III SA/Gd 544/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 3 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 3 sierpnia 2006 r. Dyrektor Izby Celnej [...], powołując art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania "A"Spółki z o.o. z siedzibą w P.- utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z 10 lutego 2006 r. nr [...], którą odmówiono skarżącej uchylenia ostatecznych decyzji tego organu z dnia 11 marca 2005 r. w przedmiocie uznania za nieprawidłowe zgłoszeń celnych. Uzasadniając rozstrzygniecie organ celny wskazał, iż decyzjami z dnia 31 maja 2004r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] uznał za nieprawidłowe zgłoszenia celne SAD: [...]r., 2. [...]., 3. [...]., 4. [...] z 12.05.2003 r., 5. [...] z 10.06.2003 r., 6. [...] z 10.04.2003r. 7. [...] z 17.03.2003 r., 8. [...] z 13.02.2003 r., [...]z 13.01.2003 r., 10. [...] z 09.12.2002 r., 11. [...] z 12.11.2002 r., 12. [...] z 14.10.2002 r., 13. [...]z 16.09.2002 r., 14. [...] z 19.08.2002 r., 15. [...] z 18.07.2002 r., 16. [...] z 14.05.2002 r., 17. [...] z 12.04.2002 r., 18. [...] z 18.02.2002 r., 19. [...] z 21.01.2002 r., 20. [...]z 17.12.2001 r., 21. [...] z 15.11.2001 r., 22. [...] z 11.10.2001 r., 23. [...] z 03.09.2001 r., 24. [...] z 30.07.2001 r., 25. [...] z 25.06.2001 r. oraz określił wymiar długu celnego, w związku ze zmianą klasyfikacji taryfowej. Po rozpatrzeniu odwołań spółki, Dyrektor Izby Celnej [...] ostatecznymi decyzjami z dnia 11 marca 2005 r. nr [...], orzekł co do istoty w opisanych sprawach. Wnioskami z dnia 7 października 2005 r., Strona wystąpiła o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi z dnia 11 marca 2005 r. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2005 r. Dyrektor Izby Celnej [...] wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia 10 lutego 2006 r. nr [...]odmówił uchylenia ww. decyzji z dnia 11 marca 2005r. W odwołaniu od tej decyzji "A"Spółka z o.o. zarzucała, iż organy celne nie przedstawiły żadnego dowodu uzasadniającego zmianę klasyfikacji importowanego towaru. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji z dnia 10 lutego 2006 r. Dyrektor Izby Celnej [...] podniósł, iż postępowanie dowodowe w sprawie klasyfikacji taryfowej zgłaszanych produktów zakończyło się w momencie doręczenia decyzji z dnia 11 marca 2005 r. nr [...] tj. 14 marca 2005 r. Wznowienie postępowania na wniosek spółki z dnia 7 października 2005 r. nastąpiło w związku z przedstawieniem opinii Urzędu Badawczego Żywności i Środków Chemicznych w Akwizgranie sporządzonej 30 czerwca 2005 r. Opinia ta została sporządzona po zakończeniu postępowania odwoławczego, w którym Dyrektor Izby Celnej [...] decyzjami z dnia 11 marca 2005 r. orzekł co do istoty sprawy. Tym samym należy uznać, że nowy dowód w sprawie nie mógł mieć wpływu na dokonane rozstrzygnięcie, gdyż nie istniał w dniu wydania decyzji kończącej postępowanie ustalające klasyfikację towarów. Zgodnie zaś z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej podstawą wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jest m.in. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. Niemniej jednak dowód ten został poddany ocenie, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 10 lutego 2006 r. nr [...]. W ocenie organu celnego, strona nie wykazała ustawowych przesłanek do zmiany ostatecznych decyzji w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe. Decyzja z dnia 10 lutego 2006 r. nr [...] zawiera wyczerpującą ocenę dowodów wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 7 października 2005 r. oraz uzasadnienie powodów, dla których brak jest podstaw do zmiany czy uchylenia decyzji ostatecznych z dnia 11 marca 2005 r. Z akt sprawy wynika, że prezes zarządu spółki "B" w trakcie kontroli składał oświadczenia na piśmie, jak również kontaktował się z kontrolującymi telefonicznie, tym samym uczestniczył w czynnościach kontrolnych. Ponadto wskazał W. J., jako osobę z którą kontrolerzy mają się kontaktować i przez niego tłumaczono rozmowy oraz pisma. Zgodnie z art.6ze ust.3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o służbie celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) protokoły podpisują kontrolujący i osoby obecne przy czynnościach kontroli celnej. Z kolei na podstawie art.6zc ust. 1 czynności kontroli celnej dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego wskazanej, chyba, że kontrolowany zrezygnuje z prawa uczestniczenia w czynnościach kontroli celnej. Tym samym trudno zgodzić się z podnoszonym przez odwołującą zarzutem wadliwości protokołu pokontrolnego z 28.01.2004 r. nr [...], dotyczącym udziału prezesa zarządu w czynnościach kontrolnych oraz zasadności uczestnictwa w nich Pana W. J.. Przede wszystkim jednak konieczne jest wskazanie, że wszczęcie postępowania nastąpiło w związku z ujawnionymi w trakcie kontroli nieprawidłowościami, a nie bezpośrednio na podstawie protokołu pokontrolnego. Odnośnie zakwestionowania odbioru pism przesyłanych na adres siedziby spółki, odbieranej rzekomo przez osoby nieupoważnione Dyrektor Izby Celnej [...] podniósł, że organy celne nie mogą brać odpowiedzialności za organizację pracy podmiotu. Odwołująca nie wykazała, w jaki sposób rzekome nieprawidłowe doręczanie korespondencji wpłynęło na naruszenie jej praw w postępowaniu celnym. Wszelkie odpowiedzi, odwołania i inne pisma składane były przez stronę w ustawowych terminach, co potwierdza prawidłowość doręczeń. Dodatkowo podkreślił, iż do strony należy takie zorganizowanie funkcjonowania firmy, aby nie dochodziło do sytuacji, że istotne dla funkcjonowania Spółki dokumenty, mogły nie być przedstawiane kompetentnym pracownikom (wyrok NSA z 3 sierpnia 1995 r. sygn. akt SA/Łd 1009/95, LEX nr 66832). Ustosunkowując się do zarzutu zaniedbania organów celnych, mającego polegać na oparciu analizy składu przedmiotowych towarów jedynie na certyfikatach wystawionych przez producenta oraz zaniechania analiz próbek towaru, Dyrektor Izby Celnej [...] podniósł, iż przedmiotowe certyfikaty z 12.10.2000 r. zostały wystawione przez Dr. W. z Urzędu Badawczego Żywności i Środków Chemicznych w Akwizgranie (na papierze firmowym H. Schridde GmbH & CO. KG), to jest tę samą osobę, która sporządziła w dniu 30 czerwca 2005 r. opinię stanowiącą podstawę do wszczęcia zaskarżonego postępowania. Wobec powyższego nie było podstaw do kwestionowania przedmiotowych certyfikatów, gdyż jak podnosi odwołująca, jest to uznana instytucja w dziedzinie badania żywności. Organ celny wziął pod uwagę opinię z 30 czerwca 2005 r., co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z 10 lutego 2006 r. Prowadzenie dodatkowych badań i analiz nie było konieczne, gdyż dowody dostarczone przez spółkę były wystarczające do dokonania klasyfikacji taryfowej. Z kolei na obecnym etapie postępowania nie można składać nowych wniosków dowodowych (nie istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej), gdyż postępowanie dopuszczające nowe dowody zostało zakończone wraz z doręczeniem decyzji ostatecznej z 11 marca 2005 r. W ocenie organu, odwołująca wykazuje brak konsekwencji sugerując, że tłumaczenie certyfikatów z 12 października 2000 r. może być nieprawidłowe. Tłumaczeń przedmiotowych certyfikatów dokonał Pan W. J., wskazany wcześniej przez prezesa zarządu spółki jako osoba odpowiedzialna za tłumaczenie rozmów i pism. Tłumaczenia te zostały dostarczone przez stronę. Poza tym jest to na tyle prosty tekst, że nie wymaga szczególnych kwalifikacji, a tłumaczenia składu produktów można by było dokonać za pomocą słownika niemiecko - polskiego. Na marginesie należy podkreślić, że tłumaczenie nazw wchodzących w skład badanych produktów w opinii z 30 czerwca 2005 r., dokonane przez W. J., zasadniczo nie różni się od przekładu dokonanego przez tłumacza przysięgłego. Z kolei fakt wycofania się O. S. z oświadczenia, w którym stwierdzono, że importowane towary nie są mieszaniną olejków eterycznych, nie miał wpływu na decyzję z dnia 10 lutego 2006 r., ponieważ postępowanie wznowieniowe prowadzone było w związku z opinią z 30 czerwca 2005 r. i ta opinia była przedmiotem badania zasadności wzruszenia decyzji ostatecznych. Z kolei z uzasadnienia decyzji ostatecznych z 11 marca 2005 r. wynika, że klasyfikacji dokonano w szczególności na podstawie specyfikacji zawierających wyszczególnienie nazw, ilości i cen produktów, certyfikatów jakości z dnia 12 października 2000r. oraz obowiązujących przepisów prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, "A" Spółka z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 3 sierpnia 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia z 10 lutego 2006 r. zarzucając organom celnym dokonanie w protokole z kontroli dokumentów i ewidencji ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym; brak możliwości osobistego uczestnictwa prezesa spółki w prowadzonej kontroli; nieprawidłowe doręczanie pism w toku postępowania celnego; nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie analizy próbek towarów oraz brak przetłumaczenia certyfikatów producenta dokonanego przez tłumacza przysięgłego. Uzasadniając zarzuty, skarżąca podała, iż prezes zarządu nie był obecny podczas kontroli przeprowadzonych w dniach 16.07.2003 r. oraz 22 i 24.07.2003 r. Mimo to umieszczony został w protokole jako osoba w niej uczestnicząca. Nadto W. J. nie był pracownikiem skarżącej i nie udzielono mu żadnego upoważnienia do działania w imieniu spółki. O. S. jako osoba reprezentująca Spółkę nie otrzymał możliwości osobistego uczestniczenia w przeprowadzanej kontroli, pomimo iż z tego uprawnienia nie zrezygnował. Przeprowadzoną w ten sposób kontrolę z licznymi zaniedbaniami ze strony organu ją przeprowadzającego uznać należy za wadliwą, a tym samym również przeprowadzone w jej następstwie postępowanie i wydane w nim decyzje. Pomimo, iż korespondencję przesyłaną do osoby prawnej mogą odbierać tylko osoby do tego upoważnione, to pisma organu celnego przesyłane na adres spółki odbierane była nierzadko przez przypadkowe osoby, nie będące jej pracownikami. Taki sposób doręczeń uznać należy za nieprawidłowy, a wszelkie pisma i orzeczenia organu przesłane w ten sposób uznać należy za doręczone w sposób niezgodny z wymogami proceduralnymi w tym zakresie. Niedbały sposób doręczeń spowodował, iż w wielu przypadkach skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W ocenie skarżącej, pisma organów celnych powinny być doręczane bezpośrednio prezesowi zarządu spółki lub osobie posiadającej stosowne pełnomocnictwo, a jeżeli osób tych nie było w momencie doręczenia - to należało wykorzystać tryb doręczenia określony w art. 44 § 1 k.p.a. Spółka domagała się przeprowadzenia szczegółowej analizy składu pobranych próbek. W trakcie kontroli celnej pobrane zostały próbki zgłaszanych towarów, jednakże z niewiadomych względów zrezygnowano z dokonania ich analizy poprzestając jedynie na ogólnych informacjach z certyfikatów. Analiza wykazałaby pełen skład towarów i dopiero na podstawie tego składu organ celny mógłby ustalić poprawną klasyfikację taryfową towaru. Z niewiadomych przyczyn wniosek dowodowy spółki nie został jednak uwzględniony. Skarżąca nie kwestionuje wiarygodności certyfikatów, natomiast wskazuje, iż nie są one wystarczające do określenia całościowego składu towarów i zmiany na ich podstawie klasyfikacji taryfowej. Analiza składu dokonana przez Urząd Badawczy Żywności i Środków Chemicznych w Akwizgranie wyraźne wskazuje, iż właściwym kodem jest zadeklarowany w zgłoszeniach kod 3302 10 90, a nie kod przyjęty przez organy celne - 2106 90 98 "przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie wyłączone". Towary sprowadzane przez spółkę nie są ani nigdy nie były produktami spożywczymi, gdyż nie nadają się do bezpośredniego spożycia przez człowieka nawet po rozcieńczeniu lub wymieszaniu. Skoro zatem przedłożona w trakcie postępowania opinia zawierała wnioski odmienne od stanowiska zajętego przez organ celny, to tym bardziej należało dopuścić w sprawie dowód z badań i analizy składu przeprowadzonych przez niezależnego biegłego, tak by wykluczyć istniejące wątpliwości i oprzeć materiał dowodowy w sprawie o obiektywne dane. Skarżąca zarzucała, iż istotne ustalenia będące podstawą decyzji organów zostały dokonane na podstawie swobodnych tłumaczeń osoby postronnej - nie będącej zawodowym tłumaczem, ani też pracownikiem spółki "A". Organy nie wyjaśniły natomiast, dlaczego w postępowaniu nie brał udziału fachowy tłumacz języka niemieckiego. Końcowo podniesiono, iż w wyniku błędów poczynionych w trakcie tłumaczeń prezes zarządu spółki podpisał błędne tłumaczenie oświadczenia o tym, iż towary nie są mieszankami olejków eterycznych. Jednakże gdy to niedopatrzenie wyszło na jaw, w dniu 24 maja 2004r. błędne oświadczenie zostało cofnięte. Wbrew twierdzeniom organu, okoliczność ta miała istotne znaczenie dla sprawy, skoro w protokole z kontroli celnej z dnia 15 stycznia 2004 r. złożone uprzednio oświadczenie stanowiło podstawę do przyjęcia, iż deklarowana przez spółkę klasyfikacja taryfowa jest błędna ( pkt 5.5 protokołu). W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta – w myśl art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z uwzględnieniem wymogów art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Skarga jest nieuzasadniona. Art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68 poz. 622 ze zm.) ustanawia obowiązującą w postępowaniu celnym zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie są ostateczne, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach. Z takiego sformułowania wynika zasada niedopuszczalności ponownego rozpatrywania (badania) sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Wyjątki od tej zasady podlegają ścisłej wykładni, co sprzeciwia się rozumieniu podstaw uzasadniających wszczęcie i prowadzenie postępowań w trybach nadzwyczajnych jako zbliżonych do tych, które obowiązują w zwykłym postępowaniu odwoławczym. Jednym z trybów nadzwyczajnych, których dopuszczalność stanowi odstępstwo od reguły trwałości decyzji ostatecznych, jest wznowienie postępowania o jakim mowa w art. 240-246 Ordynacji podatkowej. Doprowadzenie w ramach tego trybu do stanu, w którym możliwe jest ponowne merytoryczne badanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną podlega daleko idącym ograniczeniom. W szczególności, w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej enumeratywnie wymieniono podstawy wznowienia. Wydanie na podstawie art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej postanowienia o wznowieniu postępowania nie przesądza jeszcze o możliwości rozpatrywania istoty sprawy i orzekania w tym zakresie. Zgodnie z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, po wydaniu postanowienia w pierwszym rzędzie przedmiotem postępowania staje się kwestia przesłanek wznowienia. Jeżeli organ podatkowy lub celny nie stwierdzi istnienia przesłanek wznowienia, odmawia uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tak jak to uczyniły organy celne w niniejszej sprawie. Istota zagadnienia sprowadza się zatem do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w będącej przedmiotem rozpoznania sprawie istniały podstawy wznowienia postępowania, a ściślej rzecz biorąc, wskazywana przez stronę skarżącą przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nie mogą natomiast odnieść skutku te wszystkie argumenty, które zmierzają do podważenia merytorycznej zasadności decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dacie wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wynika stąd, że przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy: ujawnią się w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody; okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego; okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (por. wyrok WSA z 1 stycznia 2003 r., sygn. III SA 2923/01, Biuletyn Skarbowy 2004/3/22). W ocenie skarżącej, nowym dowodem – w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jest opinia Urzędu Badawczego Żywności i Środków Chemicznych w Akwizgranie z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie zaszeregowania towarów do nomenklatury scalonej. Jak trafnie podniosły organy celne, dowód ten nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż nie istniał w dniu wydania decyzji z dnia 11 marca 2005 r. kończących postępowanie ustalające klasyfikację przedmiotowych towarów. Skarżąca zarzucała organom celnym dokonanie w protokole z kontroli dokumentów i ewidencji ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym; brak możliwości osobistego uczestnictwa prezesa spółki w prowadzonej kontroli; nieprawidłowe doręczanie pism w toku postępowania celnego; nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie analizy próbek towarów oraz brak przetłumaczenia certyfikatów producenta dokonanego przez tłumacza przysięgłego. Sąd zauważa, iż argumentacja przedstawiona na poparcie tych zarzutów zmierza do negowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organy celne w postępowaniu zwykłym. W związku z powyższym podkreślić należy, iż ocena właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym prawidłowości uwzględniania wniosków dowodowych strony, nie stanowi przedmiotu postępowania wznowieniowego. Taka ocena może być przeprowadzona jedynie przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym. Argumenty podnoszone przez spółkę w postępowaniu wznowieniowym oraz skardze do sądu administracyjnego prowadzą do wniosku, że skarżącej w istocie nie chodzi o wznowienie postępowania w sprawie, lecz przeprowadzenie powtórnego postępowania instancyjnego w przedmiocie klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Jak już wyżej stwierdzono, nie jest to możliwe w trakcie postępowania wznowieniowego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.