III SA/Gd 565/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędziowie: NSA Anna Orłowska WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 23 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia: odrzucić skargę. Dyrektor Izby Celnej [...] decyzją z dnia 23 sierpnia 2006 r., nr [...] na podstawie art. 248 § 2 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] nr [...],[...] z dnia 15 grudnia 2005 r. o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 5 października 2004 r. agencja celna w imieniu "A" Sp. z o. o. w W. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu discmany w ilości 8032 sztuk. Deklarowana wartość towaru wyniosła 193.621,40 USD a kod towaru 8520 90 90 90. Po przyjęciu zgłoszenia i zwolnieniu towaru organ celny wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli przedmiotowego towaru. W następstwie stwierdzonych nieprawidłowości Naczelnik Urzędu Celnego [...] wydał w/w decyzję z dnia 15 grudnia 2005 r.; decyzja stała się ostateczna. Strona po przez swego pełnomocnika w dniu 29 maja 2006 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji zarzucając, iż decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie oraz wydano ją z naruszeniem przepisów tj. art. 20 Rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez zastosowanie oczywiście błędnej klasyfikacji taryfowej. Dyrektor Izby Celnej [...] cytując przepisy Ordynacji podatkowej i Wspólnotowego Kodeksu Celnego uznał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania powoływany przez stronę art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z prawem dokonania zgłoszenia celnego w imieniu przedsiębiorcy w drodze przedstawicielstwa bezpośredniego jest zarezerwowana wyłącznie dla osoby, która jest agentem celny lub jeżeli w jej imieniu czynności przed organem dokonuje upoważniony pracownik wpisany na listę agentów celnych. W aktach sprawy znajduje się kserokopia upoważnienia udzielonego przez "A" Sp. z o. o. do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego o charakterze stałym, dla Agencji Celnej [...] sporządzonego w dniu 9.01.2003 r. Wszelkie zatem czynności dokonane przez wskazaną Agencję Celną wywoływały skutki bezpośrednio wobec "A" Sp. z o. o. Organ stwierdził, że podmiotem zobowiązanym do zapłaty cła oraz posiadającym z tego tytułu statut podatnika pozostaje "A" Sp. z o. o. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem sądów administracyjnych rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 ma miejsce, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organ praworządnego państwa. Organ powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 9.09.1998 r., IV SA 791/97, Lex nr 43793 i wyrok NSA z dnia 9.09.1998 r., II SA 1249/97, Lex 41819. W konkluzji organ stwierdził, że nie znalazł w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] przesłanek pozwalających na stwierdzenie, że została ona skierowana do osoby nie będącej stroną bądź że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pouczył stronę, że decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i służy jej prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem organu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca Spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie udostępnienie pełnomocnikowi strony w dniu 17 marca 2006 r. pełnych akt sprawy; - art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie decyzji na kserokopii upoważnienia; - art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, polegające na odmowie rozpatrzenia sprawy w zakresie pkt II wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że pełnomocnikowi skarżącej, który zapoznawał się z aktami sprawy w dniu 17 marca 2006 r. nie został przestawiony dokument "kserokopii upoważnienia" na który powołuje się organ w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 137 Ordynacji podatkowej upoważnienie winno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu a pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Kserokopia upoważnienia z pewnością nie spełnia tych wymogów, a organ administracji na jej podstawie nie mógł poczynić wiążących ustaleń dotyczących istnienia pełnomocnictwa bezpośredniego. Ponadto organ nie odniósł się do meritum zarzutu z pkt II wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji. Zgodnie z prawem organ w pierwszej kolejności winien był stwierdzić, czy decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a następnie, gdy uznałby iż naruszenie istniało, czy naruszenie miało charakter rażący. W ocenie skarżącej żadne ustalenia w tym zakresie nie zostały przez organ poczynione. W załączeniu do skargi Spółka przedstawiła Wiążącą Informację Taryfową dotyczącą kolejnego "wyższego" modelu odtwarzacza wprowadzanego do obrotu. W ocenie skarżącej dokument ten potwierdza rażące naruszenie prawa przez organ administracji, który pomylił odtwarzacz video z odtwarzaczem muzyki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ stwierdził, że pełnomocnikowi organu przedstawiono do wglądu wszystkie dokumenty zgromadzone w sprawie. Przedmiotową kopię pełnomocnictwa dołączono do akt w dniu 23 czerwca 2006 r. wyłącznie w celu potwierdzenia, że zapis w polu 14 SAD jest prawidłowy. Następnie organ poinformował o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz wskazał termin do zapoznania się z nim i wypowiedzenia się w sprawie. Strona nie skorzystała z tego uprawnienia pozbawiając się możliwości zapoznania z w/w dowodem. Odnośnie powoływania się na kopię upoważnienia organ stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się poświadczona za zgodność z oryginałem kopia upoważnienia. Oryginalne pełnomocnictwo zostało złożone w Urzędzie Celnym w G. i jest przechowywane w aktach oddziału. W ocenie organu zaskarżona decyzja na str. 7 i 8 uzasadnienia zawiera wyjaśnienia, że zarzut błędnej klasyfikacji nie może stanowić rażącego naruszenia prawa. Powołany przez skarżącą dokument WIT jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, gdyż został wydany w okresie późniejszym i dotyczył innego towaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – w skrócie p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie należy zauważyć, iż stwierdzenie nieważności decyzji umożliwia wzruszenie decyzji ostatecznej w przypadku, gdy zaistnieje jedna z przesłanek wymienionych w ustawie. Jest to postępowanie nadzwyczajne prowadzone w trybie nadzoru i co ważne dwuinstancyjne. Istotą tego rodzaju postępowania prowadzonego na podstawie Ordynacji podatkowej jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 247 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 22.10.1999 r., III SA 7539/98, Lex nr 43941 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.01.2004 r., III SA 808/03, Lex nr 149567). Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej [...] jest więc decyzją wydaną przez organ I instancji i wbrew pouczeniu zamieszczonemu na końcu decyzji, skarżącej Spółce przysługiwało odwołanie od niej do organu II instancji a nie - jak stwierdził organ – skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Jak przewiduje art. 52 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawnie. W niniejszej sprawie skarżącej przysługiwało zatem odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Celnej [...], które jednak - prawdopodobnie z uwagi na błędne pouczenie - nie zostało złożone. W związku z tym należy uznać, iż niedopuszczalne było zaskarżenie tej decyzji do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na marginesie sprawy Sąd przypomina, iż błędne pouczenie przez organ w sprawie środka zaskarżania jest podstawą do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Mając na względzie powyższe okoliczności i przepisy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.