III SA/Gd 53/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-04-29

Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie wykaże braku środków na poniesienie kosztów postępowania, mimo wezwania do przedłożenia dokumentów finansowych?
Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Brak wykazania tej okoliczności, w tym poprzez nieprzedłożenie wymaganych dokumentów finansowych mimo wezwania, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Spółka podała, że posiada kapitał zakładowy 100 000 zł, stratę za ostatni rok obrotowy 34 000 zł, ujemne saldo na rachunku bankowym 2 630 zł i nie wykazała środków trwałych. Referendarz sądowy wezwał spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych, jednak spółka ich nie dostarczyła.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 20 marca 2010 r. (data stempla pocztowego), skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W jej ocenie, za zasadnością wniosku przemawia zawiłość sprawy oraz obecny stan finansów spółki. Oświadczenie o majątku i dochodach strony skarżącej wskazuje, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 100 000,00 zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy wyniosła 34 000 zł. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku spółka posiadała ujemne saldo na rachunku bankowym, wynoszące 2 630 zł. Ponadto skarżąca podała, że w bilansie za ostatni rok nie wykazała środków trwałych. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Stosownie do przepisu art. 246 § 2 P.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a.. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 marca 2010 r., doręczonym w dniu 8 kwietnia 2010 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, akta sprawy, k.38) wezwano skarżącą do przedłożenia - w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania - następujących dokumentów: odpisu zeznania podatkowego CIT 8 za ostatni rok podatkowy; odpisu deklaracji VAT 7 za luty 2010 r.; odpisów złożonych zgłoszeń identyfikacyjnych (NIP-2 z załącznikami) wraz z ich aktualizacjami; wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, z uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach; odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy; dokumentów potwierdzających wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) za okres od 1 stycznia 2010 r. do 28 lutego 2010 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżąca nie przedłożyła jakichkolwiek żądanych dokumentów. W tej sytuacji uznać należało, iż strona nie udowodniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka, pomimo wezwania nie nadesłała żądanych w nim dokumentów, które pozwoliłyby na wyjaśnienie istotnych okoliczności dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt OZ 128/05 niepubl.). Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło