III SA/Gd 549/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Felicja Kajut Protokolant : Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4 września 2009 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego J. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 4 września 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego "A", działając na podstawie art. 19, art. 21 § 2 i art. 65 § 1 i art. 21 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przekazał zgodnie z właściwością miejscową wniosek J. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" J. B. o wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór samochodu - wymienionego w punkcie "e" przedmiotowego wniosku - marki VW Golf o nr rej. [...] za okres od dnia 13.07.2005 r. do dnia 01.06.2006 r. wraz z odsetkami ustawowymi. W uzasadnieniu wskazał jedynie, że wniosek skarżącego dotyczył dozoru pojazdu przejętego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego "A" na rzecz Skarbu Państwa, która to decyzja została przekazana Naczelnikowi Urzędu Skarbowego "B" w celu wykonania zleconych czynności rekwizycyjnych. Po rozpoznaniu zażalenia J. B. na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 65 § 1 oraz art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 12.01.2005r., po wydaniu dyspozycji usunięcia z drogi publicznej samochodu osobowego marki VW Golf o nr rej. [...] stanowiącego własność Pani J. K., samochód ten został umieszczony na prowadzonym przez Pana J. B. pod nazwą "A" J. B. parkingu strzeżonym przy ul. [...] w G. Naczelnik Urzędu Skarbowego "A" orzekł w dniu 9 sierpnia 2006 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa w/w pojazdu, a następnie w dniu 20 września 2006 r. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego "B" jako organowi rekwizycyjnemu ww. decyzję celem wykonania czynności likwidacyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego "B" pismem z dnia 27.11.2006r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego "A" o zakończeniu w dniu 17.11.2O06r. postępowania likwidacyjnego. Pismem z dnia 21.08.2009 r. J. B. złożył wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego "A" o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór m.in. przedmiotowego samochodu.za okres od 13 lipca 2005 r. do 1 czerwca 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego "A" przekazał wniosek ten zgodnie z właściwością miejscową do Naczelnika Urzędu Skarbowego "B". Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Organ odwoławczy stwierdził, że organem właściwym do rozpoznania w trybie określonym w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniosku J. B. jest Naczelnik Urzędu Skarbowego "B". Decyzję z dnia 9 sierpnia 2006 r., którą orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego samochodu wydał zgodnie z obowiązującym w chwili orzekania § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdów naczelnik właściwego miejscowo - stosownie do art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. urzędu skarbowego, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego "A". Z uwagi na to, że pojazd znajdował się na terenie działania Naczelnika Urzędu Skarbowego "B", zasadnym było zastosowanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego "A" - stosownie do treści § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiącym, że przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do naczelników urzędów skarbowych w odniesieniu do przechowywania i likwidacji ruchomości - rozwiązania przyjętego w art. 31 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym organ egzekucyjny mógł zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu. Naczelnik Urzędu Skarbowego "A" przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego "B" decyzję o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego samochodu celem wykonania czynności likwidacyjnych zleconych organowi rekwizycyjnemu, który dokonał czynności likwidacyjnych i poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego "A" o zakończeniu w dniu 17.11.2006 r. postępowania likwidacyjnego pojazdu przez jego kasację. Organ odwoławczy zauważył, że w sytuacji, gdy likwidacja pojazdu dokonywana jest przez organ likwidacyjny działający w ramach rekwizycji, to organ który zlecił wykonanie usług związanych z likwidacją pojazdu ponosi całość kosztów powstałych w związku z tą likwidacją (w tym opłatę za jego parkowanie). W rozpoznawanej sprawie organem dokonującym czynności likwidacyjnych był Naczelnik Urzędu Skarbowego "B", a zatem to on winien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie wniósł J. B., zarzucając naruszenie przepisów art. 21 § 1 pkt 3, art. 21 § 2 kpa oraz art. 18, art. 31 § 1-3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jak też § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji przez ich niewłaściwe zastosowanie. Wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji. W uzasadnieniu podał, że firma skarżącego ma siedzibę w S. przy ul. [...] i prowadzi parking, na który przyjmuje pod dozór pojazdy usuwane w trybie art. 130a prawa o ruchu drogowym. W ocenie skarżącego właściwym do rozpoznania jego wniosku jest Naczelnik Urzędu Skarbowego "A", zgodnie bowiem z art. 21 § 1 pkt 3 kpa, właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się "w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju". Właściwym miejscowo do rozpoznania wniosku skarżącego jest więc organ według miejsca zamieszkania strony lub jednej ze stron. Sprawa niniejsza jest sprawą o zwrot kosztów dozoru i wynagrodzenie. Stroną postępowania o zwrot kosztów dozoru i wynagrodzenie jest J. B., nie zaś były właściciel pojazdu, a wnioskodawca mieszka w S. i tam też jego firma ma siedzibę. W świetle art. 21 § 1 pkt 3 kpa nie ma znaczenia, jakiemu organowi zlecono wykonanie tzw. czynności likwidacyjnych. Nie ma też znaczenia, gdzie został porzucony pojazd. Skarżący podniósł, że przywołane w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia przepisy ani nie wyjaśniają, ani nie wskazują, by Naczelnik Urzędu Skarbowego "A" był niewłaściwym w sprawie wniosku skarżącego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. W sprawie niniejszej należało rozstrzygnąć, który z urzędów skarbowych jest właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie wynagrodzenia w trybie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", który stanowi, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór (...). Organ egzekucyjny to organ uprawniony do stosowania określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków (art. 1a pkt 7 ustawy). Natomiast organ rekwizycyjny to organ egzekucyjny o tej samej właściwości rzeczowej co organ egzekucyjny prowadzący egzekucję, któremu organ egzekucyjny zlecił wykonanie czynności egzekucyjnych (art. 1 a pkt 8 ustawy ). Z akt sprawy wynika, że organem egzekucyjnym w sprawie likwidacji samochodu marki VW Golf był Naczelnik Urzędu Skarbowego "A", który przekazał decyzję o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego "B" celem wykonania czynności likwidacyjnych jako organowi rekwizycyjnemu. Możliwość takiego działania wynikała z art. 31 § 1 ustawy, zgodnie z którym organ egzekucyjny może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu (...). Podkreślenia wymaga, że postanowienia organów obu instancji dotyczące przekazania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego "B" wniosku skarżącego o zwrot wydatków i przyznanie wynagrodzenia zawierają w istocie nie uzasadnienia przekazania wniosku skarżącego zgodnie z właściwością, a uzasadnienia prawne dotyczące wcześniejszego zlecenia temu organowi czynności rekwizycyjnych, co nie było przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Naczelnik Urzędu Skarbowego "A" poza powołaniem się na zlecenie czynności rekwizycyjnych Urzędowi Skarbowemu "B" nie uzasadnił w żaden sposób przekazania wniosku skarżącego do rozpoznania temu organowi, zaś organ drugiej instancji w uzasadnieniu swego postanowienia wyraził przekonanie, że w sytuacji gdy likwidacja pojazdu dokonywana jest przez organ rekwizycyjny, to organ ten ponosi całość kosztów powstałych w związku z tą likwidacją (w tym opłatę za jego parkowanie). Jak wynika z pisma z dnia 20 września 2006 r., w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego "A" zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego "B" w trybie art. 31 ustawy o wykonanie decyzji w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, Naczelnik Urzędu Skarbowego "A" wniósł o oszacowanie i sprzedaż ruchomości (pojazdu) oraz przekazanie uzyskanej kwoty na rachunek bankowy urzędu. Z pisma tego nie wynika, by w ramach zleconych czynności rekwizycyjnych organ rekwizycyjny miał wykonać jakiekolwiek czynności dotyczące zwrotu wydatków i przyznania wynagrodzenia dozorcy pojazdu. Tymczasem - zgodnie z art. 31 § 1a ustawy -organ rekwizycyjny wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności egzekucyjnych. Tak więc przekonanie organów obu instancji o tym, że to Naczelnik Urzędu Skarbowego "B" powinien rozpoznać wniosek skarżącego jest sprzeczne z przywołanym przepisem art. 31 § 1 a ustawy w kontekście zleconych czynności rekwizycyjnych wynikających z pisma organu egzekucyjnego z dnia 20 września 2006 r. Jak wspomniano wyżej żądanie dozorcy, zgodnie z art. 102 § 2 ustawy, rozpoznaje organ egzekucyjny, którym nie przestał być Naczelnik Urzędu Skarbowego "A", a organowi rekwizycyjnemu - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego "B" nie zlecono innych czynności, niż wymienione w piśmie z dnia 20 września 2006 r. marginesie można wskazać, że gdyby można było rozważać właściwość organów do rozpoznania wniosku skarżącego na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 21 § 1), to i wówczas organem właściwym byłby Naczelnik Urzędu Skarbowego "A", bowiem skarżący zarówno prowadzi swój zakład, jak i ma siedzibę w S. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a) oraz c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.