III SA/Gd 556/09

WyrokWSA w Gdańsku2010-03-25

Skład orzekający: Felicja Kajut, Marek Gorski, Alina Dominiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu osoby, która w chwili zameldowania nie zamieszkiwała w lokalu, jest dopuszczalne na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nawet jeśli osoba ta później odwiedzała lokal lub sprawowała opiekę nad jego mieszkańcem?
Ratio decidendi
Usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu jest dopuszczalne na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdy dane zawarte w zgłoszeniu budzą wątpliwości, w szczególności gdy osoba została zameldowana w lokalu, w którym nie mieszkała w chwili zameldowania (fikcyjny meldunek). W takiej sytuacji nie ma znaczenia późniejsze odwiedzanie lokalu, wnoszenie opłat czy opieka nad mieszkańcem, gdyż usunięcie zapisu ma inny charakter niż wymeldowanie i nie uwzględnia dobrowolności opuszczenia lokalu czy częstotliwości wizyt.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M.B. została zameldowana w lokalu przy ul. [...] w L. w 1990 r. Po latach najemca lokalu wystąpiła o usunięcie wpisu, twierdząc, że zameldowanie było fikcyjne. Organ pierwszej instancji orzekł o usunięciu wpisu, uznając, że skarżący nie zamieszkiwał w lokalu w chwili zameldowania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył obie decyzje, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewody z dnia 2 października 2009r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu oddala skargę. Pismem z dnia 23 czerwca 2009 r. D. S., najemca lokalu przy ul. [...] w L., wystąpiła o usunięcie wpisu o zameldowaniu M. B. we wskazanym lokalu. Podała, że wymieniony został fikcyjnie zameldowany przez jej ojca w 1990 r. Po przeprowadzeniu postępowania Burmistrz Miasta decyzją z dnia 27 lipca 2009 r., na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – zwanej dalej również ustawą, oraz art. 104 k.p.a. orzekł o usunięciu wpisu o zameldowaniu M. B. w przedmiotowym lokalu. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że M. B. zameldowany został w lokalu w dniu 17 października 1990, jednak jak sam zeznał, od tej daty nie przebywał w lokalu i nigdy nie posiadał tam swoich rzeczy. Sporadycznie i na krótki czas składał tam wizyty. Przesłuchani w sprawie świadkowie także potwierdzili, że wymieniony nie zamieszkiwał w lokalu. M. B. odwołał się od tej decyzji twierdząc, że bardzo często odwiedzał babcię, która mieszkała w tym lokalu. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda, decyzją z dnia 2 października 2009 r., utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie potwierdza, iż odwołujący, w dniu zameldowania, nie mieszkał w lokalu przy ul. [...] w L. On sam składając wyjaśnienia potwierdził ten fakt. Nie ma przy tym znaczenia, że później przebywał w tym lokalu, wnosił opłaty czy opiekował się babcią. Dalej organ wyjaśnił, stronie, że usuniecie zapisu o zameldowaniu ma inny charakter niż wymeldowanie i nie jest brana pod uwagę dobrowolność opuszczenia lokalu czy częstotliwość wizyt. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. B. domagał się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Zarzucił im naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7, art. 8 i art. 10 k.p.a. Zdaniem skarżącego organy dokonały błędnych ustaleń faktycznych. Skarżący podkreślił, że często wyjeżdża za granicę do pracy. Za życia swojej babci – A. S. (zmarłej w dniu 25 kwietnia 2009 r.), zawsze gdy wracał do Polski przebywał u niej w lokalu. Ponieważ rozwiódł się żoną, nie miał gdzie mieszkać. W spornym lokalu opiekował się babcią i tam koncentrowały się jego interesy życiowe. Na poparcie swojego stanowiska powołał się również na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wytknął, że organ odwoławczy nie przysłuchał wskazanych przez niego świadków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Jego zdaniem nie było konieczności przesłuchania świadka, skoro wyjaśnienia samego zainteresowanego były jasne i wyczerpujące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpatrywana sprawa była prowadzona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego. Na wstępie należy podkreślić, że sprawa dotyczyła usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu, a nie wymeldowania. W związku z tym nie miał w sprawie zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia tego przepisu są całkowicie chybione. Obowiązek meldunkowy wynikający z powołanej wyżej ustawy polega na zgłoszeniu wskazanych danych (art. 10 i 11 ustawy). Jest to czynność materialno-techniczna, która nie ma cech ostateczności ani prawomocności. Od czasu podjęcia uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r. III AZP 6/91 (ONSC 1992/4/51), powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie i doktrynie, że jeżeli dane zawarte w zgłoszeniu, na podstawie którego dokonano zameldowania lub wymeldowania, budzą wątpliwości, to rozstrzygniecie winno nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sytuacja taka ma miejsce także w przypadku, gdy osoba została zameldowana w lokalu, w którym nie mieszkała w chwili zameldowania (fikcyjny meldunek). Sąd w składzie orzekającym w pełni zgadza się z tym poglądem. Zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, w której udział brali: M. B., D. S. oraz zawnioskowani przez nią świadkowie (sąsiedzi) – R. W. i M. K. W trakcie tej rozprawy, w dniu 17 lipca 2009 r., skarżący jednoznacznie stwierdził, że w chwili zameldowania i później nie zasiedlił przedmiotowego lokalu i nie posiadał tam rzeczy osobistych, gdyż nie było tam warunków do zamieszkania. Miał zamiar wprowadzić się do lokalu po śmierci babci, na co nie zgodziła się D. S. (jego ciotka). Nadto w trakcie dodatkowych wyjaśnień z dnia 21 lipca 2009 r. skarżący stwierdził, że nie ma zamiaru się wymeldować i nie zgłasza nowych dowodów w sprawie. W takiej sytuacji słusznie organ pierwszej instancji dał wiarę wyjaśnieniom skarżącego, które znalazły także potwierdzenie w zeznaniach wyżej wymienionych świadków. Kwestia przesłuchania dodatkowego świadka na okoliczność zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu w dniu zameldowania pojawiła się na etapie odwołania. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że dodatkowe przesłuchanie świadka nie było konieczne. Należy w szczególności podkreślić, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu. W takim przypadku winien jednak wskazać konkretne motywy takiego stanowiska (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 1998 r. III SA 193/97, baza Lex nr 35474). W niniejszej sprawie zostało dostatecznie wyjaśnione, że w dniu 17 października 1990 roku tj. chwili zameldowania, skarżący nie mieszkał w lokalu przy ul. [...] w L. Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się uchybień mogących mieć wpływ na treść orzeczenia. Decyzje wydane w sprawie, jakkolwiek niekorzystne dla skarżącego, nie naruszają art. 7 czy art. 8 k.p.a. Zdaniem Sądu organy obu instancji dysponowały dostatecznym materiałem dowodowym i rozpoznały go wnikliwie z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu stron postępowania. Strona skarżąca miała także możliwość czynnego udziału w sprawie, uczestniczyła w rozprawie administracyjnej, złożyła odwołanie oraz doręczono jej wszystkie orzeczenia. Organy nie zastosowały się w pełni do dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a., który zobowiązuje organy do umożliwienia stronie - przed wydaniem decyzji - wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu, jednak uchybienie to nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięć. Z materiału dowodowego wynika, że skarżący został zameldowany ale nigdy nie mieszkał we wskazanym lokalu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło