III SA/Gd 567/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Gruszecki, Sędziowie: sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant: Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. E. o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny z powodu bezczynności po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 357/99 w sprawie o usunięcie zapisu o zameldowaniu z ewidencji ludności oddala skargę. J. E. wniósł pismem z dnia 24 kwietnia 1998 r. o uchylenie czynności materialno technicznej zameldowania i wymeldowanie J. J., zameldowanej na pobyt stały w dniu 30.06.1997 r. w S. przy ul. [...]. Wskazał, że jest spadkobiercą zmarłej właścicielki lokalu Z. W.. Decyzją z dnia 30 lipca 1998 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu J. J. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S.. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania J. J. uchylił decyzją z dnia 14.01.1999r. nr [...] w całości powyższą decyzję i orzekł o odmowie usunięcia zapisu o stałym zameldowaniu J. J. w lokalu przy ul. [...] w S.. Po rozpoznaniu skargi J. E. na decyzję Wojewody [...] Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 lutego 2001 r. sygn. akt II SAlGd 357/99 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 14.01.1999 r. W uzasadnieniu wskazał, że uwadze organu odwoławczego uszedł fakt, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek J. E., który nazwał go wnioskiem o wymeldowanie, a działania zmierzają do tego, by J. J. lokal opuściła. Ta istotna okoliczność wymagała wyjaśnienia, czego nie uczynił organ odwoławczy. Ponadto skarżący swój tytuł prawny do lokalu opierał na uprawnieniach właścicielskich wynikających z prawa własności jakie nabył jako spadkobierca po zmarłej Z. W.. Organ wiedział o tym, że postępowanie spadkowe toczące się przed sądem powszechnym nie zostało zakończone, wobec czego winien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 pkt 4 kpa do czasu zakończenia postępowania spadkowego przed sądem powszechnym. Gdyby natomiast skarżący kwestionował wyłącznie czynność materialno - techniczną o zameldowaniu , która ma charakter deklaratoryjny i nie legitymował się uprawnieniami właścicielskimi do tego lokalu, to rzeczą organu byłoby ustalenie, czy skarżącemu przysługuje legitymacja czynna do złożenia wniosku o kwestionowanie takiej czynności. Postanowieniem z dnia 13.12.2001 r. Wojewoda [...] zawiesił postępowanie odwoławcze na mocy art. 97 § 1 pkt 4 kpa, stwierdzając w uzasadnieniu, że skoro żądanie skarżącego dotyczy wymeldowania J. J., a nie zostało zakończone postępowanie spadkowe w sądzie powszechnym, które prowadzone jest pod sygn. akt [...] przez Sąd Rejonowy w S., to postępowanie należało zawiesić zgodnie z art. 97 § l pkt 4 kpa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia 18 lutego 2002 r. po rozpatrzeniu zażalenia J. E. na powyższe postanowienie uchylił je i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie, bowiem z wniosku z dnia 24 kwietnia 1998 r. wynika, iż J. E. żąda wymeldowania J. J. i jednocześnie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały. Są to odrębne postępowania, a decyzje w tych sprawach opierają się o inne przesłanki. Jeżeli więc skarżący żąda wymeldowania J. J. w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to rzeczą Wojewody [...] będzie zakończenie postępowania prowadzonego w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sprawa o uchylenie czynności zameldowania nie została zakończona i nadal pozostaje nie rozpatrzone odwołanie J. J. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 lipca 1998 r. Jeżeli Wojewoda [...] uznał, że J. E. w dacie zameldowania J. J. nie legitymował się uprawnieniami właścicielskimi do tego lokalu, powinien rozważyć możliwość umorzenia postępowania w trybie art. 138 § l pkt 2 kpa, skoro jak wskazał NSA w uzasadnieniu orzeczenia- wątpliwa jest jego legitymacja czynna do złożenia wniosku o uchylenie czynności zameldowania na pobyt stały. Wniosek J. E. o wymeldowanie J. J. powinien natomiast rozpatrzyć organ I instancji jako właściwy do wszczęcia postępowania w trybie art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy. Decyzją z dnia 20 marca 2002 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o umorzeniu postępowania w obu instancjach. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie posiada legitymacji czynnej do żądania unieważnienia czynności materialno - technicznej zameldowania J. J. na pobyt stały , skoro nie legitymuje się prawem własności do spornego lokalu. Organ wskazał, że wniosek skarżącego o wymeldowanie zostanie rozpatrzony przez organ I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. E. twierdząc, że w jego przekonaniu istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia, wobec czego uznanie postępowania za bezprzedmiotowe nie powinno mieć miejsca. Stwierdził, że nie jest prawdą, jakoby żądał wymeldowania J. J., bo wniosek w tym zakresie został zmieniony. Wniósł o utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 października 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2001 r. stwierdził, że okolicznością o podstawowym znaczeniu dla rozstrzyganej sprawy jest wyjaśnienie, jaki charakter ma wniosek złożony przez J. E. w dniu 24 kwietnia 1998 r. Zwrócono uwagę, że w toku całego postępowania skarżący swój tytuł prawny opierał na uprawnieniach właścicielskich, jakie nabył jako spadkobierca Z. W., w związku z czym organ administracji wiedząc o prowadzonym postępowaniu spadkowym powinien na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesić swoje postępowanie. Organ nie podporządkował się powyższym zaleceniom. Wyjaśnienie treści wniosku J. E. winno mieć miejsce w trybie określonym w art. 64 § 2 kpa. Organ administracji nie wystąpił jednak do skarżącego o wyjaśnienie, jaki był charakter złożonego przez niego wniosku. Okoliczność tę próbowano ustalić na podstawie interpretacji oświadczeń wnioskodawcy znajdujących się w aktach sprawy. Również zawieszenie postępowania nie stanowiło wykonania poleceń Sądu, który wskazywał, że powinno ono mieć miejsce w związku z koniecznością ustalenia kręgu podmiotów mających interes prawny w prowadzonym postępowaniu. Wojewoda [...] zawieszając postępowanie dokonał oceny legitymacji skarżącego do udziału w prowadzonym postępowaniu, zgodnie natomiast ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Sąd mogłoby to mieć miejsce dopiero po zakończeniu postępowania prowadzonego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po Z. W.. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien zrealizować wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wcześniej brak jest bowiem podstaw do zakończenia postępowania. Decyzją z dnia 1 czerwca 2005 r. nr [...] Wojewoda [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 i 3 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. J. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 30.07.1998 r. orzekającej o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o jej zameldowaniu, uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o umorzeniu postępowania w obu instancjach. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 105 § l kpa organ administracyjny wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy dalsze jego prowadzenie stało się bezprzedmiotowe. Organ zwrócił się do skarżącego o sprecyzowanie żądania, jednak ten nie ustosunkował się do pisma. W tej sytuacji uznano, że postępowanie dotyczy usunięcia zapisu o zameldowaniu J.J.. Skarżący nie został przez Sąd w zakończonym postępowaniu spadkowym uznany za spadkobiercę, wobec czego nie może legitymować się uprawnieniami strony w niniejszej sprawie. Skargę na tę decyzję wniósł J.E.. Jednocześnie J. E. wniósł m. in. skargę o wymierzenie grzywny Wojewodzie [...], zarzucając mu "niewykonywanie licznych zaleceń NSA OZ Gdańsk." Wskazał, że na skutek jego skargi Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 lutego 2001 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 357/99 uchylił zaskarżoną przez niego decyzję i zasądził od Wojewody [...] kwotę 10,00 zł . Stwierdził, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 13.12.2001 r. zawiesił postępowanie nic nie wyjaśniając, a szczególnie bezprawności zameldowania, a więc przez ponad dziesięć miesięcy trwał okres bezczynności. Przedmiotowa skarga o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny została wyłączona do odrębnego rozpoznania, a sprawa nosi sygn. akt III SA/Gd 567/05. Skarżący następnie dodatkowo podał, że wzywał Wojewodę [...] do wykonania wyroku NSA i przedłożył kopię pisma z dnia 22. 12.2004r., w którym domaga się wypłacenia mu odszkodowania za dniówki i koszty dojazdu oraz wykonania wyroku NSA z dnia 8 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 357/99. W odpowiedzi na skargę J. E. o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny organ wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że zgodnie z zaleceniami Sądu zawiesił postępowanie, jednak postanowienie to zostało uchylone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 154 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), normujący instytucję "skargi na niewykonanie wyroku" stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Przepis art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi natomiast, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Skarżący w sprawie niniejszej wiąże swą skargę z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 357/99, którym to wyrokiem Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. E. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie był wyrokiem uwzględniającym skargę na bezczynność, a wyrokiem uchylającym, wobec czego skarga skarżącego w sprawie niniejszej oparta jest o człon drugi zdania pierwszego § 1 art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - " w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym" - strona po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do ( ...) załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jak wynika z przedstawionego wcześniej stanu faktycznego, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2001 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 13.12. 2001 r. zawiesił postępowanie. Po uchyleniu tego postanowienia decyzją z dnia 20 marca 2002 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o umorzeniu postępowania w obu instancjach. Tę decyzję uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 października 2004 r. Następnie decyzją z dnia 1 czerwca 2005 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł umorzeniu postępowania w obu instancjach. Skarga skarżącego o wymierzenie organowi grzywny została wniesiona w dniu 18 lipca 2005r. Stwierdzić trzeba, że wszczęcie postępowania sądowego o wymierzenie organowi grzywny ma na celu dyscyplinowanie organu. Przedmiotem kontroli nie jest żaden akt w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a., lecz to, czy organ pozostaje czy też nie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Sąd nie ma obowiązku wymierzenia organowi grzywny w sytuacji, gdy spełnione zostały nawet warunki określone w art. 154 § 1 ustawy, lecz wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy ( art. 154 § 3 ustawy p.p.s.a. a contrario). Stwierdzić też należy, że ewentualne nieprawidłowe wykonanie orzeczenia sądowego przez organ ( np. odstąpienie od oceny prawnej dokonanej przez sąd) może być jedynie podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną. W sprawie niniejszej skarga o wymierzenie organowi grzywny została wniesiona już po wydaniu przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania oraz dwóch decyzji kończących postępowanie w sprawie, czyli " po załatwieniu sprawy". W ocenie Sądu przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. wymaga- dla możliwości uwzględnienia skargi o wymierzenie grzywny takiej sytuacji, by w dniu wniesienia tej skargi istniał stan bezczynności organu. W sprawie niniejszej taka sytuacja nie zachodzi. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za bezzasadną wobec jej złożenia po załatwieniu sprawy przez organ i oddalił ją na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący w sprawie niniejszej wiąże swą skargę z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 357/99, którym to wyrokiem Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. E. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie był wyrokiem uwzględniającym skargę na bezczynność, a wyrokiem uchylającym, wobec czego skarga skarżącego w sprawie niniejszej oparta jest o człon drugi zdania pierwszego § 1 art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - " w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym" - strona po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do ( ...) załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jak wynika z przedstawionego wcześniej stanu faktycznego, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2001 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 13.12. 2001 r. zawiesił postępowanie. Po uchyleniu tego postanowienia decyzją z dnia 20 marca 2002 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o umorzeniu postępowania w obu instancjach. Tę decyzję uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 października 2004r. Następnie decyzją z dnia 1 czerwca 2005 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o umorzeniu postępowania w obu instancjach. Skarga skarżącego o wymierzenie organowi grzywny została wniesiona w dniu 18 lipca 2005r. Stwierdzić trzeba, że wszczęcie postępowania sądowego o wymierzenie organowi grzywny ma na celu dyscyplinowanie organu. Przedmiotem kontroli nie jest żaden akt w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a., lecz to, czy organ pozostaje czy też nie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Sąd nie ma obowiązku wymierzenia organowi grzywny w sytuacji, gdy spełnione zostały nawet warunki określone w art. 154 § 1 ustawy, lecz wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy ( art. 154 § 3 ustawy p.p.s.a. a contrario). Stwierdzić też należy, że ewentualne nieprawidłowe wykonanie orzeczenia sądowego przez organ ( np. odstąpienie od oceny prawnej dokonanej przez sąd) może być jedynie podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną. W sprawie niniejszej skarga o wymierzenie organowi grzywny została wniesiona już po wydaniu przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania oraz dwóch decyzji kończących postępowanie w sprawie, czyli " po załatwieniu sprawy". W ocenie Sądu przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. wymaga- dla możliwości uwzględnienia skargi o wymierzenie grzywny takiej sytuacji, by w dniu wniesienia tej skargi istniał stan bezczynności organu. W sprawie niniejszej taka sytuacja nie zachodzi. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za bezzasadną wobec jej złożenia po załatwieniu sprawy przez organ i oddalił ją na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.