III SA/Gd 541/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi M. A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi K. G. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku) 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierające należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. Decyzją z dnia 12 marca 2013 r. znak [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych odmówił wymeldowania małoletniej M. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie małoletniej M. K. z pobytu stałego z lokalu [...] w G. wystąpili U. i S. P. - właściciele przedmiotowego mieszkania, dziadkowie wymienionej. Podali, iż małoletnia M. K. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania, gdyż zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w S. III Wydział Rodzinny z dnia 21 kwietnia 2011r. sygn. akt [...] ograniczono władzę rodzicielską M. P. – K. i J. K., ustanawiając dla małoletniej M. K. rodzinę zastępczą w osobie J. K. (tj. babci małoletniej), ustalając miejsce zamieszkania dziecka przy rodzinie zastępczej. Organ ustalił, że małoletnia M. K. posiada meldunek czasowy pod adresem zamieszkania rodziny zastępczej w S., przy ul. [...] - od 13.01.2012r. do 13.01.2013r.. Pobyt ten został przedłużony do 6 lutego 2014r.. Matka małoletniej M. P.-K. jest zameldowana na pobyt stały w tym samym lokalu co córka. Oceniając zebrany w sprawie materiał organ uznał, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Małoletnia M. K. aktualnie nie przebywa w lokalu w G., jednak nieobecność ta nie ma charakteru trwałego. Zdaniem organu pobyt dziecka u babci J. K. w S. jest związany z obecną sytuacją rodzinną, która uniemożliwia małoletniej zamieszkiwanie w miejscu stałego zameldowania. Dodano także, że w sprawie nie udokumentowano sprzedaży przedmiotowego lokalu, co - ze względu na zmianę okoliczności - mogłoby skutkować odmienną oceną (brak możliwości powrotu). Zatem przyjęcie, iż dziecko opuściło lokal stałego zameldowania matki w sposób trwały i podjęcie decyzji orzekającej o jej wymeldowaniu byłoby przedwczesne. W odwołaniu od powyższej decyzji U. i S. P. wskazali na jej krzywdzący charakter. Podali też, że wnuczka, jak i jej matka od wielu lat mieszkają poza miejscem pobytu stałego. Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Wojewoda decyzją z dnia 30 kwietnia 2013r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu małoletniej M. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na okoliczność niezamieszkiwania małoletniej M. K. w miejscu pobytu stałego. Natomiast zameldowanie małoletniej w spornym lokalu od kilku lat stanowi fikcję meldunkową. Z akt sprawy wynika, że małoletnia M. K. tak jak i jej matka nie mieszkają w spornym lokalu. Zgodnie z przedłożonym do akt sprawy postanowieniem Sądu, małoletnia ma zamieszkiwać i faktycznie zamieszkuje u opiekuna prawnego, babci – J. K. Materiał dowodowy potwierdził, że matka małoletniej nie zgłaszała zamiaru zabrania córki ani do swojego aktualnego miejsca zamieszkania, ani tym bardziej do spornego lokalu, do którego przyjeżdża na weekendy i który jak twierdzi, ma zostać sprzedany przez właścicieli. Zarówno J. K., jak i matka małoletniej potwierdziły, że małoletnia jest odwiedzana przez matkę w mieszkaniu babci w S., a matka małoletniej wskazała, że córka sporadycznie odwiedza Ją w tym lokalu. W ocenie organu niechęć J. K. do wymeldowania małoletniej z pobytu stałego mogła wynikać także z tego, że nie ma możliwości zameldowania wnuczki na pobyt stały w swoim lokalu. Inny powód braku zgody na przedmiotowe wymeldowanie wskazywała U. P., która podała, że J. K. żądała od niej pieniędzy za sprzedaż tego lokalu. Nie można także podważać argumentów wnioskodawców podnoszących, że zamierzają sprzedać przedmiotowy lokal i w przyszłości kupić inny, mniejszy, tym bardziej, że zamieszkują w innym lokalu i tam posiadają swoje centrum życiowe. Dalej organ wskazując na treść art. 26 k.c. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 kwietnia 2011 roku podał że, niezbędnym byłoby dokonanie zameldowania M. K. na pobyt stały, zgodnie ze stanem faktycznym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku małoletnia M. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w sprawie nie było ani trwałego, a tym bardziej dobrowolnego opuszczenia jej stałego miejsca zamieszkania. Podniosła, że umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej generalnie stanowi czasowe, czyli przejściowe zabezpieczenie interesów i dobra dziecka. Ona sama nie identyfikuje się z aktualnym-czasowym miejscem pobytu w rodzinie zastępczej. W mieszkaniu u matki pozostawiła swoje rzeczy osobiste, przebywa tam regularnie, korzysta z urządzeń domowych. Natomiast oświadczenia dziadków P. nie są zgodne z prawdą i służą jedynie wymeldowaniu wnuczki ze spornego mieszkania. Skarżąca podała ponadto, że mieszkanie w którym przebywa jest mieszkaniem służbowym z zasobów Policji i rodzina zastępcza nie otrzymała już nawet promesy na przedłużenie czasowego jej zameldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dla dokonania przedmiotowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), w myśl którego organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego trwającego ponad trzy miesiące i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, przy czym w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęty został pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, jeżeli ma on charakter dobrowolny i trwały. Sąd zwraca też uwagę, że instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie – nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. W tym świetle stwierdzić należy, że organy administracyjne obu instancji, wydając decyzje w niniejszej sprawie, ustalały czy małoletnia M. K. opuściła przedmiotowy lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Organ odwoławczy, w odróżnieniu od organu pierwszej instancji, stwierdził, że M. K. opuściła lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ powołał się przy tym na postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 kwietnia 2011 r. zgodnie z którym, miejsce zamieszkania małoletniej M. K. zostało ustalone przy rodzinie zastępczej w osobie babci J. K. i tam też małoletnia stale zamieszkuje. Tam też winna być ona zameldowana na pobyt stały, nie zaś na pobyt czasowy ,jak ma to aktualnie miejsce. Dokonując oceny takiego stanowiska organu odwoławczego w sprawie Sąd stwierdził, że jest ono zasadne i zostało ono przyjęte w oparciu o prawidłowo dokonaną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Wynika z niego bezspornie, że małoletnia M. K. od wielu lat zamieszkuje w lokalu mieszkalnym swojej babci J. K. w S. przy ul. [...]. Jak zeznała J. K. ww. zamieszkała w u niej w wieku 6 lat ( tj. w 2005 r.) i mieszka tam nadal, przy czym 2009r. przebywała przez pewien okres czasu u swoich rodziców zagranicą. Również po powrocie matki M. P. K. z zagranicy, co miało miejsce w 2011r., małoletnia nie zamieszkała wraz z matką w lokalu przy ul. [...] w G. Matka małoletniej obecnie pracuje w małej miejscowości położonej koło M. i jak zeznała, nie ma możliwości zabrania córki do siebie, a nadto, że pobyt u babci jest dla skarżącej lepszy. W związku z zamieszkiwaniem w lokalu w S. małoletnia M. K. uczęszczała w tym mieście do szkoły podstawowej, obecnie zaś uczęszcza do Gimnazjum Nr [...] w S. Z powyższego wynika, że centrum życiowe skarżącej znajduje się w lokalu, w którym zamieszkuje wraz z babcią od wielu lat, nie jest nim zaś lokal, w którym była dotychczas zameldowana na pobyt stały, nawet jeżeli przebywa w nim od czasu do czasu spotykając się w nim z matką. Nota bene M. P. – K. zeznała w toku postępowania, że nie spotyka się z córką w mieszkaniu w G., lecz w lokalu babci w S. Dla oceny trwałości opuszczenia przez skarżącą lokalu w G. nie ma przy tym znaczenia fakt, że w aktualnym miejscu pobytu jest ona zameldowana jedynie na pobyt czasowy. Okoliczność zameldowania małoletniej na pobyt czasowy w aktualnym miejscu jej pobytu nie jest wystarczająca do przyjęcia, że po osiągnięciu pełnoletniości albo po usamodzielnieniu się powróci do mieszkania w G. Z kolei odnosząc się do zawartego w skardze twierdzenia, że skarżąca pozostawiła w mieszkaniu przy ul [...] w G. swoje rzeczy osobiste, zabawki, książki, to mając na uwadze, że skarżąca nie zamieszkuje w tym lokalu od wieku przedszkolnego, obecnie zaś ma 14 lat oraz przebywa stale w innym lokalu, nie sposób uznać tego twierdzenia za wiarygodne. Mając to na uwadze w ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy uznał, że skarżąca trwale opuściła lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w G. Z kolei dokonać należało oceny czy opuszczenie przez skarżacą miejsca stałego pobytu było dobrowolne. Sąd Rejonowy w S. III Wydział Rodzinny postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011r. sygn. akt [...] ograniczył M. P. – K. i J. K. władzę rodzicielską nad małoletnią M. K. przez ustanowienie dla małoletniej rodziny zastępczej w osobie J. K. zamieszkałej w S. przy ul. [...], ustalając miejsce zamieszkania małoletniej przy rodzinie zastępczej. W tym miejscy Sąd stwierdza, że w całości podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2264/11, że: "Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę małoletnią, będące następstwem orzeczenia sądu rodzinnego o umieszczeniu tej osoby w rodzinie zastępczej należy uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy."( dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd ten odwołał się przy tym do stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 174/08. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że opuszczenie przez skarżącą miejsca pobytu stałego nosi także znamiona dobrowolności, ponieważ w przypadku małoletnich to osoba sprawująca nad nimi opiekę podejmuje istotne dla ich życia decyzje, także w przedmiocie zapewnienia mieszkania i taki właśnie skutek wynika z prawomocnego orzeczenia sądu z dnia 21 kwietnia 2011r. o ustanowieniu rodziny zastępczej oraz umieszczeniu w rodzinie zastępczej. Tym samym Sąd nie podzielił zarzutów skargi, że opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego lokalu nie było trwałe i dobrowolne. Na koniec należy zauważyć, że, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej wymeldowanie skarżącej z przedmiotowego lokalu w żaden sposób nie może niweczyć działań zmierzających do odbudowy więzi rodzinnych pomiędzy małoletnią, a jej rodzicami, w tym zwłaszcza z matką, która przebywa w kraju. Tym bardziej, że matka skarżącej nie mieszka stale w lokalu w G. przy ul. [...], pracuje bowiem poza Trójmiastem i przebywa tam tylko w weekendy. Lokal ten nie stanowi zatem aktualnie miejsca, w którym na co dzień i stale zamieszkują członkowie rodziny skarżącej. Nadto jego właściciele noszą się z zamiarem jego sprzedaży, jego utrzymanie jest bowiem kosztowne. W świetle powyższego przedstawione w skardze poglądy odnoszące się do kwestii meldowania dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych na pobyt stały w lokalach tych rodzin, nie mogły wpłynąć na zmianę dokonanej przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego tylko wówczas skutkuje uchyleniem decyzji, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca. W sprawie Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.). W związku powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na mocy art. 151 p.p.s.a.