III SA/Gd 539/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-12-12
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Janina Guść, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie odpłatnych czynności na podstawie umowy o dzieło, nawet jeśli przynosi niski dochód, wyklucza możliwość uznania danej osoby za bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy o dzieło, stanowi negatywną przesłankę do nabycia statusu osoby bezrobotnej, niezależnie od wysokości uzyskiwanego dochodu. Status osoby bezrobotnej jest ściśle zdefiniowany i wymaga nie tylko niezatrudnienia, ale także niewykonywania innej pracy zarobkowej. Fakt wykonywania takiej pracy, nawet o niskim dochodzie, skutkuje utratą lub brakiem możliwości nabycia tego statusu.Stan faktyczny
A. H. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy, oświadczając, że nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Pierwotna decyzja przyznała jej status bezrobotnej, ale została ona uchylona po wznowieniu postępowania. Okazało się, że w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r. A. H. wykonywała odpłatne czynności na podstawie umowy o dzieło, polegające na pisaniu recenzji kulinarnych, co było nieznane organowi przy pierwotnym rozpatrywaniu sprawy. Organy administracji uznały, że wykonywanie tej pracy zarobkowej wyklucza posiadanie statusu osoby bezrobotnej, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. A. H. wniosła skargę do sądu, argumentując, że dochód był niski, praca miała charakter incydentalny i była wymuszona stanem zdrowia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. H. na decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 czerwca 2019 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 8 maja 2019 r. (nr [...]) orzekającą wobec A. H. (zwanej również - "stroną") o: uchyleniu decyzji z dnia 15 listopada 2017 r., nr [...]; odmowie uznania za osobę bezrobotną od dnia 15 listopada 2017 r.; odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 15 listopada 2017 r.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 15 listopada 2017 r. A. H. zarejestrowała się Urzędzie Pracy w G. jako osoba bezrobotna. Podczas rejestracji oświadczyła, że nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej.
Decyzją z dnia 15 listopada 2017 r., nr [...] Prezydent Miasta G. uznał stronę z dniem 15 listopada 2017 r. za osobę bezrobotną oraz odmówił przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 15 listopada 2017 r. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna.
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2019 r. zostało wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją w związku z treścią otrzymanego pisma z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Następnie decyzją z dnia 8 maja 2019 r. [...] Prezydent Miasta G. orzekł wobec A. H. o: 1. uchyleniu decyzji z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] 2. odmowie uznania strony za osobę bezrobotną od dnia 15 listopada 2017 r., 3. odmowie przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 15 listopada 2017 r.
W podstawie prawnej powyższej decyzji wskazano art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej powoływanej jako - "k.p.a."), a także art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust 1 pkt 2, art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał się na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, wskazując m.in., że w dniu 15 listopada 2017 r. została wydana decyzja przyznająca stronie status osoby bezrobotnej. Natomiast w dniu 15 stycznia 2019 r. do [...] Urzędu Pracy wpłynęło pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, że A. H. zawarła z firmą A. Sp. z o.o. w G. umowę i świadczyła na jej podstawie pracę w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r.
W związku z tym organ pierwszej instancji stwierdził, że w dniu rejestracji A. H. nie spełniała warunków koniecznych do nabycia statusu osoby bezrobotnej, nie będąc osobą nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej.
A. H. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 8 maja 2019 r., podkreślając że umowa o dzieło nie jest umową o pracę, a uzyskiwana wysokość dochodu skazuje ją na nędzę i jest drogą do załamania nerwowego.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 19 czerwca 2019 r. (nr[...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji jako zgodną z prawem.
W podstawie prawnej decyzji Wojewoda [...] wskazał na przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w dniu rejestracji w [...] Urzędzie Pracy w G., tj. 15 listopada 2017 r. A. H. wykonywała inną pracę zarobkową w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy, a zatem nie spełniała w tym dniu wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy koniecznych do nabycia statusu osoby bezrobotnej.
Organ odwoławczy podkreślił, że w piśmie z dnia 3 stycznia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że strona wykonywała pracę na podstawie umowy o dzieło od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. na rzecz firmy A. Sp. z o.o. w G.
Według organu odwoławczego spełnione zostały przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 15 listopada 2017 r. Podczas rejestracji strona oświadczyła w części "C" karty rejestracyjnej bezrobotnego, że nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Okoliczność faktyczna wykonywania przez stronę innej pracy zarobkowej bezsprzecznie istniała w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy, lecz nie była znana organowi, który rozstrzygał o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej, na które to uprawnienie w istotny sposób rzutowało.
Organ odwoławczy wskazał, że w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy "bezrobotnym" jest tylko ten, kto spełnia wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zgodnie z którym wykonywanie pracy zarobkowej na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy o dzieło, stanowi negatywną przesłankę do nabycia statusu osoby bezrobotnej.
Organ drugiej instancji przytoczył argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu, w którym strona podniosła m.in., że umowa zawarta pomiędzy nią a Spółką A. nie była umową o pracę, a dochód był bardzo niski (około 100-200 zł), więc wykonywaną przez nią pracę nie można nazwać pracą zarobkową, zaś zawarcie umowy o dzieło nie świadczy o regularnej pracy i nie powinno być podstawą do odebrania statusu osoby bezrobotnej.
Zdaniem organu odwoławczego argumenty strony nie stanowią podstawy do odstąpienia od uchylenia decyzji o uznaniu strony z dniem 15 listopada 2017 r. za osobę bezrobotną, gdyż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wykluczają możliwość dokonania przez organ pierwszej instancji indywidualnej oceny na zasadzie uznania administracyjnego, że wskazany przez stronę stan faktyczny nie uniemożliwia uzyskania przez nią statusu osoby bezrobotnej. Organ ten podkreślił również, że w dniu rejestracji w urzędzie strona złożyła w części "C" Karty rejestracyjnej bezrobotnego pisemne oświadczenie, że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Świadoma odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczyła ponadto, że została pouczona i otrzymała informację o warunkach zachowania statusu bezrobotnego. Według organu odwoławczego strona nie może w sposób skuteczny prawnie podnosić, iż nie zdawała sobie sprawy, że pisanie recenzji kulinarnych w ramach umowy o dzieło może wykluczyć możliwość posiadania przez nią statusu osoby bezrobotnej.
Ponadto, organ drugiej instancji wskazał, że z założenia umowa o dzieło jest zgodnie z przepisami tytułu XV księgi III Kodeksu cywilnego umową rezultatu, tj. wykonawca dzieła zobowiązuje się do uzyskania określonego rezultatu w ustalonym terminie, przy czym przysługuje mu dobrowolność w zakresie wyboru miejsca i czasu realizacji zadania. Dalej organ wskazał, że [...] Urząd Pracy w przebiegu wznowionego postępowania ustalił na podstawie informacji od zlecającego wykonanie dzieła, że umowa o dzieło zawarta była w latach 2017-2018 na okres ciągły, a strona sama decydowała, kiedy wykona pracę określoną w umowie. Skoro Spółka A..[...] w piśmie z dnia 25 stycznia 2019 r. jako okres obowiązywania umowy o dzieło wskazała cały okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., to zgodnie z cyt. przepisem, strona mogła wykonywać pracę w każdym dniu obowiązywania umowy. W zaistniałej sytuacji [...] Urząd Pracy nie miał żadnych podstaw, aby przyjąć, że stronę i Spółkę z o.o. A.. umowa o dzieło wiązała w innym okresie niż od dni 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., co wyklucza uzyskanie przez stronę statusu bezrobotnego z dniem 15 listopada 2017 r.
Natomiast odnośnie argumentu podniesionego w odwołaniu, że strona ma prawo posiadać status osoby bezrobotnej, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, za bezrobotnego może być uznana osoba, która nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę organ wskazał, że zgodnie z treścią przedmiotowego przepisu fakt wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej (w tym umowy o dzieło), bez względu na wysokość wynagrodzenia, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Regulacja zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h tej ustawy odnosi się jedynie do przychodów w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 24 ustawy, tj. przychodów z innego tytułu niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, działalność gospodarcza, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy, podlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. na decyzję Wojewody [...] wniosła A. H. zarzucając jej niewłaściwą interpretację następujących przepisów: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości - jako niezgodnej z prawem i zasadami współżycia społecznego.
W uzasadnieniu wniesionej skargi podniosła, że do utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie powinno dochodzić w przypadku gdy aktywność zmierzająca do osiągnięcia zarobku w okresie pozostawania bez pracy ma jedynie charakter incydentalny i wymuszony okolicznościami. Skarżąca wskazała, że kłopoty ze zdrowiem i wiek wykluczają ją z rynku pracy w branży marketingowej, z którą była związana przed chorobą. W czasie choroby zaczęła pisać bloga kulinarnego i robić zdjęcia kulinarne (cierpi na neurastenię i depresję), co pozwoliło jej od czasu do czasu dorobić, do kwot które na utrzymanie przesyła brat zamieszkujący za granicą.
Strona stwierdziła, że umowa z A. Sp. z o.o. w G. nie jest ani umową o pracę, ani nie można tego nazwać pracą zarobkową. Pisanie recenzji dla A.. było incydentalne a dochód osiągany z tego zajęcia kształtował się w przedziale 100-200 zł miesięcznie, co zdaniem strony, wypełnia przesłankę określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ww. ustawy. Strona podtrzymywała stanowisko, że umowa o dzieło nie jest umową o pracę i nie świadczy również o regularnej pracy. Na koniec uzasadnienia skargi strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczność stanu zdrowia psychicznego w momencie rejestracji oraz wpływu stanu zdrowia na zdolność podejmowania decyzji i oceny sytuacji w tym stanu prawnego podczas składania oświadczeń w urzędzie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajmowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G.u zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Sąd administracyjny nie ma przy tym podstaw prawnych, aby oceniać rozstrzygnięcie organu administracji publicznej pod kątem jego słuszności, bądź też celowości. Nie rozpatruje również danej sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego (do które to zasady powołano się we wniesionej skardze, domagając się uchylenia zakwestionowanej decyzji).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli sądowej A. H. (dalej jako - "skarżąca") uczyniła decyzję Wojewody [...] z dnia 19 czerwca 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 8 maja 2019 r., w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Treść przedmiotowych decyzji została przywołana na początku niniejszego uzasadnienia.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 ze zm., zwanej dalej - "ustawą"). Przy czym kontrolowane decyzje zapadły w wyniku wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania uregulowana przepisami (art. 145-153 k.p.a.) należy do nadzwyczajnych trybów postępowania, który to tryb stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością. Kodeks postępowania administracyjnego wymienia przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, zaś wszczęcie postępowania wznowieniowego nie jest możliwe z innych przyczyn, chyba że przepisy szczególne przewidują w konkretnych przypadkach taką możliwość.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że organ prawidłowo uznał, że zachodziła podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca została uznana za osobę bezrobotną na mocy ww. decyzji z dnia 15 listopada 2017 r., nr [...] w związku z dokonaną w tej dacie rejestracją w urzędzie pracy, podczas której złożyła oświadczenie, że nie jest nigdzie zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna. Jednocześnie, co pozostawało poza sporem w niniejszej sprawie i czego skarżąca nie kwestionowała, w okresie od 1 stycznia 2017r. do 31 grudnia 2018 r. w związku z zawartą z A. Sp. z o.o. w G. (dalej w skrócie - " spółka") umową cywilnoprawną (nazywana przez strony umową o dzieło) wykonywała odpłatnie określone czynności, a mianowicie: odwiedzała wybrane lokale gastronomiczne, których ofertę oceniała i opisywała następnie w artykułach publikowanych w dziale kulinarnym na stronie internetowej prowadzonej przez przedmiotową spółkę. Wskazana okoliczność odpłatnego świadczenia usług na podstawie umowy cywilnoprawnej istniała zatem w chwili wydania decyzji ostatecznej z dnia 15 listopada 2017 r. przyznającej skarżącej status osoby bezrobotnej. Okoliczność ta, natomiast nie była znana organowi zatrudnienia w dacie dokonania rejestracji.
Jednak w dniu 15 stycznia 2019 r. do [...] Urzędu Pracy wpłynęło pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) - pismo Inspektora Kontroli ZUS Kierującego Wydziałem Kontroli Płatników Składek z dnia 3 stycznia 2019 r., nr [...] informujące o stwierdzonej podczas kontroli w A. Sp. z o.o. w G. okoliczności zawarcia przez spółkę powyższej umowy z A. H., którą uznano za umowę rodzącą obowiązek ubezpieczeń społecznych. W piśmie podkreślono, że przed dokonaną kontrolą fakt ten nie był znany również organom ZUS - skarżąca nie została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego przez spółkę jako płatnika składek, lecz zgłoszona w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS jako posiadająca od 15 listopada 2017 r. status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, a więc jako osoba nieobjęta ubezpieczeniem społecznym.
Powyższe stanowiło zatem - okoliczność nową - wcześniej nieznaną organowi zatrudnienia i istniejącą w chwili wydania decyzji, uznającej skarżącą za osobę bezrobotną.
Wbrew stanowisku skarżącej, nie może budzić wątpliwości, że okoliczność ta ma charakter okoliczności istotnej dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Dotyczy bowiem przedmiotu sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną z dnia 15 listopada 2017 r. i ma obiektywne znaczenie prawne, co bezpośrednio wynika z treści przepisów ustawy, regulujących status osoby bezrobotnej.
Decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu wznowieniowym (decyzja Wojewody [...]z dnia 19 czerwca 2019 r. i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia 8 maja 2019 r.), jak też uchylona w tym postępowaniu decyzja ostateczna z dnia 15 listopada 2017 r., zostały wydane jak już wcześniej zaznaczono na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Należy podkreślić, że ustawodawca w tym akcie prawnym jednoznacznie zdefiniował warunki, jakim odpowiadać powinna osoba uzyskująca status bezrobotnego.
Przede wszystkim w treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy określił wymogi nabycia statusu bezrobotnego wskazując, że osoba taka nie może być zatrudniona i nie może wykonywać innej pracy zarobkowej. Co istotne pojęcie "innej pracy zarobkowej" również zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Zgodnie z definicją legalną, ujętą w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy - oznacza to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy o dzieło, umowy zlecenia.
Status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną.
Dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest nie tylko niezatrudnienie, ale także niewykonywanie innej pracy zarobkowej. Fakt zatrudnienia lub wykonywania jakiejkolwiek innej pracy zarobkowej, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu osoby bezrobotnej, bez względu na wysokość wynagrodzenia. Nie jest bowiem prawnie dopuszczalne równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej, choćby niskopłatnej. Treść przywołanej regulacji, jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2008 r., w sprawie I OSK 1123/07, nie pozostawia wątpliwości, że w rozumieniu tej ustawy - osobą bezrobotną - jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, czyli niewykonująca pracy i nieświadcząca usług na podstawie między innymi umowy agencyjnej, umowy zlecenia czy umowy o dzieło (art. 2 ust.1 pkt 11).
Sąd orzekający w sprawie dostrzega trudną sytuację życiową skarżącej. Jednak przekonanie, że odpłatne pisanie recenzji kulinarnych nie powinno mieć wpływu na możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej jest błędne, gdyż nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Jedynym zaś kryterium, według którego Sąd administracyjny dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jest jej legalność, a więc zgodność z przepisami prawa.
Zaskarżona decyzja jest w ocenie Sądu orzekającego wynikiem prawidłowo zastosowanych przez organ art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11 ustawy oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zarzuty skargi wskazujące na problemy skarżącej dotyczące stanu jej zdrowia oraz na trudności w znalezieniu źródła zarobkowania i utrzymania nie mogły zatem spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie może być ona oceniona przez Sąd administracyjny pod względem jej słuszności i celowości czy też zasad współżycia społecznego, zaś przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, szczegółowo regulujące zdarzenia związane z nabywaniem i utratą statusu osoby bezrobotnej, nie dają organom administracji uprawnień do wydawania w tym zakresie decyzji uznaniowych, a więc umożliwiających uwzględnienie szczególnie ważnych interesów strony, takich jak trudna sytuacja materialna, życiowa i zdrowotna. Okoliczności te, dla kontroli zgodności z prawem zaskarżonej w przedmiotowej sprawie decyzji są zatem obojętne.
Zgodzić należy się tym samym ze stanowiskiem Wojewody [...], że niespełnienie przez skarżącą wymagań wiążących się ze statusem osoby bezrobotnej musiało wywoływać określone konsekwencje prawne. Podpisane oświadczenie, że skarżąca nie wykonuje innej pracy zarobkowej, nie odpowiadało w 2017 r. rzeczywistości, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy świadczenie usług na podstawie umowy cywilnoprawnej, w tym umowy o dzieło, mieści się w definicji innej pracy zarobkowej. Skoro w chwili rejestracji organ zatrudnienia nie miał wiedzy, że wynikający z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wymóg nie był spełniony, powzięcie tej informacji (styczeń 2019 r.) stanowiło uzasadnioną podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy uznania skarżącej za osobę bezrobotną.
Skarżąca we wniesionej skardze (jak i w odwołaniu) akcentowała, że w związku z zawartą umową jej dochód wynosił jedynie 100-200 zł miesięcznie. Wskazywana przez skarżąca wysokość dochodu była niewątpliwie bardzo niska (nie stanowi ona też kwoty, która pozwalałaby na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych). Niemniej, wykonywanie tych czynności przez okres dwóch lat miało charakter powtarzalny i było jednak opłacane w tym okresie przez spółkę. Z tych względów podjęta przez skarżącą aktywność nie może być uznana za incydentalną, jednorazową lub doraźną (choćby nawet wymuszoną trudną sytuacją, która nie pozwalała na znalezienie innego źródła zarobkowania).
Jednak przede wszystkim wyjaśnić skarżącej należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, bez wpływu na jej sytuację prawną pozostaje przywoływana przez nią w skardze regulacja prawna zawarta w ustawie o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h, gdzie wskazano, że dodatkowym warunkiem dla uznania za osobę bezrobotną jest wymóg nie uzyskiwania przez tą osobę przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Wymóg ten nie odnosi się bowiem do osób, co do których zostanie stwierdzone, że są zatrudnione lub wykonują inna pracę zarobkową zdefiniowaną w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy. Osoby te (a więc również skarżąca w sytuacji istniejącej w 2017 r.) - nie mogą być bowiem uznane za bezrobotne bez względu na wysokość dochodu jaki z tego tytułu otrzymują, a więc również wtedy gdy jest on niski lub niezaspokajający wszystkich potrzeb osoby starającej się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej. Treść podpunktu h omawianego przepisu nie zmienia generalnej zasady wynikającej z art. 2 ust. 1 pkt 2, że za osobę bezrobotną uznaje się osobę niezatrudnioną i niewykonująca innej pracy zarobkowej. Zgodnie z ustawą istotą pojęcia bezrobotnego nie jest fakt, że osoba taka nie posiada przychodu lecz okoliczność, że pozostaje bez jakiejkolwiek pracy zarobkowej w rozumieniu przedstawionych powyżej definicji.
Zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy ograniczenie ma charakter dodatkowy i ma na celu wykluczenie uznania za bezrobotnych innej kategorii osób, to jest tych, które wprawdzie nie wykonują jakiejkolwiek pracy zarobkowej, lecz posiadają inne możliwości uzyskania środków finansowych na swoje utrzymanie. Celem tej ustawy jest łagodzenie skutków bezrobocia i realizując ten cel ustawodawca wykluczył z kręgu bezrobotnych osoby, które nie wykonując pracy zarobkowej, nie są dotknięte skutkami bezrobocia, gdyż posiadają między innymi przychód, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy.
Innymi słowy, tyko osoba niezatrudniona i nie wykonująca pracy innej pracy zarobkowej, i która jednocześnie nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, może być uznana za osobę bezrobotną.
Powołany w argumentacji uzasadnienia skargi omawiany przepis ustawy nie rozszerza zatem zasady, że bezrobotnym jest osoba niewykonująca "innej pracy zarobkowej" w ten sposób, że dodaje kryterium przychodu od którego uzależniona jest możliwość wykonywania takiej pracy, lecz ogranicza zakres pojęcia bezrobotnego w taki sposób, że wskazuje, iż bezrobotnym jest nie tylko ten kto nie pozostaje w zatrudnieniu i nie wykonuje innej pracy zarobkowej lecz także ten kto nie uzyskuje przychodu z innych źródeł, nie przekraczającego połowy minimalnego wynagrodzenia. Wskazanego wyjątku nie można traktować rozszerzająco. Stąd też nie ma on zastosowania względem skarżącej, która w 2017 r. i 2018 r. wykonywała inną pracę zarobkową w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry, Sąd orzekający wskazuje, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje prowadzenia postępowania dowodowego obejmującego tego rodzaju środek dowodowy (art.106 § 3 p.p.s.a.).
Trzeba na zakończenie rozważań podnieść, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji (w całości lub w części). Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1) a, b, c p.p.s.a. - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie.
Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała.
Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w sposób mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Brak było więc podstaw do uwzględnienia skargi.
Dlatego uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G.u oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenie sądu administracyjnego dostępne jest w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło