III SA/Gd 554/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-11-28
Skład orzekający: Felicja Kajut, Jacek Hyla, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ziarno kukurydzy przeznaczone do prażenia (produkcji popcornu) przez konsumenta końcowego powinno być traktowane jako nieprzetworzona kukurydza, dla której dopuszczalny poziom fumonizyn wynosi 4000 µg/kg, czy jako kukurydza przeznaczona do bezpośredniego spożycia przez ludzi, dla której limit wynosi 1000 µg/kg?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ziarno kukurydzy przeznaczone do prażenia przez konsumenta końcowego nie jest "nieprzetworzoną kukurydzą" w rozumieniu przepisów dotyczących przetworzenia wstępnego. Obróbka kulinarna przez konsumenta nie jest uznawana za przetworzenie wstępne, które dotyczy etapu u producenta. W związku z tym, dla takiego produktu obowiązuje niższy, bardziej restrykcyjny limit fumonizyn (1000 µg/kg), a jego przekroczenie uzasadnia wycofanie z obrotu.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nakazał Spółce Akcyjnej "A" wycofanie z obrotu 23859,36 kg środka spożywczego "Ziarno kukurydzy do prażenia" z powodu przekroczenia dopuszczalnego poziomu fumonizyn B1 i B2 (1617,8 µg/kg zamiast 1000 µg/kg). Spółka odwołała się, twierdząc, że produkt jest nieprzetworzoną kukurydzą, dla której limit wynosi 4000 µg/kg, a obróbka cieplna przez konsumenta (prażenie) obniża poziom zanieczyszczeń. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że obróbka przez konsumenta nie jest przetworzeniem wstępnym. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu handlowego środka spożywczego oddala skargę.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 22 kwietnia 2013 r. nakazał Spółce Akcyjnej "A" z siedzibą w G. wycofanie z obrotu handlowego środka spożywczego o nazwie "Ziarno kukurydzy do prażenia" w ilości 23859,36kg, oznaczonego zakładowym numerem partii [...]., importowanego z Republiki Argentyny.
Podstawę wydania opisanej decyzji był art. 27 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia ( Dz.U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.), art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. c rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz. UE L 191 z 30 kwietnia 2004r.), rozporządzenie Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalającego najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych, z późniejszymi zmianami (Dz.Urz. L. 364 z dnia 20 grudnia 2006 r.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z załącznikiem Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1126/2007 zmieniającym rozporządzenie Komisji (WE) nr 1881/2006 poziom fumonizyn B1 i B2 w opisanym środku spożywczym nie powinien przekroczyć 1000 ųg/kg. Badanie wykonane w kierunku stwierdzenia zawartości mikrotoksyn wykazało natomiast, że w oznaczonej próbce towaru poziom ten był wyższy i wyniósł 1617, 8 +/- 388,2 ųg/kg.
W złożonym odwołaniu spółka podniosła, że organ naruszył przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1126/2007 zmieniającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r., ustalającego najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych. Wprowadzony do obrotu środek spożywczy nie jest bowiem kukurydzą przeznaczoną do bezpośredniego spożycia przez ludzi, o której mowa w poz. 2.6.2 załącznika do ww. rozporządzenia, lecz kukurydzą nieprzetworzoną, dla której najwyższy dopuszczalny poziom fumonizyn B1 i B2, wynosi 4000 ųg/kg (pkt 2.6.1. załącznika).
Spółka podkreśliła, że z przypisu numer 18 do sformułowania "nieprzetworzona kukurydza" zawartego w pkt 2.6.1. załącznika do Rozporządzenia wynika, że najwyższy dopuszczalny poziom fumonizyn ma zastosowanie do nieprzetworzonych zbóż wprowadzonych na rynek w celu przetworzenia pierwszego stopnia. "Przetworzenie wstępne" oznacza natomiast każdą obróbkę fizyczną lub cieplną ziarna, inną niż suszenie. Pojecie to obejmuje więc swoim zakresem także prażenie, któremu ziarno jest poddawane przez konsumentów. W odwołaniu zauważono, że wprowadzone do obrotu ziarno nie nadaje się do bezpośredniego spożycia bez obróbki cieplnej i nie jest do tego przeznaczone.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zarzutów odwołania, decyzją z dnia 23 maja 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, jako zgodne z prawem.
W uzasadnieniu wskazano, że kwestia kwalifikacji ziarna kukurydzy do prażenia oraz związanego z tym najwyższego dopuszczalnego poziomu zanieczyszczenia fumonizynami była przedmiotem korespondencji pomiędzy spółką a organem w kwietniu 2013 r. Organ zwrócił się wówczas do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny o ustosunkowanie się do powyższej kwestii. W opinii nr [...] z dnia 19 kwietnia 2013r. Instytut stwierdził natomiast, że ziarna kukurydzy przeznaczone do otrzymywania popcornu (czyli ziarna kukurydzy do prażenia) są ziarnami przeznaczonymi do sprzedaży dla konsumenta, które następnie poddawane są obróbce kulinarnej, która nie może być jednak uznawana za przetworzenie wstępne.
Mając na uwadze argumenty zawarte w odwołaniu, organ wyjaśnił, że przetworzenie wstępne, tj. każda obróbka fizyczna lub cieplna ziarna,
dotyczy etapu kiedy ziarno znajduje się u producenta, który tej obróbki dokonuje w kontrolowanych warunkach. Nie dotyczy zatem sytuacji, w której konsument końcowy praży ziarno kukurydzy w celu przygotowania popcornu. Tak więc podkreślane przez stronę wyrażenie "każda" ma znaczenie jeśli chodzi o rodzaj stosowanego procesu, ale nie dotyczy etapu obróbki kulinarnej przeprowadzanej w domu.
Reasumując stwierdzono, że dla kukurydzy i żywności na bazie kukurydzy przeznaczonej do bezpośredniego spożycia przez ludzi ustawodawca określił najwyższy dopuszczalny poziom sumy fumonizyn B1 i B2 w wysokości 1000 ug/kg, który należy zastosować również dla ziarna kukurydzy do prażenia (na popcorn), pomimo, że nie było ono poddawane "przetworzeniu wstępnemu", jednakże ze względu na przeznaczenie i rodzaj należy do kategorii produktów do bezpośredniego spożycia.
Organ zauważył, że zastosowanie limitu sumy fumonizyn B1 i B2 na poziomie 1000 ug/kg dla już gotowego popcornu przygotowanego przez konsumenta byłoby równoznaczne z przeniesieniem odpowiedzialności za bezpieczeństwo produktu z producenta na konsumenta, co jest niezgodne z przepisami prawa żywnościowego. Zgodnie bowiem z naczelną zasadą prawa żywnościowego, środki spożywcze znajdujące się w obrocie nie mogą być niebezpieczne dla człowieka, a odpowiedzialność za jej bezpieczeństwo ponosi przedsiębiorca. Organ wskazał końcowo, że już wcześniej informował spółkę o konieczności wyeliminowania nadmiernie zanieczyszczonych fumonizynami partii zbóż i ich przetworów poprzez m. in. właściwy dobór surowca, ponieważ nie budzi wątpliwości, że toksyny te w nadmiernym stężaniu niosą zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku spółka zarzuciła organom naruszenie prawa materialnego w postaci pkt. 6.2.6 i pkt 6.2.1. załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1126/2007 zmieniającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r., ustalającego najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych.
Uzasadniając dlaczego "Ziarno kukurydzy do prażenia" należy uznać za nieprzetworzoną kukurydzę, nieprzeznaczoną do bezpośredniego spożycia przez ludzi, spółka powtórzyła argumentację przedstawioną uprzednio w odwołaniu.
Spółka podtrzymała stanowisko, że ziarno kukurydzy do prażenia jest przeznaczone do przetworzenia wstępnego, za którą należy uznać każdą obróbkę cieplną ziarna, w tym obróbkę kulinarną przeprowadzoną przez konsumentów w domu. Stanowisko przeciwne, oparte przez organ na opinii Instytutu skarżąca uznaje za nieznajdujace oparcia w przepisach prawa. Z pkt 34 Preambuły Rozporządzenia wynika bowiem, że nieprzetworzone zboże może być wprowadzone na rynek dopiero w celu przetworzenia wstępnego, czyli inaczej mówiąc możliwe jest dokonanie przetworzenia wstępnego już po wprowadzeniu nieprzetworzonego zboża na rynek. Możliwym jest zatem wprowadzenie przez producenta na rynek ziarna kukurydzy do prażenia w celu przetworzenia wstępnego, które to przetworzenie wstępne zostanie dokonane dopiero przez konsumentów. Dodatkowo podkreślono, że ustawodawca formułując pkt 2. 6. 1. załącznika wyraźnie wyłączył jego stosownie tylko do nieprzetworzonej kukurydzy przeznaczonej do mielenia na mokro. Nie można zatem domniemywać, jak to zrobiły organy - aby pojęcie to nie obejmowało także nieprzetworzonej kukurydzy przeznaczonej do prażenia, skoro nie zostało to wyraźnie wskazane.
W ocenie spółki kukurydza może być uznana za żywność przeznaczoną do bezpośredniego spożycia dopiero po poddaniu jej procesowi prażenia. W skardze zawarto opis procesu prażenia i podkreślono, że kukurydza po jego przeprowadzaniu nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, ponieważ spełnia wymogi określone w pkt 2.6.2. załącznika do Rozporządzenia. Badanie poziomu fumonizyn B1 i B2 po przeprowadzeniu procesu prażenia wykonane przez laboratorium [...] Poland S.A., w G. wykazało bowiem, że zawiera ono śladowe ilości fumonizyn B1 i B2 - tj. poniżej poziomu 0,04 mg/kg, a zatem poniżej poziomu 1000 ug/kg określonego w pkt 2.6.2.
Organ w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zaznaczono, że obróbka kulinarna dokonywana przez konsumentów nie podlega prawu żywnościowemu i nie jest przetworzeniem wstępnym. Konsument natomiast ma prawo oczekiwać, że zakupiony przez niego produkt spełnia wymagania prawa żywnościowego już w chwili zakupu.
Pismem z dnia 16 lipca 2013 r. skarżąca ustosunkowała się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę.
Na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że organy w uzasadnieniu swoich decyzji nie wykazały z jakich przyczyny uznały, że sprowadzone przez nią ziarno nie jest ziarnem nieprzetworzonym. Nadto stwierdził, że z uzyskanych przez skarżącą informacji wynika, że takie samo ziarno ( pochodzące od tego samego argentyńskiego producenta) jest nabywane przez producentów w krajach Unii Europejskiej i nie jest ono w tych krajach wycofywane z obrotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwana "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając przedmiotowa sprawę, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Kwestią sporną między stronami postępowania jest czy wprowadzona do obrotu przez skarżącą spółkę kukurydza do prażenia jest produktem przeznaczonym do bezpośredniego spożycia przez ludzi, czy, jak twierdzi skarżąca, jest to kukurydza nieprzetworzona.
Podstawę prawną zapadłego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.), rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz. UE L 191 z 30 kwietnia 2004 r.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalającego najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych (Dz.Urz. L. 364 z dnia 20 grudnia 2006 r. ze zm.).
Rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest, wynikająca z art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań - co wynika ze sformułowania "w szczególności" - nie ma charakteru zamkniętego. Z kolei art. 27 ww. ustawy stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień ( ust. 1). Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje (...) wycofanie z obrotu środka spożywczego.
Możliwość wydania decyzji w niniejszej sprawie związana jest z unormowaniami z zakresu bezpieczeństwa żywności i żywienia.
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.), zwana dalej " ustawą", określa wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 178/2002" ( art. 1 ust. 1 ustawy).
Art. 16 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że środki spożywcze produkowane i wprowadzane do obrotu muszą spełniać wymagania w zakresie najwyższych dopuszczalnych poziomów substancji zanieczyszczających określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalającym najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych (Dz. Urz. UE L 364 z 20.12.2006, str. 5, ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1881/2006".
W art. 3 ust. 3 ustawy znajduje się słownik definicji ustawowych i tak użyte w niej określenia oznaczają:
pkt 44) środek spożywczy szkodliwy dla zdrowia lub życia człowieka - środek spożywczy, którego spożycie w warunkach normalnych i zgodnie z przeznaczeniem może spowodować negatywne skutki dla zdrowia lub życia człowieka, w szczególności, jeżeli:
a) nie spełnia wymagań zdrowotnych określonych w dziale II,
b) zawiera substancje zanieczyszczające lub zanieczyszczenia mikrobiologiczne w ilościach przekraczających dopuszczalne poziomy określone w rozporządzeniach Unii Europejskiej oraz inne zanieczyszczenia,
pkt 52) wprowadzanie żywności do obrotu - wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002.
Art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002 stanowi, że "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.
Rozporządzenie nr 178/2002 zawiera Załącznik "Najwyższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń w środkach spożywczych", który stanowi, że w przypadku Fimonizyny B1 i B2 najwyższy dopuszczalny poziom (µg/kg) wynosi:
1. 4 000 dla nieprzetworzonej kukurydzy z wyjątkiem nieprzetworzonej kukurydzy przeznaczonej do mielenia na mokro ( pkt 2.6.1)
2. 1 000 dla kukurydzy przeznaczonej do bezpośredniego spożycia przez ludzi, żywność na bazie kukurydzy przeznaczona do bezpośredniego spożycia przez ludzi, z wyjątkiem środków spożywczych wymienionych w pkt 2.6.3 i 2.6.4 ( pkt 2.6.2).
Z treści przypisu 18 do pkt 2.6.1 ww. załącznika wynika, że najwyższy dopuszczalny poziom ma zastosowanie do nieprzetworzonych zbóż (nieprzetworzonej kukurydzy) wprowadzonych na rynek w celu przetworzenia pierwszego stopnia. "Przetworzenie wstępne" oznacza każdą obróbkę fizyczną lub cieplną ziarna, inną niż suszenie. Procesy oczyszczania, sortowania i suszenia nie są uważane za "przetwarzanie wstępne" w zakresie, w jakim samo ziarno nie jest poddawane jakiemukolwiek fizycznemu działaniu i pozostaje ono nienaruszone po oczyszczeniu i sortowaniu. W zintegrowanych systemach produkcji i przetwarzania najwyższy dopuszczalny poziom stosuje się do nieprzetworzonych zbóż, w przypadku gdy są one przeznaczone do przetwarzania wstępnego.
Jak wynika z akt sprawy badanie próbki ziaren kukurydzy pobranej z partii towaru nr [...] wykonane w kierunku stwierdzenia zawartości mikrotoksyn wykazało, że poziom Fomunizyny B1 i B2 w próbce wyniósł 1617, 8 +/- 388,2 ųg/kg ( okoliczność bezsporna).
Wobec takiego wyniku badań, powstał w sprawie spór pomiędzy skarżącą a organami inspekcji sanitarnej dotyczący tego czy wprowadzona przez nią do obrotu kukurydza jest, jak twierdzą organy, przeznaczona do bezpośredniego spożycia przez ludzi, czy też nieprzetworzoną kukurydzą, jak twierdzi skarżąca.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 przepisy ogólne prawa żywnościowego dotyczą wszystkich etapów produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności. Z kolei art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 stanowi, że podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów.
W sprawie ustalono, że wprowadzone do obrotu przez skarżącą ziarno kukurydzy do prażenia nie jest, przed sprzedażą konsumentowi, podawane jakimkolwiek procesom, które można by zakwalifikować jako przetworzenie wstępne. Ziarno to było tylko konfekcjonowane przez samą skarżącą bądź inne podmioty, które nabyły ziarno od skarżącej.
W ocenie Sądu nie ma racji skarżąca twierdząc, że kukurydzę należy zakwalifikować jako nieprzetworzoną, bowiem jest ona przeznaczona do przetworzenia wstępnego, za które należy uznać obróbkę cieplną ziarna przeprowadzoną przez konsumentów w domu. Skarżąca, powołując się na wyniki badań laboratoryjnych, twierdziła, że taka obróbka powoduje, że kukurydza nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, ponieważ spełnia wymogi określone w pkt 2.6.2. załącznika do rozporządzenia 1881/2006.
Sąd podziela i przyjmuje za swoje stanowisko organu, że przetworzenie wstępne, tj. każda obróbka fizyczna lub cieplna ziarna, dotyczy etapu kiedy ziarno znajduje się u producenta, który tej obróbki dokonuje w kontrolowanych warunkach. Nie dotyczy zatem sytuacji, w której konsument końcowy praży ziarno kukurydzy w celu przygotowania popcornu. Tak więc podkreślane przez skarżącą wyrażenie "każda" ma znaczenie jeśli chodzi o rodzaj stosowanego procesu na etapach, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002, nie dotyczy zaś etapu obróbki kulinarnej przeprowadzanej w domu.
Znajduje to potwierdzenie w opinii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...], gdzie stwierdzono, że ziarna kukurydzy przeznaczone do otrzymywania popcornu (czyli ziarna kukurydzy do prażenia) są ziarnami przeznaczonymi do sprzedaży dla konsumenta, które następnie poddawane są obróbce kulinarnej, która nie może być jednak uznawana za przetworzenie wstępne.
