III SA/Gd 535/04
WyrokWSA w Gdańsku2005-09-28
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Marek Gorski, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek za służbę na morzu przez okres krótszy niż 10 lat, można odmówić przyznania tego dodatku za ostatni miesiąc pełnienia służby wojskowej, czy też przysługuje mu dodatek w wysokości proporcjonalnej?Ratio decidendi
Żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek za służbę na morzu przez okres krótszy niż 10 lat, przysługuje ten dodatek w wysokości proporcjonalnej do okresu jego otrzymywania. Przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. nie daje podstaw do odmowy przyznania dodatku w ogóle, a okres sześciu miesięcy należy traktować jako fikcję prawną pozwalającą na wyliczenie dodatku w wysokości proporcjonalnej, a nie jako cezurę umożliwiającą odmowę wypłaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. W. dodatku za służbę na morzu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżący nie spełniał warunków do przyznania dodatku, ponieważ pobierał go przez okres krótszy niż 10 lat. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, podnosząc naruszenie przepisów rozporządzenia MON oraz k.p.a., a także wskazując na istnienie innej, wciąż obowiązującej decyzji przyznającej mu dodatek.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 15 czerwca 2004 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Marek Gorski (spr.) sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 28 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia 3 sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 15 czerwca 2004 r.
Zaskarżoną decyzją Dowódca Marynarki Wojennej RP na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 15 czerwca 2004 r. odmawiającą przyznania J. W. dodatku za służbę na morzu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż organ niższej instancji odmówił J. W. dodatku za służbę na morzu ze względu na nie spełnienie przez niego warunków przyznania tego dodatku. Strona odwołała się od decyzji podnosząc, że organ naruszył w postępowaniu przepisy § 7 ust. 2 w związku z § 12 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.). Ponadto strona wnioskowała o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ II instancji uznał zarzuty za bezzasadne, ponieważ strona rozkazem z dnia 21 maja 2003 r. otrzymała dodatek za służbę na morzu przez 4 miesiące i 30 dni i nie spełniała warunków do przedmiotowego dodatku, określonych w § 7 ust. 2 powyższego rozporządzenia. Strona pobierała dodatek za służbę na morzu przez okres krótszy niż 10 lat. Uwzględniając okres 6 miesięcy jako cezurę do uznawania okresu pobierania przedmiotowego dodatku jako pełny rok, jego pobieranie w czasie krótszym niż 6 miesięcy skutkuje brakiem prawnych podstaw do przyznania dodatku. Zasada proporcjonalności o której mówi sporny przepis nie uprawnia do uwzględnienia na korzyść strony okresu krótszego niż 6 miesięcy.
W skardze do sądu administracyjnego J. W. wniósł o uchylenie decyzji w całości. Skarżący wskazał na naruszenie przez organ przepisów § 7 ust. 2 w związku z § 12 ust. 1, 2, 3 powyższego rozporządzenia oraz art. 110 i art. 155 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Dowódca Marynarki Wojennej decyzją z dnia 18 listopada 2003 r. uznał za nieważną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] nr [...] z dnia 21 maja 2003 r. o przyznaniu mu dodatku za służbę na morzu od dnia 17 stycznia 2003 r. w części dotyczącej przyznania dodatku za ostatni miesiąc pełnienia służby na morzu. Na skutek odwołania Minister Obrony Narodowej uchylił decyzję i przekazał sprawę do rozpoznania organowi I instancji wskazując, że organ rozstrzygał sprawę , której dotyczyła inna wcześniejsza decyzja. Organ I instancji zgodnie z zaleceniami Ministra Obrony Narodowej w dniu 28 maja 2004 r. stwierdził nieważność decyzji nr [...].W dniu 15 czerwca 2004 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] wydał decyzję nr [...] na mocy której odmówił przyznania skarżącemu dodatku za służbę na morzu w ostatnim miesiącu służby.
Skarżący zwrócił uwagę, że w dalszym ciągu zachowuje moc decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] nr [...] z dnia 26 marca 2003 r. na mocy której przyznano mu dodatek za służbę w wysokości 30 % należnego uposażenia bazowego od 17 stycznia 2003 r. Z uwagi na art. 110 k.p.a. orzekanie przez organ I instancji ponownie w tym samym przedmiocie z powoływaniem się na bezzasadność przyznania przedmiotowego świadczenia było niedopuszczalne. Zdaniem skarżącego decyzja nr [...] jest dotknięta wadą przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. co powoduje konieczność stwierdzenia jej nieważności i w konsekwencji także stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji.
Niezależnie od wadliwości formalnej skarżący podniósł, że zgodnie z § 7 ust. 2 w związku z § 12 ust.1 pkt 2, ust. 2 i 3 przedmiotowego rozporządzenia ograniczenie wysokości dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby dla żołnierza który nie otrzymywał tego dodatku dłużej niż 10 lat są dwojakiego rodzaju. Z jednej strony chodzi o ustalenie zasady proporcjonalności wypłaty dodatku za ostatni miesiąc służby, a z drugiej o ustalenie wysokości dodatku w związku ze stażem służby. Skarżący jako wojskowy nie mający stażu dłuższego niż 5 lat, winien nabyć prawo do dodatku w podstawowej stawce wynoszącej 30 % kwoty bazowej, w czym wyraża się zasada proporcjonalności określona w § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Kwota wyliczona w ten sposób jest kwotą przysługującą w proporcjonalnej wysokości żołnierzowi ze stażem na danym stanowisku krótszym niż 5 lat. Organ natomiast w zaskarżonej decyzji przyjął niekorzystną dla skarżącego interpretację, która jest sprzeczna z wykładnią systemową i przepisami rangi ustawowej.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Marynarki Wojennej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, że decyzja nr [...] została wydana po wyznaczeniu i objęciu przez skarżącego ostatnio zajmowanego stanowiska służbowego i stanowiła wykonanie obowiązku wynikającego z przepisu § 12 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia. Z dniem zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej powyższa decyzja utraciła moc obowiązującą ipso iure. Zatem stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] nie wywołało skutku w postaci pozostawienia w obiegu prawnym decyzji nr [...]. Uchylenie wskazanej decyzji było bezprzedmiotowe ponieważ skarżącemu należało wydać decyzję w ostatnim miesiącu pełnienia służby, która miała wpływ na określenie podstawy wymiaru emerytury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sądy administracyjne zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie wykładni przepisu § 7 rozporządzenia MON z dnia10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu, otrzymującemu dodatek za pełnienie służby na morzu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, przysługuje ten dodatek:
1) w pełnej wysokości, jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres co najmniej 10 lat,
2) w wysokości proporcjonalnej do okresu otrzymywania go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że za okres sześciu miesięcy traktuje się jako pełny rok.
Z uwagi na to, że skarżący nie miał 10 letniego okresu w którym przysługiwał mu dodatek, zastosowanie w sprawie ma punkt 2.
Na wstępie należy zauważyć, że § 7 rozporządzenia nie stwierdza wprost, iż można żołnierzowi odmówić dodatku za ostatni miesiąc służby. Ze sformułowania "przysługuje ten dodatek" w kontekście następującego po nim zwrotu "w wysokości proporcjonalnej do /.../’’ trudno jest znaleźć podstawę do orzekania o odmowie dodatku w ogóle. Zgodnie z zasadami logiki i języka polskiego coś co jest proporcjonalne do pewnej wartości czy stanu nie może być wartością zerową.
Sąd stoi na stanowisku, że nie ma podstaw do traktowania okresu 6 miesięcy wymienionego w tym przepisie jako cezury która umożliwia wypłacenie dodatku. Z przepisu wynika, że okres 6 miesięcy należy traktować jako odnoszący się do czasu określającego okres otrzymywania dodatku to znaczy pozwala przyjąć fikcję prawną, że żołnierz pełnił służbę cały rok, jeżeli odbywał w ostatnim roku służbę minimum 6 miesięcy. Takie założenie z kolei ma zastosowanie jedynie do wyliczenia przedmiotowego dodatku w wysokości proporcjonalnej. Organ w sposób nieuprawniony przyjął interpretację na którą nie można się zgodzić. Jeżeli wolą ustawodawcy byłoby aby żołnierz za ostatni miesiąc służby nie otrzymywał wynagrodzenia w przypadku, jeżeli pełnił służbę na morzu krócej niż 6 miesięcy redakcja przepisu musiałaby być inna. Ponieważ przepis nie zawiera takiej regulacji interpretacja organu jest błędna.
W dalszej kolejności należy podzielić argumenty strony skarżącej, iż po stwierdzeniu przez organ I instancji nieważności decyzji nr [...] w mocy pozostawała decyzja nr [...] z dnia 26 marca 2003 r. W ocenie Sądu decyzja nr [...] obowiązywała do czasu pełnienia służby przez skarżącego, to jest również w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Jeżeli z przepisów wynikał obowiązek ustalenia nowej wysokości dodatku za ostatni miesiąc służby, organ winien wyraźnie uchylić decyzję w tym zakresie w którym regulować to miała nowa decyzja. Tego nie uczyniono co skutkowało tym, że obowiązywały dwie decyzje dotyczące tego samego podmiotu i tego samego okresu. Kwestię tą reguluje art. 16 k.p.a. który stanowi, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Ponadto w ocenie Sądu organ winien wskazać podstawę prawną utraty uprawnień przysługujących skarżącemu na mocy rozstrzygnięcia zawartego w decyzji nr [...].
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło