III SA/Gd 553/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 21 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia 24 lipca 2001 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Sanitarnego [...] nr [...] z dnia 25 maja 2001 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. S. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ pierwszej instancji wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. S. po uchyleniu poprzedniej decyzji w przedmiotowej sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2000r. We wspomnianym wyroku NSA podniósł, iż w toku postępowania ustalono jedynie, że u J. S. nie ma podstaw do stwierdzenia zespołu wibracyjnego jako choroby zawodowej, nie zwracając uwagi na fakt rozpoznania niedosłuchu typu odbiorczego. Organ pierwszej instancji, po uzupełnieniu dokumentacji zgodnie ze wskazówkami NSA wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. S. W odwołaniu J. S. stwierdził, że jednostki orzekające w sprawie, podczas ponownego badania ograniczyły się do badania słuchu w związku z wykonywaniem pracy zawodowej, pominięte zostały zaś inne schorzenia, na które cierpi odwołujący się, przeprowadzone badania specjalistyczne są sprzeczne z wytycznymi NSA, który polecił zbadać jego stan zdrowia a nie tylko słuch. Organ odwoławczy stwierdził, że wywiady środowiskowe zostały przeprowadzone przez instytucję upoważnioną i nie budzą zastrzeżeń; z wywiadów wynika, że J. S. był zatrudniony w kilku zakładach pracy na stanowisku operatora sprzętu budowlanego, w narażeniu na wibrację; z orzeczeń lekarskich wynika, że u J. S. nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci zespołu wibracyjnego, ani zawodowego uszkodzenia słuchu. Dokumentacja sprawy świadczy o tym, że [...] Inspektor Sanitarny [...] w pełni wykonał zalecenie NSA zawarte w wyroku z dnia 20 czerwca 2000 r., a mianowicie zwrócił się o uzupełnienie wydanych orzeczeń do WOMP w G. i IMMiT w G. Z uzupełnień orzeczeń wynika, że u J. S. występuje niedosłuch, który nie jest związany z wykonywaniem pracy zawodowej, lecz z wiekiem pacjenta. Rozpoznana u niego choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa nie jest chorobą zawodową – nie figuruje w wykazie takich chorób. Warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest rozpoznanie takiej choroby, a ten warunek nie został spełniony. W skardze na powyższą decyzję J. S. podniósł, że od momentu wydania poprzedniego wyroku upłynęło sporo czasu i stan jego zdrowia uległ zmianie. Zachodziła zatem potrzeba przeprowadzenia dalszych badań, a tego jednak nie uczyniono. Wskazał, iż w czasie pobytu w szpitalu w K. przeprowadzono mu badania układu nerwowego i wykryto uszkodzenie nerwu łokciowego lewego, co pozostaje w związku z jego zatrudnieniem. Schorzenia tego rodzaju mieszczą się w wykazie chorób zawodowych po pozycją 13. Nadto skarżący wskazał, iż na tego typu dolegliwości cierpi od 1995 r., ale przeprowadzane badania są tendencyjne. Niedosłuch i przewlekłe choroby układu nerwowego mają związek z wykonywaniem przez skarżącego pracy zawodowej na stanowisku operatora sprzętu budowlanego. Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 25 maja 2001 r. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że organy inspekcji sanitarnej obu instancji nie uwzględniły okoliczności wynikających ze złożonej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej dotyczącej jego leczenia po dacie wydania decyzji uchylonej następnie przez NSA wyrokiem z dnia 20 czerwca 2000 r. Organy z naruszeniem art. 7 k.p.a. w toku postępowania nie wyjaśniły, czy stwierdzone u skarżącego uszkodzenie nerwu łokciowego należy do kategorii chorób, o których mowa w pkt 13 wykazu chorób zawodowych, a jeśli tak, to czy zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy skarżącego. Ustalenia te powinny zostać dokonane w trybie określonym w przepisach – na podstawie orzeczenia uprawnionej jednostki służby zdrowia. [...] Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 19 grudnia 2003 r. nr [...] nie stwierdził u J. S. choroby zawodowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 20 czerwca 2000 r. J. S. został zbadany w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Stwierdzono u niego chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z dyskopatią C5-C6. Badanie neurologiczne uzupełnione badaniem elektrofizjologicznym nerwów łokciowych nie wykazało cech uszkodzenia tych nerwów. Również analiza czynności zawodowych nie daje podstaw do uznania związku podawanych dolegliwości z warunkami pracy. w tej sytuacji nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. S. W odwołaniu od decyzji J. S. podniósł, że pracował przy młocie pneumatycznym i agregacie tynkarskim przez okres 20 lat. Już w 1997 roku Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. w wydanym orzeczeniu podał, że na podstawie przeprowadzonego badania i wywiadu od pacjenta można myśleć o zwiastunach zespołu wibracyjnego, zaś kolejno w 2000 r. i 2001 r. placówki medyczne stwierdziły u niego obustronny niedosłuch. W ocenie J. S. upływ czasu pogłębia istniejące u niego schorzenia, co jednocześnie czyni je łatwiejszymi do potwierdzenia i rozpoznania. Tymczasem przeprowadzone przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. badanie było zbyt powierzchowne, skoncentrowane tylko na wywiadzie z pacjentem. Zdaniem J. S. zasługuje on na bardziej wnikliwe i specjalistyczne badanie. Nadto strona wskazała, że od orzeczenia wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. wywiodła odwołanie do Ministerstwa Zdrowia w Warszawie w dniu 8 grudnia 2003 r. Decyzją z dnia 19 lutego 2004 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że J. S. został zbadany przez jednostki orzecznicze I i II instancji, które po przeprowadzeniu wielu specjalistycznych badań nie rozpoznały u niego żadnej choroby, która mogłaby być uznana za zawodową. Warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest rozpoznanie takiej choroby, a ten warunek nie został spełniony. Od powyższej decyzji J. S. nie wywiódł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W piśmie z dnia 18 września 2004 r. J. S. zawarł wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 19 lutego 2004 r. W uzasadnieniu wniosku podał, że wskutek błędnego pouczenia od orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. odwołał się do Ministra Zdrowia. O podstawie wznowienia dowiedział się 17 września 2004 r. Decyzją z dnia 25 kwietnia 2005 r. [...] Inspektor Sanitarny [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 145 k.p.a. wskazał, że powołana przez J. S. podstawa wznowieniowa nie stanowi żadnej z przesłanek wymienionych w powołanym przepisie. W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. podniósł, iż dowody, na których opierały się organy inspekcji sanitarnej okazały się fałszywe, zaś on sam nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy. Błędne pouczenie o przysługujących mu środkach prawnych zawarte w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. spowodowało szereg niekorzystnych dla niego sytuacji prawnych. Nadto wskazał, że w decyzji z dnia 24 września 1998 r. [...] Inspektor Sanitarny [...] błędnie podał czasokres pracy strony w charakterze operatora średniego sprzętu budowlanego, to jest zamiast lat 1973 – 1995 podał lata 1973 – 1989. J. S. zarzucił również, że faktycznie nie uczestniczył w postępowaniu w istotnych dla niego momentach, to jest specjalistycznych badaniach lekarskich oraz przy sporządzaniu wywiadu środowiskowego. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 21 lipca 2005r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone prawomocną decyzją, organ wydając ową decyzję oparł się na orzeczeniach lekarskich trzech jednostek orzeczniczych oraz ich uzupełnieniach. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podniósł, że wbrew twierdzeniom J. S. wywiad środowiskowy z dnia 9 czerwca 1997 r. wymienia zakłady pracy, w których pracował w latach 1962 – 1995 w narażeniu na czynniki szkodliwe. Treść wywiadu środowiskowego była znana stronie przed wydaniem decyzji ostatecznej i nie była przez nią kwestionowana. Strona była także pouczona, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. jako jednostki orzeczniczej drugiej instancji jest ostateczne i stosowne pouczenie w tym zakresie zawierało orzeczenie. W związku z tym odwołanie się przez J. S. od tego orzeczenia do Ministra Zdrowia nie miało żadnego wpływu na postępowanie. Nadto organ odwoławczy podkreślił, iż J. S. był informowany o poczynaniach w sprawie, poddawany był badaniom lekarskim w odpowiednich jednostkach orzeczniczych oraz sam składał wyjaśnienia. W tej sytuacji nie ma podstawa do uwzględnienia odwołania i uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. S. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, powołując się na zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo podniósł, że faktycznie znajduje się w stanie choroby zawodowej, zaś kolejne negatywne rozstrzygnięcia organów administracji wpędzają go w depresję i potwierdzają bezsilność obywatela w kontaktach z organami administracji. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano było dotknięte wadliwością kwalifikowaną określoną w art. 145 § 1 k.p.a. Wzruszenie w tym trybie decyzji ostatecznych może nastąpić wyłącznie w przyczyn enumeratywnie wymienionych w pkt 1 – 8 powołanego przepisu. Skarżący w swoim wniosku o wznowienie postępowania jak i w skardze podnosił, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, a nadto że został błędnie pouczony o środkach odwoławczych przysługujących od orzeczenia wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. Przez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności przygotowawczych tego postępowania. Absencja strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. obejmuje zarówno przypadek, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak i gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach organu. Z materiału sprawy wynika, że skarżący był powiadamiany o każdej dokonywanej czynności dowodowej. Takie okoliczności stanu faktycznego jak przesłuchanie skarżącego w charakterze strony, udział skarżącego – wbrew jego odmiennym twierdzeniom w kolejnych badaniach lekarskich przeprowadzanych przez jednostki orzecznicze I i II instancji, doręczanie skarżącemu wydawanych w toku postępowania orzeczeń lekarskich i wszelkich pism informujących o podejmowanych czynnościach potwierdzają trafność wyrażonego przez organy sanitarne poglądu, że skarżący w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej miał zapewniony czynny udział. Druga z przyczyn, na którą wskazuje skarżący to fakt błędnego pouczenia go o środkach odwoławczych od orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł., wskutek czego od owego orzeczenia wniósł odwołanie do Ministra Zdrowia. Powyższy zarzut nie jest trafny gdyż od orzeczenia IMP w Ł. w istocie nie przysługiwało prawo wniesienia odwołania. Jest on bowiem jednostką orzeczniczą drugiego stopnia. Brak pouczenia o ostatecznym charakterze tego orzeczenia nie miał żadnego znaczenia dla toczącego się postępowania administracyjnego. Skarżący mógł w toku postępowania administracyjnego przed organami inspekcji sanitarnej, a następnie w drodze skargi do sądu administracyjnego kwestionować zasadność orzeczenia lekarskiego w przedmiocie choroby zawodowej. W takim przypadku badaniu podlegałaby merytoryczna wartość wydanego przez IMP orzeczenia. Możliwości takiej nie było już w toku postępowania wznowieniowego. Odnosząc się do kwestii "zafałszowania" wywiadu środowiskowego stwierdzić należy, że wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 9 czerwca 1997 r. zawiera w swej treści dokładne informacje na temat okresu zatrudnienia skarżącego u poszczególnych pracodawców. Decyzja [...] Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 24 września 1998 r., która w swej treści wskazywała, że skarżący w charakterze operatora średniego sprzętu budowlanego pracował w latach 1973- 1989 została przez skarżącego zaskarżona na zasadach ogólnych w trybie zwykłego postępowania odwoławczego. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 czerwca 2000 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 2442/98 uchylił tą decyzję. Treść uzasadnienia pism procesowych skarżącego wskazuje jednoznacznie, że żadne powoływane przez niego okoliczności nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. W gruncie rzeczy skarżący zarzuca bowiem organom inspekcji sanitarnej, że dokonały błędnej oceny materiału dowodowego, gdyż skarżący jest przekonany, że cierpi na chorobę zawodową. To zaś w żadnym wypadku nie jest podstawą do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Uznać zatem trzeba, że organy administracyjne zasadnie stwierdziły, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- datowanego 3.02.2006r.