Sąd nie podziela dokonanej przez skarżącą interpretacji pkt 34 preambuły do rozporządzenia nr 1881/2006, który stanowi, że: "Należy ustalić najwyższy dopuszczalny poziom toksyn Fusarium dla nieprzetworzonego zboża wprowadzanego na rynek w celu przetworzenia wstępnego." Zdaniem skarżącej wynika z tego, że możliwe jest wprowadzenie przez producenta na rynek ziarna kukurydzy do prażenia w celu przetworzenia wstępnego, które to przetworzenie wstępne zostanie dokonane dopiero przez konsumentów. Jak Sąd wskazywał wcześniej, obróbka cieplna dokonywana przez konsumenta nie jest przetwarzaniem wstępnym w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 1881/2006.
Nie ma też racji skarżąca twierdząc, że ustawodawca formułując pkt 2.6.1. załącznika wyraźnie wyłączył jego stosownie tylko do nieprzetworzonej kukurydzy przeznaczonej do mielenia na mokro. Z treści tego przepisu wynika, że najwyższy dopuszczalny poziom (µg/kg) Fimonizyny B1 i B2 dla nieprzetworzonej kukurydzy wynosi 4 000. Norma ta dla nieprzetworzonej kukurydzy przeznaczonej do mielenia na mokro nie obowiązuje ("z wyjątkiem").
Na etapie postępowania przed Sądem w piśmie z dnia 16 lipca 2013 r. skarżąca stwierdziła, że nie zgadza się z przedstawionym w odpowiedzi na skargę twierdzeniem organu, że wprowadziła na rynek ziarno kukurydzy do prażenia jako gotowy produkt dla konsumenta, a nie w celu przetworzenia wstępnego przez innego przedsiębiorcę na rynku. Skarżąca stwierdziła, że sprzedała ziarno kukurydzy innym przedsiębiorcom, którzy dokonali jego przetworzenia na popcorn. Podała, że przekazana organom lista przedsiębiorców – nabywców ziarna zawierała m.in. przedsiębiorców, którym ziarno zostało sprzedane w celu przeznaczenia do produkcji popcornu. Zatem ta partia ziarna została wycofana z rynku bezpodstawnie.
Należy zauważyć, że w toku postępowania, jak również w skardze skarżąca nie kwestionowała stanowiska organów, że wprowadzone do obrotu przez skarżącą ziarno kukurydzy do prażenia nie było, przed sprzedażą konsumentowi, podawane jakimkolwiek procesom, było tylko konfekcjonowane przez samą skarżącą bądź innych przedsiębiorców, którzy nabyli od niej ziarno. Przyjęta przez skarżącą linia obrony ograniczała się do kwestionowania przyjętej przez organy kwalifikacji importowanych ziaren kukurydzy.
Sąd odnosząc się do takiego stanowiska skarżącej wskazuje na treść art. 14 ust. 6 rozporządzenia WE nr 178/2002, który stanowi, że jeżeli niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, transzy lub dostawy żywności należącej do tej samej klasy lub kategorii, należy założyć, że całość żywności w tej partii, transzy lub dostawie jest również niebezpieczna, chyba że po dokonaniu szczegółowej oceny brak jest dowodów, iż reszta partii, transzy lub dostawy jest niebezpieczna. Z przepisu tego wynika, że jeżeli niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, transzy lub dostawy żywności należącej do tej samej klasy lub kategorii, należy założyć, że całość żywności w tej partii, transzy lub dostawie jest również niebezpieczna. Jako że skarżąca w toku postępowania nie podnosiła, że część ziaren kukurydzy została sprzedana w celu jej dalszego przetworzenia wstępnego przed wprowadzeniem do sprzedaży detalicznej, istniały podstawy, by zaskarżoną decyzją objąć całą partie towaru nr [...].
W ocenie Sądu również podniesione na rozprawie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Wydane w sprawie decyzje odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a., w tym zwłaszcza decyzja organu odwoławczego szczegółowo wyjaśnia motywy podjętego przez organ rozstrzygnięcia, w tym przyjętej kwalifikacji importowanej kukurydzy jako przeznaczonej do bezpośredniego spożycia przez ludzi.
Nie może tez wpłynąć na ocenę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji twierdzenie, że takie samo ziarno ( pochodzące od tego samego argentyńskiego producenta) jest nabywane przez producentów w krajach Unii Europejskiej i nie jest ono w tych krajach wycofywane z obrotu. Brak jest informacji czy w krajach tych ziarno poddano kontroli przestrzegania wymogów prawa żywnościowego, a co za tym idzie skarżąca nie wykazała by w którymś z krajów Unii dokonano innej kwalifikacji ziaren kukurydzy do prażenia.
W tej sytuacji Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego czy przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło