III SA/Gd 556/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-08-19

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i jednocześnie przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od tych kosztów. Jednocześnie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego. Okazało się, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący utrzymuje się z zasiłku dla opiekuna w kwocie 520 zł miesięcznie i nie posiada majątku.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznano skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 10 sierpnia 2016 r. (data stempla pocztowego), skarżący A. B. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata celem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2016 r., którym oddalono skargę. W pierwszej kolejności należało odnieść się do żądania skarżącego o zwolnienie go z obowiązku ponoszenia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie organu wydane w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2016 r. skarżący został poinformowany, że korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych i nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie sprawy należało uznać, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika (adwokata) wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania. Z tego względu zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie posiada żadnego majątku (zamieszkuje w lokalu komunalnym), prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymując się z zasiłku dla opiekuna wypłacanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej [...] w kwocie 520 zł. Powyższe okoliczności referendarz sądowy ustalił na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego przez skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.). Dając wiarę oświadczeniom skarżącego w przedmiocie jego aktualnej sytuacji materialnej referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło