III SA/Gd 536/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. P. na opisaną decyzję Wojewody [...]. Wnioskiem z dnia 3 lutego 2010 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. Zgodnie ze złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka w lokalu o powierzchni 49 m2, posiada oszczędności w wysokości 25 000 zł oraz samochód osobowy marki [...], którego wartość określił w granicach od 2000 do 3000 zł. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca z mocy prawa jest zwolniony od kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że w myśl art. 262 P.p.s.a, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, będą miały w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie. W tej sytuacji, należało rozważyć wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2010 r., wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: potwierdzających wysokość dochodu uzyskanego w 2009 r.; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych) oraz dodatkowego oświadczenia, czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z również z innymi osobami, niż wskazane we wniosku, a jeżeli tak, podania informacji dotyczących majątku, źródeł i wysokości aktualnego dochodu tych osób, dołączenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Na podstawie przedłożonych na wezwanie dokumentów źródłowych (m.in. wyciągu z rachunku bankowego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r., potwierdzenia wykonania dyspozycji na rachunku, faktury za energię, informacji o wysokości opłat za mieszkanie, dodatkowego oświadczenia wnioskodawcy) ustalono, że w 2009 r. na rachunek bankowy wnioskodawcy wpłynęło ogółem 54 799,31 zł (w tym m.in. wynagrodzenie za pracę oraz środki z lokaty terminowej w kwocie 30 000 zł).W dniu 9 lutego 2010 r. skarżący złożył dyspozycję przelewu kwoty 19 125,05 zł w związku z likwidacją rachunku oszczędnościowego. Udokumentowane przez wnioskodawcę średnie koszty utrzymania (czynsz, energia elektryczna) wynoszą 315,80 zł miesięcznie. W dodatkowym oświadczeniu wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dokonując oceny zasadności złożonego wniosku, należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05). Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. co do zasady nie ma więc zastosowania do osób osiągających dochody z własnej pracy i posiadających jakikolwiek majątek, nawet jeśli koszty postępowania stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1099/04). Wprawdzie wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych, jednakże dysponuje oszczędnościami w kwocie przekraczającej 19 000 zł, zaś łączna wysokość wpływów na jego rachunek bankowy w 2009 r. wyniosła 54 799,31 zł. Tym samym obiektywnie nie jest człowiekiem ubogim, pozbawionym majątku i środków do życia. Uwzględniwszy udokumentowane miesięczne koszty utrzymania oraz fakt zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa, wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty zastępstwa prawnego z wyboru. Warto też w tym miejscu wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż koszty postępowania winny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. W tych okolicznościach faktycznych nie można więc przyjąć, że wnioskodawca nie ma możliwości finansowych ich poniesienia. Mając na uwadze powyższe, stwierdzono, że skarżący nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.