III SA/Gd 546/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-06-29

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od tych kosztów, co czyni rozpoznanie wniosku zbędnym. W przypadku braku możliwości poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, przyznaje się prawo pomocy w zakresie zastępstwa procesowego, jeśli sytuacja materialna strony to uzasadnia.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Okazało się, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niskie dochody i obowiązek alimentacyjny, została oceniona jako uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie działalności Prezydenta Miasta [...] i Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 22 czerwca 2016 r., skarżący M. K. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności należało odnieść się do żądania skarżącego o zwolnienie go z obowiązku ponoszenia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała rady miejskiej w przedmiocie działalności Prezydenta Miasta [...] i Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...], rozstrzygająca skargę wniesioną w trybie Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2016 r. skarżący został poinformowany, że korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych i nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie sprawy należało uznać, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika (adwokata) wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania. Z tego względu zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie posiada żadnego majątku, zobowiązany jest do płacenia alimentów na dwie córki w łącznej kwocie 700 zł, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymując się z zasiłku okresowego wypłacanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej [...] w kwocie 317 zł, który w całości przeznacza na opłaty za mieszkanie i leczenie. Powyższe okoliczności referendarz sądowy ustalił na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego przez skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.). Dając wiarę oświadczeniom skarżącego w przedmiocie jego aktualnej sytuacji materialnej referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło