III SA/Gd 571/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. F. w przedmiocie ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę. W dniu 10 lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga I. F., z której wynika, że domaga się ona ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z wyrokami Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego w G., które jej "prośby oddalają". W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddział w G. wniósł o jej odrzucenie wyjaśniając, że skarżąca żąda przyznania jej dodatku pielęgnacyjnego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji na podstawie art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpatrywane są przez sądy powszechne w oparciu o art. 4778 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 101 ze zm.), a nie przez sądy administracyjne, które nie są też uprawnione do kontroli orzeczeń sądów powszechnych. Nadto organ podał, że ZUS w dniu 3 grudnia 2013r. wydał decyzję odmawiającą I. F. prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. oddalił odwołanie skarżącej od tej decyzji, a Sąd Apelacyjny w G. wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r. oddalił skargę kasacyjną skarżącej. Zatem sprawa I. F. została już prawomocnie osądzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w stanie prawnym obowiązującym na dzień wniesienia skargi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z uwagi na treść skargi wyjaśnić należy skarżącej, że sądy administracyjne mogą zajmować się tylko takimi sprawami, które zostały im "przydzielone" przez ustawodawcę. Sądy administracyjne zajmują się kontrolą prawidłowości decyzji wydanych przez różne organy – ale nie wszystkich decyzji, bowiem część decyzji została poddana, na podstawie przepisów prawa, kontroli sądów powszechnych. Sądy administracyjne nie są też uprawnione do kontroli wyroków sądów powszechnych, ani też nie przyznają jakichkolwiek świadczeń. Z uwagi na brzmienie przytoczonych powyżej przepisów sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi, w której skarżąca, niezależnie od literalnego sformułowania jej żądania ( przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego), domaga się przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Sprawy takie rozstrzygane są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a kontrola decyzji w takich sprawach należy do sądów powszechnych , a nie sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2015r., poz. 121), w sprawach dotyczących zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, ustalania uprawnień do świadczeń z zakresu ubezpieczenia społecznego oraz wymiaru tych świadczeń istnieje możliwość wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego według zasad uregulowanych w Kodeksie postępowania cywilnego. Istnieje zatem zasada weryfikacji decyzji wydawanych w przedmiocie ubezpieczeń społecznych przez sąd powszechny, który orzeka na skutek wniesionego odwołania. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpatrywane są przez sądy powszechne w oparciu o art. 4778 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 101 ze zm.). W ustawie tej określono tryb postępowania w tych sprawach, w tym przekazywanie wniesionych odwołań do sądu powszechnego. W kwestii dotyczącej ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wydaje żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W związku z powyższym wniesiona skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.