III SA/Gd 553/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor sądowy WSA Adam Osik, Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/3164/24 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Kwidzyńskiego z dnia 14 maja 2024 r. nr SO.I.5431.488.2024; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz M. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 14 maja 2024 r. nr SO.I.5431.488.2024, Starosta Kwidzyński - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "k.p.a.", art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), zwanej dalej także "ustawa zmieniająca" - orzekł o zatrzymaniu M. K. prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B+E, nr [...], wydanego 2 lutego 2017 r. przez Transportstyrelsen (Szwecja) do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 26 lutego 2024 r. do Starosty Kwidzyńskiego wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 21 lutego 2024 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami M. K. w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 22 kwietnia 2023 r. do 18 lutego 2024 r. Pismem z dnia 25 marca 2024 r. Starosta Kwidzyński poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy oraz skierowania na egzamin teoretyczny i praktyczny. W odpowiedzi na wszczęte postępowanie, strona za pośrednictwem krajowego operatora pocztowego złożyła wniosek o umorzenie wszczętego postępowania administracyjnego wskazując, że prawo jazdy zostało mu odebrane niezgodnie z prawem i bezpodstawnie zostały naliczone punkty karne, ponieważ jest zameldowany w Szwecji i tam prowadzi działalność gospodarczą. Do wniosku załączono dokumenty potwierdzające ww. okoliczność. Wobec powyższego organ wezwał stronę do złożenia oświadczenia o aktualnym miejscu zamieszkania. W odpowiedzi na wezwanie, strona oświadczyła, że zamieszkuje w V. w Szwecji. W odniesieniu do tej informacji Starosta Kwidzyński wskazał, że z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, iż strona jest zameldowana na stałe w Polsce pod adresem: [...] K., ul. [...] i pod tym adresem osobiście odbierała korespondencję dotyczącą prowadzonej sprawy. Mając to na uwadze, Starosta Kwidzyński wyjaśnił, że zgodnie z § 7 ust. 4 rozporządzenia z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1897), w przypadku kierowców niemających miejsca stałego zamieszkania na terytorium RP wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, kieruje komendant wojewódzkiej Policji właściwy dla miejsca popełnienia ostatniego z naruszeń skutkujących przekroczeniem 24 punktów przypisanych za naruszenie. Zgodnie z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia Komendant Wojewódzki Policji prowadzi ewidencję osób naruszających przepisy ruchu drogowego i to do niego należy kierować ewentualne zapytania dotyczące przypisanych punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W przypadku strony ostatnim miejscem był obszar wiejski K., który jest położony na terenie powiatu kwidzyńskiego. Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia w tym wyjaśnienia strony, organ nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, decyzją z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/3164/24 utrzymało w mocy decyzję Starosty Kwidzyńskiego. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył przepisy mające w niej zastosowanie. Następnie Kolegium wskazało, że decyzja wydana w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy jest decyzją o charakterze związanym. Organ administracji w takiej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. Nie ma wyboru, co do odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, w przypadku uzyskania od komendanta wiadomości o takim zdarzeniu. Każdorazowo w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w zakresie wszystkich posiadanych przez tego kierowcę kategorii. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku ustalony w sprawie stan faktyczny jest jednoznaczny i potwierdza, że w okresie nieprzekraczającym jednego roku skarżący uzyskał łącznie 25 punktów przyznawanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a więc przekroczył liczbę 24 takich punktów. Odnosząc się do zarzutów zawartych w treści wniesionego odwołania Kolegium stwierdziło, że w świetle powyższego nie mają one żadnego znaczenia i wpływu na wynik sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną decyzję organu odwoławczego M. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji ewentualnie uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, a ponadto wyprowadzenie z niego wniosków nielogicznych i sprzecznych z doświadczeniem życiowym; - przyjęcie przez organ II instancji, wbrew zaświadczeniu z Transportstyrelsen z dnia 10 marca 2025 r., iż należy zatrzymać prawo jazdy M. K., a tym samym utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy z rzeczonego dokumentu wynika wprost, iż prawo jazdy skarżącego jest ważne, a co za tym idzie posiada on uprawnienia do kierowania pojazdami, zaś jedynym władnym organem do jego zatrzymania jest szwedzki organ Transportstyrelsen, bowiem ów organ wydał rzeczony dokument i to on jest władny do orzeczenia w zakresie zatrzymania prawa jazdy i ewentualnego cofnięcia uprawnień, jak również skierowania M. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami; - przyjęcie przez organ II instancji w ślad za Starostą Kwidzyńskim, iż niniejsza sprawa w zakresie zatrzymania prawa jazdy podlega pod jurysdykcję polską w sytuacji, w której skarżący posiada, tylko i wyłącznie szwedzkie prawo jazdy, co wiąże się wprost z tym, że na stałe mieszka w Szwecji, co w kontekście utrzymania w mocy decyzji w zakresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jawi się za nielogiczne i sprzeczne z doświadczeniem życiowym oraz regulacjami prawa unijnego, które w rzeczonym zakresie są nadinterpretowane przez organ I, jak i II instancji; b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia przez organ II instancji, które dowody uznał za wiarygodne, a którym dowodom odmówił wiarygodności, przez co rzeczona decyzja stała się nieweryfikowalna pod względem ustalonego przez organ II instancji stanu faktycznego sprawy; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej poprzez błędne jego zastosowanie i zatrzymanie prawa jazdy, w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w zakresie skierowania M. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, podczas gdy uprawnienia do kierowania pojazdami zostały wydane skarżącemu przez szwedzki organ Transportstyrelsen i to właśnie ten organ jest władny do sprawdzenia jego kwalifikacji do kierowania pojazdami, a jak wynika z zaświadczenia z dnia 10 marca 2025 r. ów organ stwierdził, że skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami, tym samym wydając ówcześnie zatrzymane prawo jazdy, a nadto skarżący na stałe mieszka w Szwecji i tam też znajduje się główny ośrodek życia M. K.; b) § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż wniosek złożony przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji M. K. do kierowania pojazdami w sposób właściwy został skierowany do Starosty Kwidzyńskiego, podczas gdy, jak wskazano powyżej, M. K. posiada prawo jazdy szwedzkie - wydane przez szwedzki organ Transportstyrelsen, zaś w rzeczonym przepisie mowa jest o organie właściwym w sprawach wydawania prawa jazdy, a zatem właściwym organem dla wydania prawa jazdy skarżącego jest Transportstyrelsen, który stwierdził, iż skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami i dokonał zwrotu dokumentu - prawa jazdy, co zaś wskazuje na nieważność rzeczonej decyzji, w kontekście art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium podkreśliło, że zarzuty zawarte w skardze nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Norma art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarżący podniósł we wniesionym odwołaniu zarzut niezasadności wydanej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji, podczas gdy organ zobowiązany był niezwłocznie przekazać prawo jazdy wydane przez państwo szwedzkie właściwemu organowi państwa szwedzkiego. Zarzut ten jest uzasadniony. Przepis art. 136 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym stanowi, że jeżeli prawo jazdy zostało wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita Polska i kierujący pojazdem nie ma miejsca zamieszkania na jej terytorium, prawo jazdy przekazuje się niezwłocznie staroście właściwemu ze względu na miejsce naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym. Starosta niezwłocznie przekazuje zatrzymane prawo jazdy do właściwego organu państwa, w którym zostało ono wydane. Prawo jazdy w niniejszej sprawie zostało wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita Polska. W tej sytuacji obowiązkiem organu, zamierzającego wydać decyzję w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, było ustalenie czy skarżący posiada miejsce zamieszkania na terytorium Polski. W sytuacji bowiem gdy kierujący pojazdem nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Polski, organ winien przekazać prawo jazdy się niezwłocznie do właściwego organu państwa, w którym zostało ono wydane, czyli organu szwedzkiego. Skarżący kwestionował w odwołaniu jak i skardze fakt posiadania miejsca zamieszkania na terytorium Polski. Organ odwoławczy dokonał ustalenia, że taki adres skarżącego wynika z ewidencji kierowców. Wskazana przez organ okoliczność nie znalazła potwierdzenia w zebranym przez organ materiale dowodowy. Ani w aktach organu I instancji, ani w aktach organu II instancji nie ma wypisu z ewidencji kierowców potwierdzającego posiadanie przez skarżącego miejsca zamieszkania na terenie Polski. Zebrane dowody nie potwierdziły zamieszkiwania skarżącego na terenie Polski. Przeciwnie z dowodów tych wynikało, że skarżący zamieszkuje w Szwecji. Od lat skarżący przebywa tam wraz z rodziną i prowadzi działalność gospodarczą (dowód: znajdujące się w aktach administracyjnych: szwedzkie zeznanie podatkowe, faktura za usługi telefoniczne, pismo agencji podatkowej, świadectwo rejestracji spółki akcyjnej – wszystkie zawierające szwedzki adres zamieszkania skarżącego, oświadczenie skarżącego o miejscu zamieszkania). Posiada on zatem na terenie tego kraju swoje centrum życiowe. Okoliczność tę potwierdzają przedłożone przez skarżącego dokumenty, jak również fakt uzyskania przez skarżącego przed laty szwedzkiego prawa jazdy. Postępowanie administracyjne podlegało w tej sytuacji umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 3 p.p.s.a., z uwagi na brak podstaw do jego prowadzenia, organ winien bowiem przekazać zatrzymane prawo jazdy do właściwego organu państwa, w którym zostało ono wydane, co też w sprawie, jak wynika ze znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego pisma z dnia 28 lutego 2024 r., nastąpiło. Organ na płaszczyźnie czynności zastosował zatem normę art. 136 ust. 3 ustawy -Prawo o ruchu drogowym, przekazując prawo jazdy organowi obcego państwa. Jednocześnie organ zakończył postępowanie wydaniem w sprawie decyzji w przedmiocie prawa jazdy. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy kierowca nie posiada miejsca zamieszkania na terytorium Polski, za nie tylko zbędne lecz niedopuszczalne uznać należy wydawane przez organ polskiego państwa decyzji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy wydanego przez organ obcego państwa. O zatrzymaniu prawa jazdy decydować winien organ obcego państwa, któremu prawo jazdy zostało przez polski organ przekazane. W przeciwnym wypadku dochodzi do swoistego dualizmu - zakończenia przez organ postępowania czynnością przekazania prawa jazdy organowi obcego państwa oraz decyzją o zatrzymania prawa jazdy. Gdyby wolą ustawodawcy był taki dualizm, w normie prawnej znalazłby się zapis o przekazaniu prawa jazdy organowi obcego państwa po wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Brak takiego zapisu świadczy o tym, że przewidziane w art. 136 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym niezwłoczne przekazanie prawa jazdy organowi obcego państwa stanowi sposób zakończenia postępowania. Zaznaczyć dodatkowo należy, że przewidziany normą art. 136 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym postulat niezwłoczności nie byłby spójny z charakterem i czasem trwania dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, co niezależnie od powyższego przemawia za dokonaniem proponowanej wykładni. Wskazać także należy, że państwo polskie nie ma uprawnień do zatrzymania prawa jazdy wydanego przez organ obcego państwa, skutkującego brakiem możliwości kierowania pojazdami na terenie wszystkich innych państw, w tym państwa wydającego prawo jazdy. Może natomiast, wobec kierowcy naruszającego przepisy ruchu drogowego zastosować sankcję pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami na terenie Polski. Podniesione w skardze zarzuty dotyczące niezasadnego skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dotyczącej zatrzymania prawa jazdy z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów karnych, w której fakt skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami nie stanowi przesłanki rozstrzygnięcia i nie podlega ustalaniu oraz ocenie prawnej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 6 § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł. Na zasądzoną sumę składają się kwota uiszczona przez skarżącego tytułem wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenie adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).