III SA/Gd 547/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-02-08
Skład orzekający: Krzysztof Gruszecki, Alina Dominiak, Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji dotyczącą wymiaru cła i podatku obrotowego, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 153 PPSA, poprzez orzeczenie w sposób sprzeczny z oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny, a także czy nie wyjaśniono stanu faktycznego i nie zebrano materiału dowodowego, co skutkowało skierowaniem decyzji do osób niebędących stroną w sprawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty skargi są nieuzasadnione. Wskazał, że wcześniejsze decyzje organów i sądów dotyczące umorzenia części należności celnych i podatkowych zostały uwzględnione, a kwoty te zostały zwrócone skarżącym. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 PPSA, ocena prawna wyrażona w poprzednim wyroku WSA w Gdańsku wiąże sąd oraz organ, a sąd ten już wcześniej ustalił, że skarżący B. i J. M. są stroną postępowania celnego. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, skierowaną do właściwych stron.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru cła i podatku obrotowego od maszyn i urządzeń do przetwórstwa mięsnego, które zostały odprawione czasowo w 1991 i 1992 roku. Po serii postępowań i wyroków sądów administracyjnych, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z 1993 roku, wymierzającą skarżącym B. i J. małż. M. należności celne i podatkowe. Skarżący zarzucili naruszenie art. 153 PPSA, twierdząc, że decyzja jest sprzeczna z wcześniejszą oceną prawną sądu oraz że została skierowana do osób niebędących stroną w sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie WSA Alina Dominiak NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. i J. małż. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 23 sierpnia 2004 roku Nr [...] w przedmiocie: wymiaru cła oddala skargę.
III SA/Gd 547/04
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 sierpnia 2004 r. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA
w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623) w zw. z art. 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 75, poz. 802 z 2000 r. ze zm.) oraz art. 4, art. 17 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 ustawy
z dnia 28 grudnia 1989 r. – Prawo celne (Dz.U. Nr 71, poz. 312 z 1994 r.) Dyrektor Izby Celnej [...], po rozpatrzeniu odwołania J. M. z dnia 16 sierpnia 1993 r. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego [...] z dnia 2 sierpnia 1993 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, m.in., co następuje:
decyzjami z dnia 30.12.1991 r. i 03.03.1992 r. Dyrektor Urzędu Celnego [...] dokonał dwóch odpraw czasowych, przedmiotem których były m.in. przewiezione maszyny
i urządzenia do przetwórstwa mięsnego. Odpraw celnych czasowych dokonano na wniosek B. i J. M., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą [...], ul. [...], [...].
Decyzją z dnia 2 sierpnia 1992 r. Dyrektor Urzędu Celnego [...] dokonał wymiaru cła – w kwocie 94.354,50 zł i podatku obrotowego od przywiezionych towarów.
Zarówno wcześniejsze, jak i późniejsze decyzje organów celnych w tej sprawie były przedmiotem postępowań uwieńczonych wyrokami NSA i WSA; m.in. – wyrokiem WSA
w Gdańsku z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Gd Sąd uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 kwietnia 2001 r. uznając, że skierowanie zaskarżonej decyzji, określającej wymiar cła, do Spółki Zakłady Mięsne "A" Sp. z o.o., a tym samym – uznanie jej za stronę postępowania celnego, narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 6 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. – Prawo celne oraz art. 28 KPA.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy podjął postępowanie w zakresie wyznaczonym wskazanym wyrokiem WSA w Gdańsku i wyjaśnił, że zgodnie z odnośnymi dokumentami SAD z dnia 3 marca 1992 r. podmiotem, który dokonał przywozu na polski obszar celny maszyn i urządzeń do przetwórstwa mięsnego byli B. i J. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] w P..
Także załączony do w/w JDA SAD wniosek strony z dnia 28 lutego 1992 r.
o dokonanie odprawy celnej czasowej towaru w postaci maszyny do hamburgerów
z wyposażeniem, wskazywał jako odbiorcę towaru firmę prowadzoną przez w/w osoby, które zobowiązały się do uiszczenia wszelkich należności w przypadku niewywiezienia przedmiotowego towaru za granicę.
Całokształt okoliczności sprawy świadczy zatem, zdaniem organu, że decyzja wydana została w stosunku do podmiotu właściwego, będącego stroną postępowania tj. do B. i J. M. prowadzących działalność gospodarczą (w czasie dokonywania odmowy) pod nazwą – B. i J. M. – [...] w P..
W skardze na powyższą decyzję B. i J. M. zarzucili opisanej decyzji:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 139 KPA w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne w zw. z art. 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny, a nadto – przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez orzeczenie w sposób sprzeczny z oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny i
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
a mianowicie – przepisów art. 7 i 77 § 1 KPA w zw. z art. 26 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne w zw. z art. 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny, poprzez niezupełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, wskutek czego skierowano decyzję do osób niebędących stroną w sprawie, a tym samym – wydanie decyzji dotkniętej wadą określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 4 KPA.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarządzenie kosztów postępowania w kwocie 3.600 zł bądź – o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji
i koszty we wskazanej kwocie.
Uzasadniając zarzuty i wnioski skargi podniesiono, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy wymiar należności celnych i podatkowych w kwocie 105.877,70 zł (po denom.), podczas gdy górna granica tych należności, określona późniejszymi decyzjami, nie mogła przekroczyć kwoty 80.933,40 zł
Nadto decyzja skierowana została do B. i J. małż. M., podczas gdy
z dokumentów sprawy wynika, że w dniu 30 grudnia 1991 r. i w dniu 3 marca 1992 r. obrotu towarowego z zagranicą dokonał na własny rachunek i we własnym imieniu K. M., zamieszkały w P..
Wyżej opisany zarzut został uwzględniony przez NSA w Gdańsku w wyroku z dnia
29 marca 1999 r.
Organy pominęły tę okoliczność, nie przeprowadziły stosownego postępowania dowodowego z własnej inicjatywy, a odmówiły wiarygodności dowodu przedłożonym przez stronę, a w szczególności – dokumentom: prywatnemu i pierwotnej odprawy celnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] wyjaśnił, m.in., że po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach NSA w obrocie prawnym pozostała część ostatecznej decyzji, mocą której umorzono postępowanie celne w zakresie wymiaru cła
w kwocie 13.421,10 zł i podatku obrotowego w kwocie 11.523,20 zł.
Ponieważ wyrokiem z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Gd 999/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 kwietnia 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego
[...] z dnia 2 sierpnia 1993 r., organ odwoławczy ponownie przeprowadził postępowanie odwoławcze uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w wyroku Sądu.
Wyczerpujące wyliczenie rodzaju rozstrzygnięć jaki może wydać organ odwoławczy zawiera art. 138 KPA.
W związku z wcześniejszymi wyrokami sądów administracyjnych, w których,
m.in. sąd stwierdził, że organy celne nie naruszyły przepisów postępowania w zakresie zebrania, rozpatrzenia i oceny dowodów (art. 7, 77 i 80 KPA) nie było potrzeby ani możliwości przeprowadzenia dodatkowego (uzupełniania) postępowania dowodowego
w sprawie.
W wyroku z dnia 11 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, że ustalony stan faktyczny w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wskazuje, że podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą w tej sprawie
są B. i J. M..
Ponieważ zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, organ odwoławczy orzekł, jak w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga jest nieuzasadniona.
W pierwszym punkcie jej zarzutów skarżący podnoszą, że zaskarżona decyzja zapadła
z naruszeniem przepisów art. 139 KPA w zw. z art. 26 przepisów wprowadzających ustawę Prawo celne i art. 289 Kodeks celny oraz art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez orzeczenie w sposób sprzeczny z oceną prawną wyrażoną przez Sąd Administracyjny.
Orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się, polegać miało na rzekomym utrzymaniu w mocy obowiązku świadczenia należności celnych i podatkowych w wysokości – po denominacji – 105.887,70 zł, podczas gdy z wcześniejszych orzeczeń w tej sprawie wynika, że należności nie mogą być wyższe niż 80.933,40 zł.
Bez wglądu w akta sprawy zarzut ten wydaje się być uzasadniony, jako że zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego [...] z dnia
2 sierpnia 1993 r. nr [...], w której wymierzone należności w wys. 105.877,70 zł.
Jak wyjaśnił w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy z akt sprawy wynika jednak, że Prezes Głównego Ceł, w wykonaniu wyroku NSA sygn. akt SA/Gd 2666/94 z dnia
23.02.1996 r., decyzją z dnia 5 grudnia 1996 r. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego
[...] z dnia 2 sierpnia 1993 r. w częściach dotyczących: wymiaru cła w kwocie
13.421,10 zł i – wymiaru podatku obrotowego w kwocie 11.523,20 zł i w tych częściach umorzył postępowanie organu I instancji.
Informacja o zwrocie przez Urząd Skarbowy w T. na rzecz B. i J. M. kwoty 11.523,20 zł (podatek) znajduje się na k-233 I tomu akt administracyjnych.
Informacja o zarządzeniu zwrotu na rzecz B. i J. M. kwoty 13.421,10 zł (cło) wraz
z odsetkami (decyzja GUC z dnia 28.07.1997 r.) znajduje się na k-107 lub k-127, akta w tym miejscu mają zmienioną numerację stron – I tomu akt administracyjnych).
Zatem zarzut strony skarżącej, że organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wymierzył skarżącym wyższe należności, niż wynikało to
z wcześniejszych orzeczeń organów i sądów, jest nieuzasadniony, a tym samym – bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zarzut podniesiony w pkt 2 skargi, sformułowany jako naruszenie przepisów postępowania – art. 7 i 77 § 1 KPA w zw. z art. 26 przepisów wprowadzających Prawo celne
i art. 289 Kodeksu celnego, poprzez ponowne skierowanie decyzji do osób nie będących stroną w sprawie (skarżących B. i J. M.), co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,
a nawet powoduje nieważność decyzji z przyczyny, o której mowa w art. 156
§ 1 pkt 4 KPA, jest nieuzasadniony.
Formułując zarzuty opisane w pkt 1 skargi, strona skarżąca dała świadectwo wiedzy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą
w sprawie ten sąd oraz organ orzekający.
Skoro w wyroku z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie sygn. akt 3 I SA/Gd 999/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że błędem uchylonej przez Sąd decyzji było skierowanie jej do Spółki "B" Sp. z o.o. w P., zamiast do podmiotu dokonującego obrotu towarowego tj. B. i J. M. (co było przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd), a strona skarżąca nie skarżyła opisywanego wyroku, to podnoszony w toku niniejszej sprawy zarzut niewyjaśnienia okoliczności faktycznych tyczący się tej właśnie kwestii jest nieuprawniony.
Uzasadniając wskazany wyżej wyrok Sąd wyjaśnił, że w sprawie organ II instancji nie naruszył przepisów postępowania (art. 7, 77 oraz 80 KPA), zebrał cały materiał dowodowy oraz prawidłowo ustalił, że stroną postępowania celnego z dnia 30.12.1991 r.
i 03.03.1992 r. są B. i J. M., zam. w P. (k-7 uzas. do wyroku), do których skierowana została decyzja organu odwoławczego w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę B. i J. M., jako nieuzasadnioną, oddalił na mocy art. 151 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło