III SA/Gd 538/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia 11 września 2017 r. (nr [...]) Prezydent Miasta z dniem 1 września 2017 r. uchylił swoją decyzję ostateczną z dnia 9 października 2012 r. przyznającą B. G. (zwany dalej "stroną" albo "skarżącym") prawo do zasiłku stałego oraz orzekł o odmowie przyznania tego świadczenia od dnia 1 września 2017 r. Decyzja zawierała stosowne pouczenie o możliwości i trybie wniesienia odwołania. B. G. odwołał się od tej decyzji. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 154/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdański uchylił powyższe postanowienie Kolegium. W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd wskazał, że jakkolwiek uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego jest bezsprzeczne, to organowi odwoławczemu umknął fakt, że w treści wniesionego odwołania skarżący zwrócił się również "o przedłużenie terminu" z uwagi na zabiegi rehabilitacyjne, którym się poddawał w okresie 2 - 13 października 2017 r. Sformułowany przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został rozpoznany przez organ odwoławczy. Tymczasem postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu może zostać wydane dopiero po ostatecznym załatwieniu sprawy wszczętej na skutek wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Skarga kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniesiona od wyżej wskazanego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2018 r. (sygn. akt I OSK 2588/18). Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 24 czerwca 2019 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 58 § 1 i § 2 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia dowołania. Kolejnym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2019 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium wskazało, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, o czym stanowi art. 129 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W świetle tego przepisu warunkiem skuteczności, to znaczy możliwości rozpoznania merytorycznego wniesionego przez stronę odwołania jest m. in. zachowanie przez nią czternastodniowego terminu do jego wniesienia określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy jest w związku z tym zobowiązany zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku stwierdzenia, iż został on przekroczony - do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Gdy organ stwierdzi, że środek odwoławczy został złożony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania a ma obowiązek zastosowania się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Po bezskutecznym upływie czternastodniowego terminu decyzja staje się bowiem ostateczna a jej trwałość korzysta ze wzmocnionej ochrony, co oznacza że rozpoznanie odwołania wniesionego po tym terminie, w sytuacji gdy nie został on przywrócony, stanowiłoby naruszenie ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Innymi słowy, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest pozostawione swobodnemu uznaniu organu odwoławczego lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że wymieniona wyżej decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 25 września 2017 r. Odbiór decyzji skarżący pokwitował osobiście. Oznacza to, że czternastodniowy termin na dokonanie czynności procesowej polegającej na złożeniu odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 26 września 2017 r. a zakończył w dniu 9 października 2017 r. i z jego upływem decyzja stała się ostateczna. Tymczasem skarżący złożył odwołanie osobiście w Kancelarii Ogólnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. w dniu 16 października 2017 r. W odwołaniu zawarł wniosek o przywrócenie terminu, który został przez Kolegium rozpatrzony negatywnie. W tym stanie rzeczy przyjąć należało, że wniesione przez skarżącego odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Kolegium zaznaczyło, że tożsamej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 154/18). B. G. zaskarżył opisane wyżej postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwestionując działania organu oraz wskazując, że zostały naruszone jego dobra osobiste. Powołał się nadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 2588/18. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia kończącego postępowanie administracyjne została dokonana w trybie uproszczonym. Orzekając zaś w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać generalnie należy, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Wniesienie przez stronę odwołania z uchybieniem powyższego terminu determinuje uznanie, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna. Stosownie zaś do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W świetle powyższych regulacji organ odwoławczy obowiązany jest stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W realiach sprawy nie jest sporne, że decyzję organu pierwszej instancji skarżący odebrał w dniu 25 września 2017 r. Nie jest ponadto sporne, że termin na wniesienie odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 26 września 2017 r. oraz że ostatnim dniem na wniesienie odwołania był dzień 9 października 2017 r. Skarżący wnosząc odwołanie w dniu 16 października 2017 r. niewątpliwie uchybił określonemu w treści art. 129 § 2 k.p.a. terminowi do złożenia odwołania. Z kolei ostatecznym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2019 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania wskazując, że okoliczności uzasadniające złożony wniosek nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie organ odwoławczy - zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. - zobligowany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co w sposób zasadny uczynił. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że Kolegium prawidłowo zinterpretowało i zastosowało przywołane powyżej regulacje prawne orzekając o stwierdzeniu uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Uznawszy w reasumpcji zarzuty skarżącego za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane postanowienie narusza prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.