III SA/Gd 546/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Felicja Kajut (spr.) Protokolant : Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 14 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia 7 listopada 2008 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stwierdził u A. H. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że organ I instancji wydając decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oparł się na karcie oceny narażenia zawodowego, orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. oraz orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł.. W świetle zgromadzonej dokumentacji odnoszącej się do czynności, które strona wykonywała w trakcie pracy zawodowej brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Stwierdzony z kolei w trakcie badania zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. W odwołaniu od powyższej decyzji A. H. wskazał, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem. W jego ocenie w/w decyzja została wydana m.in. w oparciu o nierzetelną kartę narażenia zawodowego. Decyzją z dnia 17 grudnia 2008 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, § 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu inspekcji sanitarnej I instancji. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy wskazał, że warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest rozpoznanie takiej choroby. Przeprowadzone w sprawie specjalistyczne badania lekarskie jak i zgromadzona dokumentacja nie dały zaś podstaw do wydania decyzji, która byłaby pozytywna dla strony. Rozpoznane u odwołującego schorzenie nie figuruje bowiem w wykazie chorób zawodowych. Tym samym rozstrzygnięcie organu I instancji było w pełni prawidłowe. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. H. wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego sprawy ponownie kwestionując treść karty narażenia zawodowego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 100/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił wydane w sprawie decyzje organów administracji publicznej I i II instancji wskazując w uzasadnieniu wyroku, że postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o przepisy, które zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny jako niekonstytucyjne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stwierdził u A. H. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 19 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania oraz fakt, iż sprawa została rozpatrzona w oparciu o nowe przepisy. Odnosząc się do okoliczności stwierdzonych w pierwotnie prowadzonym postępowaniu organ wskazał, ze w sprawie nie udokumentowano narażenia i tym samym nie rozpoznano choroby zawodowej. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 października 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ponownie wskazał, że warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest rozpoznanie takiej choroby. Przeprowadzone w sprawie specjalistyczne badania lekarskie, badania pomocnicze jak i zgromadzona dokumentacja nie dały zaś podstaw do wydania decyzji pozytywnej dla strony. Tym samym decyzja organu I instancji została uznana za w pełni prawidłową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. H. wskazując na krzywdzący charakter wydanych decyzji wniósł o dokładną analizę sprawy i zweryfikowanie zapadłych rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację i wskazując, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydawać decyzji wbrew opinii lekarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność – zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zasadniczo procedura związana z postępowaniem w takiej sprawie uregulowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105, poz. 869). Na mocy § 11 ust. 1 tego rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Przepis ten miał zastosowanie w niniejszej sprawie, gdzie do wszczęcia postępowania doszło w marcu 2008 r. i do dnia wejścia w życie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ( tj. 3 lipca 2009 r.) było ono prowadzone w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Sąd wskazuje, że za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W judykaturze przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Nadto wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany był powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4). Należy stwierdzić, że zgodnie z punktem 19 załącznika zawierającego wykaz chorób zawodowych do przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy zaliczono: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, zmęczeniowe złamanie kości. Jak wskazał prawidłowo organ obie jednostki orzecznicze, na których rozpoznaniu oparł swe rozstrzygnięcie stwierdziły, że skarżący choruje na przewlekły zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego. Wskazano, że schorzenie to nie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Nadto w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. stwierdzono, że czynności, które wykonywał skarżący w trakcie pracy zawodowej nie miały cech ruchów monotypowych oraz nie przekraczały wydolności fizycznej i czynnościowej elementów układu ruchu, a tylko przy spełnieniu takich kryteriów mogłyby one być uznane za czynnik inicjujący chorobę zawodową. Bez w/w opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Oczywiście nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania dogłębnej oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie wymagania te zostały spełnione, gdyż wydane opinie są spójne oraz należycie uzasadnione. Stwierdzono w nich jednoznacznie, uwzględniając dokumentację lekarską oraz wyniki badań lekarskich i badań pomocniczych, iż brak jest związku przyczynowego między ujawnionym, bezspornym schorzeniem a działaniem szkodliwych czynników występujących w środowisku pracy skarżącego. Uznać zatem w reasumpcji należy, że jednostki medycyny pracy w sposób przekonywający wyjaśniły z jakich przyczyn choroby skarżącego nie można uznać za chorobę zawodową. Wyrażona ocena została zawarta w spełniających wymagania formalne opiniach upoważnionych do tego placówek. Zatem z uwagi na fakt, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów administracji orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do odmowy stwierdzenia choroby. Odnosząc się do zarzutów skargi jeszcze raz stwierdzić trzeba, że w sprawie dotyczącej choroby zawodowej istotne jest przede wszystkim ustalenie, na jaką chorobę cierpi strona i czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych, co organy obu instancji w niniejszej sprawie uczyniły. Skarżący zarzuca również, że w karcie oceny narażenia zawodowego w sposób nieprawidłowy wpisano, że pracował na stanowisku "sprzątacz" tymczasem wykonywał on szereg innych wymienionych w skardze czynności. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że w pkt 12 karty szczegółowo opisano rodzaj wykonywanych przez skarżącego w trakcie zatrudnienia czynności, zaś w pkt 14 sposób ich wykonywania i – zdaniem Sądu – ze znajdującego się tam wyliczenia wynika, że sporządzając kartę uwzględniono różny zakres tych czynności. Okoliczności te były zatem znane zarówno lekarskim jednostkom orzeczniczym, jak i organom orzekającym w sprawie, wynika to bowiem z treści wydanych przez nie orzeczeń. Uwzględniając powyższe, Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.