Państwa w trybie wywłaszczenia na mocy decyzji administracyjnej z 1978 r. Podnieśli, że dla spornej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta, w której jako właściciele ujawnieni są wnioskodawcy. Takie dane zawiera również rejestr gruntów. Ponadto, wnieśli o przyznanie odszkodowania z tytułu niemożności korzystania z nieruchomości przez okres 25 lat. Starosta [...], działając na podstawie art. 20 i art. 22 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, decyzją z dnia 17 czerwca 2005 r., nr [...] orzekł o wykreśleniu z części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków działki nr ew. 330/6 o pow. 0,0034 ha, położonej w obrębie miasta R, dla której prowadzona jest KW [...], w której jako właściciele wpisani są C. i C. G. Uzasadniając swoje stanowisko Starosta wskazał, że przedmiotowa nieruchomość figuruje w rejestrze gruntów, a zapis ten jest zgodny ze stanem księgi wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w W. Z uwagi jednak na fakt, że działka nr 330/6 nie została uwidoczniona na mapie ewidencyjnej, nadto - według dokonanych przez organ ustaleń - weszła w skład gruntów stanowiących działkę o nr ew. 329/12 (następnie podzieloną na działki o nr 329/13-329/18), koniecznym było wyeliminowanie istniejących sprzeczności pomiędzy danymi części opisowej rejestru gruntów a kartograficznej operatu ewidencyjnego poprzez jej wykreślenie z części opisowej. W odniesieniu do żądania przyznania odszkodowania starosta wskazał wnioskodawcom możliwość dochodzenia swoich roszczeń na drodze sądowej. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli C. i C. G., które Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] uwzględnił i - na mocy art. 138 § 2 k.p.a. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę [...]. Wskazał, iż organ pierwszej instancji nie ustalił w sposób jednoznaczny położenia spornej nieruchomości, nie przeprowadził dowodu z ksiąg wieczystych założonych dla nieruchomości położonych na tym terenie, a objętych pierwotnymi granicami działki nr 330/6, nie zbadano również dokumentów geodezyjnych załączonych KW [...], stanowiących o wpisach działu I księgi wieczystej. Podkreślił, że aktualność operatu ewidencyjnego możliwa jest poprzez doprowadzenie do zgodności danych jego części opisowej i kartograficznej ze stanem księgi wieczystej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...] decyzją z dnia 31 sierpnia 2005 r., nr [...] orzekł o odmowie uwidocznienia w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków działki o nr ew. 330/6. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...], po rozpatrzeniu odwołania małż. G., zaskarżoną decyzją w całości podtrzymał rozstrzygnięcie starosty i prezentowane przez niego stanowisko. Przywołał dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia stanu faktycznego, w świetle których działka nr 330/6 (oraz działki o nr 330/1-330/5) powstała w wyniku dokonanego przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w G. w roku 1976 podziału działki nr 330. Następnie, wszystkie powstałe ww. sposób działki zostały wprowadzone do części opisowej operatu, jednakże w części kartograficznej pominięto przedmiotową nieruchomość. Ponieważ dokumentacja techniczna dotycząca podziału działki nr 330 nie zawiera danych odnośnie położenia działki nr 330/6, stąd też nie została ona uwidoczniona w części kartograficznej operatu ewidencyjnego. W roku 1978 działki nr 330/1-330/5 przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie wywłaszczenia, którym nie została objęta działka nr 330/6. W 1997 r. dokonano połączenia m.in. działek o nr 330/3-330/5, w wyniku którego powstała działka o nr 329/12. Przy czym powierzchnia powstałej działki różniła się od powierzchni działek włączonych w jej skład o 30 m2, co wskazuje, iż objęła również sporną nieruchomość. Następnie, na wniosek wieczystego użytkownika - [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia 31 grudnia 1997 r., nr [...] zatwierdził podział działki nr 329/12. Powstałe działki o nr 329/13-329/18 przekazano w wieczyste użytkowanie właścicielom budynków o zabudowie szeregowej, istniejących na ww. gruntach. Mając na uwadze powyższe, wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego uznał wyprowadzone przez starostę wnioski za prawidłowe. Do braku oznaczenia przedmiotowej nieruchomości w części kartograficznej operatu ewidencyjnego doprowadził błąd w projekcie podziału nieruchomości. Jednakże brak jakichkolwiek danych określających przebieg granicy w istniejącej dokumentacji technicznej uniemożliwia wprowadzenie do części kartograficznej ewidencji gruntów granic działki nr 330/6, a w konsekwencji doprowadzenie do zgodności części opisowej i kartograficznej operatu ewidencyjnego. Organ odwoławczy podniósł także, że przedstawiony stan utrwalał się przez wiele lat, w tym okresie wydane zostały decyzje w przedmiocie granic i powierzchni, których ustalenia tworzą stany nowych ksiąg wieczystych. Wskazał, że zmiana zapisów w księgach wieczystych nie jest możliwa na drodze administracyjnej. Natomiast podnoszona przez odwołujących się kwestia odszkodowania za utracony grunt nie należy do kompetencji wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, właściwym jest sąd powszechny. W tym stanie faktycznym i prawnym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli C. i C. G., żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do rozpatrzenia przez Starostę [...]. Skarżący podnieśli, że w związku z zaistniałym i utrwalonym stanem tak faktycznym, jak i prawnym dotyczącym spornej nieruchomości odstępują od żądania jej wydzielenia i wykazania w części kartograficznej ewidencji gruntów w zamian za przyznanie działki nr 329/10 S. J. (siostrze), która pozostaje w użytkowaniu wieczystym wymienionej i połączenia jej z działką nr 330/7, której wymieniona jest właścicielem, bądź też wykup spornej nieruchomości przez gminę po cenie wolnorynkowej oraz zwrot uiszczonych w latach 1976-2005 r. należności za grunt. Wskazali, że zaniedbanie organów administracji uznać należy za ewidentne i zawinione, stąd naprawienie szkody winno nastąpić na drodze administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...], utrzymującego w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie uwidocznienia w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków działki nr 330/6 (KW [...]) o powierzchni 0,0034 ha, położonej w obrębie 2 miasta R. będącej własnością C. i C. G. Dokonując przedmiotowej oceny z uwzględnieniem treści przepisów k.p.a. oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w tym zwłaszcza rozwiązań dotyczących zadań Służby Geodezyjnej i Kartograficznej ( w niniejszej sprawie chodzi o starostę i wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego), działanie tych organów w sprawie należy uznać za nieprawidłowe. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że na organach administracji publicznej ciąży wynikający z zasad ogólnych postępowania administracyjnego obowiązek takiego działania, które pogłębiać będzie zaufanie obywateli do organów Państwa ( art. 8 k.p.a.), jak również, stojąc na straży praworządności, winny one podejmować wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy w/w zasady naruszyły nie podejmując żadnych prób rozwiązania sytuacji w jakiej znaleźli się skarżący nie ponoszący przecież winy za jej powstanie. Z tych też względów na dezaprobatę zasługuje przerzucanie wyłącznie na skarżących ciężaru likwidacji skutków błędnych działań organów, które miały miejsce na przestrzeni szeregu lat. Nadto organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 10 § 1 i 28 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sprawie bez udziału wszystkich jego stron. Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy wniosek skarżących dotyczył nieruchomości, która w chwili obecnej stanowi własność - poza skarżącymi - Gminy Miasta R. i znajduje się w użytkowaniu wieczystym właścicieli budynków znajdujących się na tym gruncie, to oczywistym jest, że postępowanie to dotyczyło interesów prawnych tych podmiotów, tym samym winni oni byli w nim uczestniczyć. Działanie organów nie znajduje również w całości oparcia w przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z treścią art. 7d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) do zadań starosty należy prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, gleboznawczej klasyfikacji gruntów i geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz dysponowanie środkami powiatowego Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym. Również art. 22 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, że ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Sposób prowadzenia ewidencji gruntów, w tym dokonywania w nim zmian na wniosek osób władających takimi gruntami uregulowany jest szczegółowo w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). W myśl § 44 pkt 2 powołanego rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Nie można tym samym uznać za prawidłowe akceptacji po stronie organu istnienia w prowadzonej przez niego ewidencji gruntów błędów, bez szukania prób ich usunięcia. Niewystarczającym, zdaniem Sądu, wytłumaczeniem takiego stanowiska organu jest istniejący, trudny do odwrócenia, stan sprawy. Obok błędnego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji również decyzja organu drugiej instancji, utrzymująca tę pierwszą w mocy, nie może być w tym stanie rzeczy uznana za akt administracyjny wydany zgodnie z prawem. Z wyżej wymienionych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. W dalszym toku postępowania organy administracji winny uwzględnić powyższe rozważania. Nadto warto zwrócić uwagę na fakt, że skarżący sugerują sposób polubownego załatwienia sprawy, co wymaga współdziałania różnych podmiotów, w tym m.in. Gminy Miasta R. Mając na uwadze skomplikowany charakter sprawy propozycja taka zdaje się zasługiwać na rozwagę zainteresowanych stron. Mając na uwadze dyspozycję art. 152 w/w aktu prawnego Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.