III SA/Gd 539/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Kinga Czemis po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 2 grudnia 2004 r. orzekł, iż M. M. winna zwrócić w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji nienależnie pobrane świadczenie pieniężne w kwocie 21.797,50 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] wynika, że M. M. od dnia 19 lipca 1993 r. pobierała rentę inwalidzką, a zatem wypłacany jej zasiłek dla bezrobotnych i zasiłek przedemerytalny za okres od 23.09.1993 r. do 31.07.2004 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Pismami z dnia 20 maja i 6 czerwca 2005 r. M. M. zwróciła się o umorzenie w całości nienależnie pobranego świadczenia. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej oraz cierpi na liczne schorzenia, wymagające leczenia operacyjnego. Decyzją z dnia 9 czerwca 2005 r. Prezydent Miasta [...] odmówił M. M. umorzenia w całości nienależnie pobranego przez nią świadczenia w kwocie 21.797,50 zł. W uzasadnieniu organ podniósł, powołując się na treść art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, iż argumenty zawarte we wniosku strony nie zasługują na uwzględnienie. W odwołaniu od powyższej decyzji M. M. przyznała, że źle zrobiła pobierając świadczenia, ale potrzebne były jej środki finansowe na leczenie chorego na raka męża. Podniosła, iż jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, nie ma pieniędzy na żywność i zakup lekarstw, jest osobą schorowaną - dwa razy miała wstrząs mózgu, przeszła operację kręgosłupa, leczy się neurologicznie oraz ginekologicznie. W skazała ponadto, iż była bliska targnięcia się na własne życie. Wojewoda [...] decyzją z dnia 27 lipca 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że Starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty, umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Tymi odrębnymi przepisami jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 6, poz. 54). Organ odwoławczy wskazując na treść § 3 powołanego rozporządzenia podniósł, iż wobec M. M. nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w tym przepisie, która umożliwiałaby umorzenie należności. Organ podniósł, iż strona dysponuje stałym źródłem dochodu, z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji należności pieniężnej, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Nadto organ wskazał, iż okoliczności przedstawione we wniosku mogą stanowić podstawę do odroczenia lub rozłożenia na raty należności pieniężnej, stosownie do dyspozycji § 4 powołanego rozporządzenia. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. M., zarzucając jej niezgodność z prawem, tj. art. 76 ust. 7 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bowiem choć dysponuje stałym źródłem dochodu, to niemożliwe jest wyegzekwowanie z niego przedmiotowej należności bez uszczerbku dla niej. Ponownie podniosła, iż jest osobą schorowaną, ma orzeczoną III grupę inwalidzką, zaś pieniądze nienależnie pobrane przeznaczyła na leki dla chorego na raka męża. Wskazała, iż jej jedynym źródłem utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości 318,87 zł miesięcznie, z której prowadzona jest egzekucja. W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie pobranego nienależnie świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. skarżąca oświadczyła, że do decyzji żadnych zastrzeżeń nie ma, gdyż wzięła pieniądze. Chciałaby natomiast, aby nie potrącano jej tej kwoty. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - Starosta mógł w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty, umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Te odrębne przepisy to przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 6, poz. 54 ze zm.), w których unormowano zasady odraczania, rozkładania na raty, umarzania w całości lub części nienależnie pobranego świadczenia. Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub części, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która następuje, między innymi wówczas, gdy dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku poprzedzającym umorzenie, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do celów naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych; jak również wtedy gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nie skuteczne. Skarżąca nie spełniała warunków określonych w powołanym przepisie do umorzenia jej należności pieniężnej. Dysponuje ona bowiem wprawdzie niewysokim, ale stałym źródłem dochodu w postaci renty inwalidzkiej. Z dochodu tego możliwe było prowadzenie egzekucji i - jak wynika z akt administracyjnych - takowa jest prowadzona. Brak było zatem podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącej i umorzenia nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 21.797,50 zł. Wskazać należy, że organy administracji - co do zasady - wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego w chwili ich wydania. Sąd kontroluje - również co do zasady, czy organy administracji wydały decyzję zgodną z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Przepis art. 76 ust. 7 pkt 4 ( czy też właściwie art. 76 ust. 7 pkt 2 ) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na który powołuje się skarżąca w skardze, w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywał. Uznać należało zatem, iż zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Wskazać też skarżącej należy, że Sąd administracyjny nie może dokonać zmiany decyzji poprzez umorzenie świadczenia pobranego nienależnie, czego skarżąca domagała się w skardze. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.