III SA/Gd 557/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Wojewody z dnia 23 sierpnia 2004 nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 13 lipca 2004 r. nr [...]. Wojewoda zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 13 lipca 2005 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania E. G. wraz z córką z lokalu nr [...] przy ul. [...] w . Jako podstawę prawną orzeczenia organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj; Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie E. G. i jej córki z lokalu wystąpił W. J. podnosząc, że nie zamieszkują i nigdy nie zamieszkiwały w lokalu. W trakcie postępowania E. G. dołączyła kopię pozwu o eksmisję W. J. z przedmiotowego lokalu. Następnie organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie meldunkowej na czas postępowania toczącego się przed sądem powszechnym. Zażalenie na postanowienie wniósł W. J.. Organ odwoławczy zważył, że art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. upoważnia organ administracji państwowej do zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sprawie o wymeldowanie niezbędne jest ustalenie czy nastąpiło opuszczenie lokalu przez osobę wymeldowywaną. Zgodnie z przyjętym w doktrynie i orzecznictwie poglądem opuszczenie lokalu musi mieć charakter dobrowolny i trwały. Ustalenie w postępowaniu wyjaśniającym tych okoliczności ma charakter zagadnienia wstępnego. E. G. podnosi, że W. J. zajmujący przedmiotowy lokal uniemożliwia jej zamieszkanie w nim i dlatego wystąpiła o eksmisję wymienionego. Dopiero prawomocne orzeczenie sądowe pozwoli ocenić, czy podnoszone przez stronę twierdzenia są uzasadnione. Zdaniem organu odwoławczego organ meldunkowy nie ma prawa do samodzielnego rozpatrzenia sprawy bez zajęcia stanowiska przez sąd. W. J. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku powtórzył, że osoby wskazane nie zamieszkiwały w lokalu a organ I instancji przez ich zameldowanie stworzył fikcję meldunkową. Skarżący zwrócił się do Sądu z prośbą o szczególne zweryfikowanie sposobu meldowania E. G. oraz o odpowiedź, czy sprawy sądowe zakładane przez nią od 1984 r. mają wpływ na zameldowanie tak samo jak to, ma miejsce w niniejszej sprawie o wymeldowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymująć argumenty wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że badanie zasadności wniosku o wymeldowanie E. G. nie może być przedmiotem rozważań Sądu na tym etapie postępowania. Przedmiotem rozważań jest jedynie zgodność z prawem czynności procesowej zawieszenia postępowania o wymeldowanie E. G. z pobytu stałego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób/.../. Przesłanki wymeldowania z urzędu zawiera powyższa ustawa w art. 15 ust. 2. Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przedmiotem postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego jest stwierdzenie czy strona opuściła miejsce pobytu i nie dopełniła obowiązku meldunkowego polegającego na wymeldowaniu się. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych aby można mówić o opuszczeniu miejsca pobytu, uzasadniającym wymeldowanie musi ono mieć charakter dobrowolny i trwały. W toku postępowania o wymeldowanie organ winien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby można było jednoznacznie ocenić czy strona opuściła lokal w sposób dobrowolny i trwały. Te ustalenia stanowią podstawę do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. to na organie administracyjnym spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Organ administracyjny na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest zobligowany do zawieszenia postępowania gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jest to sytuacja w której wydanie orzeczenia merytorycznego uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, należącego do kompetencji innego organu lub sądu. Z treści regulacji wynika, że zawieszenie postępowania nie może nastąpić jeżeli rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego należy do organu orzekającego w sprawie. Na tle przedmiotowego postępowania w ogóle trudno mówić o zagadnieniu wstępnym skoro kwestia uprawnień do lokalu nie jest okolicznością podlegającą badaniu przez organ meldunkowy. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 18 kwietnia 2002 r. V SA 2353/01 (Baza Lex nr 83814), iż żaden przepis nie uzależnia wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym. To samo dotyczy postępowania eksmisyjnego zwłaszcza w sprawie innej osoby niż osoba wymeldowywana. Zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie nie powinno mieć miejsca. Organ administracji zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mógł i powinien prowadzić postępowanie niezależnie od toczącego się postępowania przed sądem powszechnym. Sąd uznał, że działania organów I i II instancji powodują bezzasadne uchylanie się od rozstrzygnięcia sprawy. Wdanie decyzji nie zależy od eksmisji W. J.. Trzeba zważyć, że postępowanie eksmisyjne koncentruje się na uprawnieniach do lokalu, natomiast w kontekście wyroku TK z dnia 27 maja 2002 r. K20/01 (OTK-A 2002/3/34) i przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, sprawa uprawnień do lokalu nie warunkuje zameldowania i nie ma wpływu na wymeldowanie. Wbrew opinii organu odwoławczego prawomocne orzeczenie sądowe w zakresie eksmisji W. J. nie wpływa na ocenę twierdzeń E. G. w zakresie okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § l pkt 4 k.p.a. orzekł jak w sentencji.