III SA/Gd 556/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-11-22
Skład orzekający: Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jak ustalić wysokość wynagrodzenia adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie, w której postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.?Ratio decidendi
W przypadku spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., do ustalenia wynagrodzenia adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej, z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy adwokata, a następnie dolicza się podatek VAT.Stan faktyczny
Skarżącemu A. B. przyznano prawo pomocy przez ustanowienie adwokata P. C. w sprawie dotyczącej odmowy uchylenia postanowienia w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Adwokat P. C. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie kosztów, ustalając ich wysokość.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi P. C. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 221,40 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym postanawia: przyznać adwokatowi P. C. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy), zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące sporządzenie i wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Skarżącemu A. B. zostało przyznane postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 556/16, prawo pomocy przez ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła tym adwokatem – P. C. W dniu 19 września 2016 r. adwokat P. C. został zawiadomiony o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego z urzędu.
W dniu 19 października 2016 r. wyznaczony pełnomocnik – z zachowaniem ustawowego terminu - złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 4 sierpnia 2016 r., domagając się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części.
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i od tego dnia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Do kwestii ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w drugiej instancji (rozpoczętej od momentu wydania wyroku oddalającego skargę, a zatem od dnia 4 sierpnia 2016 r.) w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., to jest przed dniem 2 listopada 2016 r., należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
W myśl § 4 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednak zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Opłata maksymalna w sprawie przed sądem administracyjnym, w sprawie, w której przedmiotem sporu nie jest należność pieniężna oraz nie należy ona do właściwości Urzędu Patentowego, wynosi w pierwszej instancji - w myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia - 480 zł. Z kolei w świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego aktu prawnego opłata maksymalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
W niniejszej sprawie opłata maksymalna wynosi w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji 480 zł, a w postępowaniu prowadzonym w ramach drugiej instancji 75 % tej kwoty – czyli 360 zł, gdyż skarżącego reprezentuje pełnomocnik wyznaczony po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w pierwszej instancji.
Tak określona opłata maksymalna, stanowi podstawę wyliczenia należnej opłaty, która zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, wynosi 1/2 jej wysokości, a więc, w niniejszym przypadku, 180 zł. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowa kwota jest adekwatna do udziału pełnomocnika w postępowaniu po wzięciu pod uwagę niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika, a także charakteru przedmiotowej sprawy (stopnia jej zawiłości).
Wskazaną powyżej opłatę, zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (obecnie 23 %).
W konsekwencji finalne wynagrodzenie należne pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu winno wynosić 221,40 zł.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło