III SA/Gd 548/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik- Grzanka Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia NSA Anna Orłowska ( spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 września 2009 r., nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 października 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art.42a ust. 5 w zw. z art. 2 ust.1 pkt.35 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j. t. Dz. U. Nr 69 z 2008 r., poz.415 z ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania A. W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 września 2009 r. nr [...], którą orzeczono o utracie przez stronę, odbywającą studia podyplomowe, prawa do stypendium w okresie od dnia 1 lipca 2009 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. w związku z brakiem uczestnictwa w tym okresie w zajęciach studiów. Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego: w dniu 19 grudnia 2008 r. A. W. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 27.12.2008 r. na okres 6 miesięcy. Zgodnie z umową zawartą w myśl art. 42a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w dniu 6.02.2009 r. z Prezydentem Miasta [...], A. W. otrzymał dofinansowanie studiów podyplomowych odbywających się w okresie od 7.02.2009 r. do 20.02.2010 r. Decyzją organu I instancji z dnia 11.05.2009 r. przyznano stronie od dnia 7.02.2009 r. prawo do stypendium za okres uczestnictwa w zajęciach przewidywanych programem studiów w wysokości 20% zasiłku dla bezrobotnych za każdy miesiąc uczestnictwa w studiach, bez względu na wymiar godzinowy zajęć w miesiącu. W dniu 3.07.2009 r. z zaświadczenia [...] Urząd Pracy powziął wiadomość, że w lipcu i sierpniu 2009 r. zajęcia studium podyplomowego, w których brał udział odwołujący się, nie odbywają się. W oparciu o tę informację organ I instancji wyżej opisaną decyzją orzekł o utracie przez stronę prawa do stypendium w czasie od 1 lipca 2009 r. do 31 sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu do decyzji organ wyjaśnił, że stosownie do art. 42a ust.5 i art.2 ust.1 pkt. 35 ustawy, bezrobotnemu, któremu starosta przyznał dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych, za okres uczestnictwa w zajęciach przewidzianych programem studiów przysługuje stypendium, w wysokości 20 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, a stypendium oznacza kwotę wypłacaną z Funduszu Pracy bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie w okresie odbywania szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, studiów podyplomowych, stażu oraz w okresie nauki w szkole ponadgimnazjalnej albo w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych; Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami prawo do stypendium przysługuje za okres uczestnictwa w zajęciach przewidzianych programem studiów, a decyzja przyznająca stypendium wyraźnie stanowi, że stypendium przysługuje za każdy miesiąc uczestnictwa w zajęciach, bez względu na wymiar godzin w miesiącu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji przez A. W., organ odwoławczy wyjaśnił również, między innymi, że wydana decyzja nie narusza praw nabytych, a chociaż została wydana dopiero we wrześniu, to z tego powodu nie jest wadliwa a tym bardziej - bezprawna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, A.W. podniósł zarzuty, że: - decyzja narusza zasadę nienaruszalności praw nabytych, gdyż mogła ( powinna) zostać wydana w lipcu, a nie – post factum, - w art. 42 a ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stanowiącym prawną podstawę decyzji nie ma mowy o utracie prawa do stypendium za okres wakacji, - skoro decyzja przyznaje stypendium za każdy miesiąc uczestnictwa w studiach bez względu na wymiar godzinowy zajęć, to skarżący informuje, że w czasie wakacji miał zbierać dane i przygotowywać je do pisania pracy dyplomowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie ustosunkowując się do podniesionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące słuszności bądź celowości zaskarżonego aktu. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona również z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Kwestię uprawnień do zasiłków i innych świadczeń, w tym - stypendiów dla bezrobotnych reguluje ustawa o promocji zatrudnienia. Przepisy tego aktu prawnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania o problematyce uregulowanej ustawą. Stosownie do przepisów będących prawną podstawą orzekania w tej sprawie, czyli: art. 42a ust. 5, art.2 ust.1 pkt.35 i art.41 ust. 3b ustawy bezrobotnemu, któremu starosta przyznał dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych, za okres uczestnictwa w zajęciach przewidzianych programem studiów przysługuje stypendium, w wysokości 20 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1. Przepis art. 41 ust. 3b stosuje się odpowiednio, przy czym stypendium - oznacza tu kwotę wypłacaną z Funduszu Pracy bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie w okresie odbywania szkolenia, /../, studiów podyplomowych, zaś stosować odpowiednio należy przepis (art. 41 ust. 3 b), który stanowi, że - bezrobotnemu skierowanemu przez starostę na szkolenie, który w trakcie szkolenia podjął zatrudnienie, przysługuje stypendium w wysokości 20 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, od ostatniego dnia miesiąca, w którym podjął zatrudnienie, do zakończenia szkolenia. Od stypendium tego nie są odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne. Jak z powyższego wynika określenie "za okres uczestnictwa w zajęciach przewidzianych programem studiów przysługuje" można odczytywać w sposób, w jaki zrobił to organ I instancji stwierdzając, że skoro w czasie wakacji (lipiec, sierpień) zajęcia na studiach podyplomowych nie odbywają się ( o czym zaświadczała w tej sprawie [...]), to w tym czasie nie przysługuje prawo do stypendium albo – jak rozumie to skarżący, że stypendium przyznano na cały okres odbywania studiów podyplomowych, nie wyłączając wakacji, skoro na studiach stacjonarnych jest się studentem podczas wakacji również. Za takim rozumieniem przepisu przemawia, według skarżącego, sformułowanie art. 42a ust. 5, w którym ustawa nie przewiduje cofnięcia prawa do stypendium podczas wakacji. Za takim rozumieniem omawianego prawa do stypendium świadczyć może również treść przytoczonego wyżej art. 41 ust.3b, który ma być stosowany odpowiednio, a w którym wyraźnie powiedziano, że stypendium podczas szkolenia przysługuje bezrobotnemu od ostatniego dnia miesiąca, w którym podjął zatrudnienie, do zakończenia szkolenia. Natomiast za sposobem rozumienia przepisu prezentowanego w sprawie przez organy, przemawiać może i to, że przy określaniu wysokości stypendium przepisy odwołują się do zasiłku dla bezrobotnych, a to świadczenie, jest świadczeniem miesięcznym. Powołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych w nich zasad. Stosownie do treści art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zachodzi zatem potrzeba dokonania jednoznacznej wykładni celem powszechnego stosowania przywoływanych przepisów o stypendiach dla osób odbywających studia podyplomowe. Decyzja o przyznaniu stypendium dla bezrobotnych nie ma bowiem charakteru uznaniowego co do jego warunków i wysokości i przy jej podejmowaniu nie mogą być brane pod uwagę żadne inne przesłanki niż wynikające z przepisów ustawy. Niezależnie jednak od wykładni omawianych przepisów, jaka przyjmą organy przyznające stypendia dla osób uczestniczących w studiach podyplomowych, w sprawie niniejszej przeszkodą do pozbawienia A. W. stypendium w okresie wakacji 2009 roku ( w lipcu i sierpniu) są następujące fakty, mające prawne znaczenie. Decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 11 maja 2009 roku organ I instancji orzekł o "przyznaniu skarżącemu prawa do stypendium od dnia 7.02.2009 roku miesięcznie w wysokości 20% kwoty zasiłku dla bezrobotnych, w okresie uczestnictwa w studiach" ( cyt. z decyzji – akta adm.). W umowie Nr [...] zawartej przez skarżącego z organem I instancji w dniu 6.02.2009r. określono, ze " studia podyplomowe przeprowadzone zostaną w terminie:7.02.2009 – 20.02.2010" ( cyt. z § 2 pkt.2 umowy – akta adm.). Skoro strony tak postanowiły, to należy przyjąć, że okres, na jaki przyznano stypendium A. W. to okres uczestnictwa w studiach, czyli – od 7.02.2009 do 20.02.2010 roku, zatem tak, jaki rozumie to skarżący. Takiego rozumienia zapisu decyzji z dnia 11.5.2009 roku nie zmienia zaświadczenie z [...], gdyż, jak wyżej wskazano, stypendium przyznano nie "na czas uczestnictwa w zajęciach" lecz " na czas uczestnictwa w studiach", a zaświadczenie z uczelni jest dowodem jedynie na to, że bezrobotny kontynuuje studia. Wskazuje na to sam organ I instancji, zaznaczając w umowie, że "osoba bezrobotna zobowiązuje się do dostarczenia do Urzędu zaświadczenia /..../ pod rygorem uznania przez Urząd, ze nastąpiło przerwanie studiów z winy osoby bezrobotnej" (cyt. z § 5 umowy- akta adm.). Art. 110 kpa stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia/.../. Z opisanych przyczyn Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji w tej sprawie, orzekające o utracie przez A. W. prawa do stypendium w okresie od dnia 1.07.2009 r. do 31.08.2009 r. naruszają prawo, a w szczególności – przytoczony wyżej art. 110 kpa, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c. p.p.s.a., skargę uwzględnił i orzekł jak w sentencji. Wydając decyzje w przedmiocie prawa do stypendium w innych sprawach, organy winny mieć na uwadze, że przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. z 2005 r., Nr 164 poz.1365 ze zm.) określają studia podyplomowe jako "inną niż studia wyższe i studia doktoranckie formę kształcenia przeznaczoną dla osób legitymujących się dyplomem ukończenia studiów wyższych", co oznacza, że określenie roku akademickiego może nie mieć zastosowania do studiów podyplomowych.