III SA/Gd 566/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody z dnia 7 września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia 7 września 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 30 lipca 2004 r., mocą której na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) orzeczono o obowiązku zwrotu przez Z. P. nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 30 czerwca 2003 r. oraz od dnia 1 listopada 2003 r. do dnia 30 listopada 2003 r. w wysokości 1201,80 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 12 maja 1995 r. Z. P. został zarejestrowany w Biurze Pracy w L., nabywając od dnia 1 stycznia 1997 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego. Podczas rejestracji strona złożyła oświadczenie na karcie rejestracyjnej bezrobotnego, że nie osiąga dochodów przekraczających połowę najniższego wynagrodzenia oraz że zobowiązuje się do poinformowania urzędu pracy o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej. Nadto w decyzji z dnia 9 maja 1997 r. zawarto pouczenie o obowiązku zawiadomienia urzędu pracy o podjęciu innej pracy zarobkowej. W dniu 11 czerwca 2004 r. Powiatowy Urząd Pracy w L. powziął wiadomość, że strona w okresach od 1 czerwca 2003 r. do 30 czerwca 2003 r. i od 1 listopada 2003 r. do 30 listopada 2003 r. uzyskała łącznie z otrzymywanym zasiłkiem przedemerytalnym przychody wyższe od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Ostateczną decyzją z dnia 15 czerwca 2004 r. Starosta orzekł o zawieszeniu stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego w okresach od 1 czerwca 2003 r. do 30 czerwca 2003 r. i od 1 listopada 2003 r. do 30 listopada 2003 r. z powodu ujawnienia w dniu 11 czerwca 2004 r. osiągania przez stronę w tych okresach przychodów z tytułu umowy zlecenia, które łącznie z otrzymywanym zasiłkiem przedemerytalnym były wyższe od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy. Następnie organ II instancji podał, iż art. 30 ust. 4 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych stanowi, że dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych za okres przypadający przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, tj. przed dniem 1 sierpnia 2004 r. dokonują powiatowe urzędy pracy według zasad określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ odwoławczy stwierdził, że z dokumentów zebranych w aktach spray wynika, iż pomimo zaistnienia okoliczności skutkującej zgodnie z art. 37n ust. 1 pkt 2 w/w ustawy zawieszeniem prawa do zasiłku przedemerytalnego Z. P. pobierał ten zasiłek, gdyż nie powiadomił o zaistnieniu tej okoliczności urzędu pracy. Pan P. został w sposób prawidłowy pouczony o obowiązku powiadomienia urzędu pracy o podjęciu innej pracy zarobkowej i osiąganiu dochodów przekraczających połowę najniższego wynagrodzenia, podpisując stosowne oświadczenie na karcie rejestracyjnej bezrobotnego oraz poprzez doręczenie decyzji o przyznaniu mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. W ocenie organu II instancji w tym stanie faktycznym w sprawie zaistniały przesłanki z art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do przypisania stronie do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego, ponieważ do wypłaty przedmiotowego świadczenia doszło pomimo zaistnienia okoliczności skutkujących zawieszeniem prawa do niego, o których to okolicznościach strona została pouczona. Nadto organ odwoławczy stwierdził, iż zważywszy na przebieg całej sprawy zasadne jest stwierdzenie, że jej stan wyczerpuje również znamiona art. 28 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, ponieważ do wypłaty zasiłku przedemerytalnego za analizowane okresy doszło z powodu świadomego wprowadzenia w błąd urzędu pracy przez stronę poprzez zatajenie przez nią faktu osiągania przychodów z tytułu umowy zlecenia. Organ odwoławczy jednocześnie wskazał, że dla rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia prawnego jest podnoszona przez stronę okoliczność, zmierzająca do podważenia zasadności zawieszenia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Strona mogła powoływać się na nią, odwołując się od decyzji organu I instancji zawieszającej jej prawo do zasiłku przedemerytalnego. Tego jednak nie uczyniła, uznając tym samym zasadność tej decyzji. Decyzja organu I instancji stała się tym samym ostateczna i jako taka wywołuje przewidziane skutki prawne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. P. zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 37n ust. 1 i 2 oraz art. 28 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i wniósł o jej uchylenie oraz ustalenie, że nie utracił prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że problem sprowadza się do właściwej interpretacji art. 37 n ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skarżący wskazał, że dochody uzyskał w 2003 r. za szkolenie zawodników Klubu Biegacza w kategorii juniorów w biegach lekkoatletycznych na przestrzeni całego 2002 r., które zostały wypłacone w dwóch ratach, tj. w czerwcu i listopadzie 2003 r. Zdaniem skarżącego dochód ten powinien być rozdzielony na 12-cie miesięcy z roku 2002. Nie jest, bowiem, winą skarżącego, że nie otrzymał on gratyfikacji w należnych terminach, tj. w poszczególnych miesiącach 2002 r. i nie powinien ponosić ujemnych skutków prawych. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz przekazanie sprawy do rozpatrzenia w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Skarżący w zakreślonym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, wobec czego zgodnie z art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwe było rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych zasiłków przedemerytalnych za okres przypadający przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych dokonują powiatowe urzędy pracy według zasad określonych w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zatem uwzględniając nadto treść art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) w przedmiotowej sprawie odpowiednie zastosowanie miał przepis art. 28 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wbrew twierdzeniom skargi rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie sprowadza się do właściwej interpretacji art. 37n ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Niniejszy przepis regulował, bowiem, przesłanki decydujące o zawieszeniu między innymi zasiłku przedemerytalnego. Z tego względu stanowił on podstawę prawną decyzji w przedmiocie zawieszenia niniejszego świadczenia z dnia 15 czerwca 2004 r., która wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna. W niniejszej sprawie natomiast zaskarżona została decyzja w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego przez skarżącego zasiłku przedemerytalnego, której podstawę prawną stanowi art. 28 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy. Jak wynika z treści art. 6 pkt 15 lit. b) i c) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu sprawa dotycząca zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego jest odrębną sprawą od sprawy w przedmiocie zawieszenia prawa do niniejszego świadczenia. Relacja między tymi sprawami jest taka, że decyzja w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego może być wydana dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji w przedmiocie zawieszenia prawa do tego świadczenia. W sytuacji, kiedy doszło do wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie zawieszenia prawa do zasiłku przedemerytalnego organ rozpatrujący sprawę o zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie jest uprawniony do dokonywania oceny przesłanek zawieszenia prawa do niniejszego świadczenia, gdyż wówczas wkraczałby w materię rozstrzygniętą decyzją ostateczną wydaną w innej sprawie. Z powyższych względów organ odwoławczy prawidłowo postąpił rozstrzygając sprawę w oparciu o art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W związku z tym skoro podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie stanowił art. 37n przedmiotowej ustawy nie mogło dojść do jego naruszenia. Wskazanie stronie na marginesie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w jaki sposób należy ustalać okresy osiągania przychodów, o których mowa w art. 37n ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zawieszenia prawa do zasiłku przedemerytalnego w oparciu o niniejszy przepis. Inną natomiast kwestią pozostaje celowość zamieszczania tego typu wyjaśnień w treści uzasadnienia decyzji dotyczącej innego przedmiotu. Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu należy stwierdzić, że organ prawidłowo uznał, iż zasiłek przedemerytalny, pobrany przez skarżącego w okresach kiedy prawo do niego zostało zawieszone ostateczną decyzją, jest świadczeniem pobranym nienależnie. Stosownie, bowiem, do art. 28 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Jak wynika z akt administracyjnych decyzja z dnia 9 maja 1997 r., mocą której przyznano skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego zawierała pouczenie, z którego wynika, iż skarżący winien zawiadomić właściwy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę zasiłku przedemerytalnego. Pouczenie niniejsze jest prawidłowym pouczeniem strony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego. W konsekwencji skoro skarżący został o tych okolicznościach prawidłowo pouczony, wypłacony mu zasiłek przedemerytalny w za okresy, w których prawo do niniejszego świadczenia podlegało zawieszeniu, jest świadczeniem nienależnie pobranym. Zatem jako świadczenie nienależnie pobrane zasiłek niniejszy podlega zwrotowi. Natomiast organ odwoławczy nie ma racji twierdząc, że do wypłaty przedmiotowego zasiłku doszło również z powodu świadomego wprowadzenia w błąd urzędu pracy przez skarżącego poprzez zatajenie faktu osiągania przychodów z tytułu umowy zlecenia. Faktem jest, że skarżący nie poinformował właściwego urzędu pracy o otrzymaniu należności z tytułu umowy zlecenia. Jednakże niepionformowanie powiatowego urzędu pracy o tym fakcie nie stanowi automatycznie świadomego wprowadzenia tego urzędu w błąd. Skarżący nie składał, bowiem oświadczeń, w których zataiłby fakt otrzymania należności z tytułu umów zlecenia. Natomiast niepoinformowanie urzędu pracy o fakcie osiągania niniejszych przychodów nie jest tożsame ze świadomym wprowadzeniem tego urzędu w błąd. Dlatego organ odwoławczy nieprawidłowo uznał, że w sprawie doszło również do wyczerpania dyspozycji art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 28 ust. 2 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy nie stanowi jednak podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylenie decyzji następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie wskazanego przepisu nie miało wpływu na wynika przedmiotowej sprawy, gdyż podstawę zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego stanowił, prawidłowo zastosowany przez organ jako podstawa prawna decyzji, art. 28 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 22002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.