III SA/Gd 565/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie należności celnych postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2010 r. T. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W następstwie zarządzenia z dnia 18 stycznia 2010 r. wzywającego do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących dane o majątku wnioskodawcy, jego dochodach i stanie rodzinnym T. K. nadesłał decyzję w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej, akt notarialny zawierający umowę majątkową małżeńską oraz decyzję o przyznaniu świadczeń rodzinnych. W dołączonym oświadczeniu wnioskodawca wskazał m.in., że w istocie jego rodzina utrzymywana jest przez teściów oraz ojca, którzy łącznie przekazują 3.000 zł. Z uwagi na rozdzielność majątkową wnioskodawca nie posiada zaś wiedzy o dochodach żony przy czym z ustnych oświadczeń wynika, że jest to kwota 957 zł brutto. Z kolei zaległości wobec organów celnych i podatkowych kształtują się na poziomie 3 mln zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 15 lutego 2010 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na fakt, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że postępowanie wnioskodawcy, polegające na selektywnym podawaniu informacji i przedłożeniu części żądanych dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony. W dniu 15 marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął sprzeciw od w/w postanowienia, w którym wnioskodawca podniósł m.in., że przyjęte stanowisko jest wyrazem pozbawienia konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stąd też to na wnioskodawcy ciąży obowiązek stosownego wykazania, iż jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem odstępstwo od wyrażonej w art. 199 w/w ustawy generalnej zasady, w świetle której, poza wyjątkami określonymi w przepisie szczególnym, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie sądowoadministracyjnej. Sąd nie jest przy tym zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy kompleksowa ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych z uwagi na postawę wnioskodawcy nie jest możliwa. Takiej oceny nie sposób dokonać w niniejszej sprawie, co przemawia za odmową zwolnienia od kosztów sądowych. Po pierwsze, w złożonym wniosku nie zawarto jakichkolwiek danych, które w istocie mogłyby obrazować pełną sytuację majątkową wnioskodawcy. Po drugie, okoliczności podniesione w piśmie z dnia 3 lutego 2010 r. oraz w sprzeciwie od w/w postanowienia nie zostały poparte pełną dokumentacją uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Skarżący wskazując bowiem ogólnie na brak dochodów i majątku spośród dokumentów źródłowych żądanych przed Sąd przedstawił w istocie jedynie ich skromną, wybraną część. Należy wskazać, że dla oceny spełniania przesłanek koniecznych dla przyznania prawa pomocy umowa majątkowa małżeńska oraz decyzja o nadaniu NIP nie mają żadnego znaczenia. Z akt nie wynika, że wnioskodawca i jego żona są po rozwodzie lub pozostają w separacji orzeczonej przez sąd, co oznacza, że gospodarstwo domowe prowadzone jest wspólnie. Z kolei decyzja w przedmiocie świadczeń rodzinnych dotyczy okresu styczeń – październik 2009 r. i nie wiadomo, czy świadczenia te są nadal pobierane. Co nadto istotne, wnioskodawca nie udokumentował w żaden sposób wysokości miesięcznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, tj. nie przedłożył żadnych rachunków, faktur itd. Nie przedstawił także dokumentów dotyczących przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) z działalności gospodarczej, dokumentów dotyczących wynagrodzenia małżonki ani potwierdzających rzeczywisty stan zaległości wobec organów celno – podatkowych. Zestawiając z kolei wysokość deklarowanej pomocy otrzymywanej od rodziny (3000 zł) oraz wynagrodzenie uzyskiwane przez żonę (957 zł) z wysokością wpisu od skargi w niniejszym postępowaniu (wynoszącą 100 zł) trudno uznać, że jego uiszczenie stanowić będzie uszczerbek utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. W reasumpcji uznać należało, iż wnioskodawca w toku prowadzonego postępowania nie wykazał, iż spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W tym stanie Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.