III SA/Gd 552/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-03-24

Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a ciężar dowodu w zakresie trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 552/09, dotyczącej decyzji w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w wynajmowanym pomieszczeniu, a jego jedynym dochodem jest zasiłek stały, z którego prowadzona jest egzekucja. Sąd rozpoznał wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, uwzględniając ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 4 listopada 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 23 września 2009 r. Wnioskiem z dnia 24 lutego 2010 r. (data stempla pocztowego), uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 10 marca 2010 r., M. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W części formularza PPF, w której należało podać zaskarżony akt, wnioskodawca wskazał wprawdzie wyrok sądu powszechnego, jednakże z treści pisma procesowego skarżącego z dnia 24 lutego 2010 r. w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż jego żądanie dotyczy przyznania prawa pomocy w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 552/09 . Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz załączonych do akt sprawy dokumentów źródłowych (m.in. kopii decyzji w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej, orzeczenia o niepełnosprawności, dokumentacji medycznej) wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w wynajmowanym pomieszczeniu o powierzchni 7,5 m2, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, biorącą udział w terapii uzależnień. Źródłem jego dochodu jest świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego w wysokości 444 zł miesięcznie, przyznanego na okres od 1 czerwca 2009 r. do 31 maja 2011 r. Według oświadczenia wnioskodawcy, z otrzymywanego świadczenia prowadzona jest egzekucja, co powoduje, że po dokonaniu potrąceń do jego dyspozycji pozostaje kwota 177 zł miesięcznie. Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji, należało rozważyć wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata. Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 P.p.s.a.). Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę zawarte w przedmiotowym wniosku oraz przedłożonych dokumentach dane odzwierciedlające sytuację majątkową skarżącego, uznać należało, że nie jest on w stanie ponieść w niniejszej sprawie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, spełniając tym samym ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło