III SA/Gd 573/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-10-04
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Alina Dominiak, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ oceniający projekt w ramach konkursu o dofinansowanie prawidłowo ocenił projekt Gminy, odrzucając protest dotyczący nieuwzględnienia projektu do dofinansowania z powodu nieuzyskania minimalnej liczby punktów, w szczególności w kryteriach "potrzeba realizacji projektu", "kompleksowość projektu" i "komplementarność projektu"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ocena projektu dokonana przez organ była prawidłowa. W kryterium "potrzeba realizacji projektu" brak było przekonującego uzasadnienia dla jednoczesnej budowy zbiorników retencyjnych i uszczelnienia sieci kanalizacyjnej. W kryterium "kompleksowość projektu" nie wykazano, że projekt doprowadzi do całościowego rozwiązania problemu. W kryterium "komplementarność projektu" stwierdzono, że projekty wprawdzie wzmacniają się wzajemnie, ale nie stanowią nierozerwalnych etapów tego samego przedsięwzięcia, co uzasadniało przyznanie niższej punktacji. Sąd podkreślił, że ocena projektu musi opierać się na złożonej dokumentacji, a organ nie jest zobowiązany do poszukiwania dodatkowych argumentów. Skarga nie wykazała wadliwości oceny.Stan faktyczny
Gmina złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Kompleksowe uporządkowanie gospodarki ściekowo-osadowej na terenie aglomeracji T." w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Wniosek nie uzyskał minimalnej liczby punktów w konkursie. Gmina wniosła protest, kwestionując ocenę w kryteriach "potrzeba realizacji projektu", "kompleksowość projektu" i "komplementarność projektu". Protest został nieuwzględniony, a gmina wniosła skargę do sądu administracyjnego. Sąd oddalił skargę, uznając ocenę organu za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na informację Zarządu Województwa [...] z dnia 16 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.
W odpowiedzi na konkurs nr [...] ogłoszony przez Zarząd Województwa P. jako instytucję zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2014 - 2020 dla Osi Priorytetowej 11. Środowisko (Działanie 11.3 Gospodarka wodno-ściekowa) – Gmina T. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "Kompleksowe uporządkowanie gospodarki ściekowo-osadowej na terenie aglomeracji T.".
Wniosek został zarejestrowany pod numerem identyfikacyjnym
nr [...].
Pismem z dnia 2 marca 2018 r. poinformowano wnioskodawcę, że wniosek uzyskał pozytywną ocenę formalną i został zakwalifikowany do oceny wykonalności.
Kolejnym pismem z dnia 10 maja 2018 r. poinformowano wnioskodawcę, że w wyniku rozstrzygnięcia konkursu przez Zarząd Województwa P. uchwałą nr [...]
z dnia 10 maja 2018 r. wniosek nie został wybrany do dofinansowania w związku z nieuzyskaniem minimum procentowego.
W uzasadnieniu wskazano, że projekt otrzymał 32,50 % punktów, w związku z czym nie uzyskał minimum procentowego określonego w Regulaminie konkursu.
W Karcie Oceny Strategicznej wskazano m.in., że w Kryterium A.2 -potrzeba realizacji projektu - ocena końcowa wyniosła 0 punktów- potrzeba realizacji projektu nie została dostatecznie udokumentowana i jest nieprzekonywująca. Wątpliwości budzi jednoczesne ujęcie budowy zbiorników retencyjnych dla oczyszczalni ścieków wraz z uszczelnieniem istniejącej sieci kanalizacyjnej – w ocenie KOP realizacja obu zadań jednocześnie jest niezasadna.
W Kryterium B.1 - kompleksowość projektu - ocena końcowa wyniosła 10 punktów – projekt obejmuje sekwencję kilku wątków (poprawa wydajności oczyszczalni ścieków, budowa i uszczelnienie kanalizacji sanitarnej ) ale prowadzi do częściowego rozwiązania problemu. Wątpliwości budzą zastosowane rozwiązania techniczne pod kątem ich trwałości i wpływu na uzyskanie odpowiednich efektów wpływających na rozwiązanie całkowite problemu (około 12 % nakładów na zasadniczą część projektu wynikającą ze zobowiązań akcesyjnych, niezasadna jednoczesna realizacja zadań budowy zbiorników retencyjnych dla oczyszczalni ścieków wraz z uszczelnieniem istniejącej sieci kanalizacyjnej).
W Kryterium B.2 - komplementarność projektu - ocena końcowa wyniosła 5 – projekt jest powiązany z innymi projektami w taki sposób, że ich rezultaty wzmacniają się wzajemnie – 1. "Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy T." , 2. "Rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie Gminy T.".
Gmina T. wniosła protest od negatywnej oceny w wyżej opisanych kryteriach. Wskazano, odnosząc się do kryterium - A.2, że w wyniku realizacji projektu przewiduje się znaczną poprawę poziomu ochrony lokalnego środowiska naturalnego poprzez zmniejszenie ilości zanieczyszczeń pochodzących ze ścieków komunalnych, a tym samym podniesienie jakości wód powierzchniowych i podziemnych. Ma dojść do likwidacji zagrożeń wynikających z niekontrolowanego zrzutu ścieków; nieszczelnych przydomowych zbiorników bezodpływowych (szamb); dzikich odprowadzeń do gruntu, czy cieków powierzchniowych.
Cel główny jest zgodny z RPO WP na lata 2014-2020 z celem Osi priorytetowej 11 Środowisko, Działanie 11.3. Gospodarka wodno-ściekowa. Projekt wpisuje się w Cele i typy projektów wymienione w pkt.5 w SzOOP OŚ priorytetowa 11 Środowisko, działanie 11.3 Gospodarka wodno-ściekowa.
Wg danych GUS z dnia 31.12.2016 r. na terenie gminy znajduje się 114,6 km sieci wodociągowej (1 045 przyłączy) i 51,7 km sieci kanalizacyjnej (721 przyłączy), a Gmina T. jest zamieszkiwana przez 4 221 mieszkańców. Wśród podstawowych problemów, które uniemożliwiają gminie realizację celu jest brak odpowiedniej infrastruktury wodno-ściekowej gwarantującej właściwe odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Planowana inwestycja jest odpowiedzią na diagnozę dotyczącą obszarów problemowych w zakresie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej w aglomeracji, a jej zakres został opracowany optymalnie do zakresu zdiagnozowanych braków.
Wskazano na podstawowe niedobory jakościowe i ilościowe w stosunku do stanu pożądanego na terenie aglomeracji oraz na inwestycje konieczne do sfinalizowania w celu zniwelowania tych niedoborów. Zdaniem strony rozwój infrastruktury jest niezwykle istotny. Poprawa warunków sanitarnych i podniesienie komfortu życia mieszkańców poprzez stworzenie odpowiedniej infrastruktury spowoduje obniżenie obciążenia finansowego mieszkańców kosztami neutralizacji ścieków komunalnych - koszt odprowadzania ścieków kanalizacją na oczyszczalnie jest niższy niż koszt wywozu tych ścieków wozami asenizacyjnymi. Wniesiono o przyznanie 2 punktów w ramach tego kryterium.
Odnośnie kryterium nr B.2 - Komplementarność projektu - podano, że projekt ten powiązany jest z innymi projektami w taki sposób, że ich rezultaty wzmacniają się wzajemnie. Stanowią następujące po sobie etapy określonego planu działania. Jest to ostateczne zakończenie realizacji w/w zadania. Wniesiono o przyznanie 2 punktów w ramach tego kryterium.
Co do kryterium B.1 - Kompleksowość projektu –wskazano, że projekt obejmuje sekwencję wielu powiązanych etapów niezbędnych do osiągnięcia określonego efektu i całościowego rozwiązania problemu. Jednoczesna budowa zbiorników retencyjnych wraz z wymianą studni jest uzasadniona. Z danych wynika, że w 2017 roku 30% ścieków trafiających na oczyszczalnię były to wody opadowe, roztopowe i drenażowe (obliczono na podstawie różnicy wskazań przepływomierza na oczyszczalni, a sumą wskazań wodomierzy zainstalowanych w nieruchomościach podłączonych do sieci kanalizacyjnej). Wymiana studni znacznie przyczyni się do poprawy sytuacji (obecne betonowe wybudowane wiele lat temu uległy korozji, rozszczelnieniu i zbierają wody gruntowe), jednak nie pozwoli wyeliminować problemu w 100%. Przewidziano więc dodatkowo zbiornik retencyjny o pojemności 300 m3, aby nie dopuszczać do sytuacji, w których w przypadku długotrwałych opadów atmosferycznych do oczyszczalni dopływa ilość ścieków większa niż jej wydajność projektowa. Zbiornik ten będzie służyć uśrednianiu przepływu, ścieki będą podawane na oczyszczalnię w równych ilościach przez całą dobę co pozytywnie wpłynie na jakość ścieków oczyszczonych. Na terenie gminy T. istnieje 80 zbiorników bezodpływowych oraz 220 przydomowych oczyszczalni ścieków. Do przyjmowania ścieków z nich pochodzących służyć ma drugi ze zbiorników, o pojemności 50m3. Do niego realizowany ma być zrzut ścieków dowożonych oraz osadów z przydomowych oczyszczalni ścieków, które po rozcieńczeniu będą dozowane do oczyszczalni w takich ilościach, aby nie zaburzać procesów biologicznych oczyszczalni. Dzięki budowie zbiornika osady z przydomowych oczyszczalni ścieków (których nie można bez doczyszczenia poddawać procesom stabilizacji i higienizacji) przestaną stanowić problem dla operatora oczyszczalni. Zbiornik jest niezbędny aby wyeliminować problem zaburzania procesów biologicznych. Cały projekt rozwiązuje w 100% problemy na terenie aglomeracji T.. Wniesiono o przyznanie 2 punktów w ramach tego kryterium.
Pismem z dnia 16 lipca 2018 r. poinformowano wnioskodawcę o nieuwzględnieniu protestu. Wskazano, że w uzasadnieniu przyznania "0" punktów w kryterium A.2. "Potrzeba realizacji projektu" Komisja Oceny Projektów stwierdziła, że potrzeba realizacji projektu nie została dostatecznie udokumentowana i jest nieprzekonywująca. W ocenie Komisji Oceny Projektów wątpliwości budzi jednoczesne ujęcie budowy zbiorników retencyjnych dla oczyszczalni ścieków wraz z uszczelnieniem istniejącej sieci kanalizacyjnej. W ocenie KOP realizacja obu zadań jednocześnie była niezasadna.
Wyjaśniono, że w w/w kryterium oceniana jest potrzeba realizacji całego projektu, a nie tylko jego poszczególnych komponentów. Projekt wnioskodawcy składa się z kilku zadań, z których część została opisana w dokumentacji aplikacyjnej w sposób pozwalający ocenić ich zasadność oraz pilność. Jednakże dwa z tych zadań budzą wątpliwości co do uzasadnienia ich jednoczesnej realizacji: uszczelnienie istniejącej sieci kanalizacyjnej oraz budowa zbiorników retencyjnych dla oczyszczalni ścieków (w szczególności zbiornika o pojemności 300m3 przeznaczonego na czasowe zatrzymywanie ścieków nadmiernie napływających). Działania uszczelniające istniejącą kanalizację sanitarną powinny być na tyle efektywne, żeby po ich wykonaniu nie następowało przedostawanie się do sieci kanalizacyjnej wód opadowych i w efekcie nadmierne zwiększanie ilości ścieków dopływających do oczyszczalni, które musiałyby być zatrzymywane w zbiorniku retencyjnym. W dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawca nie zawarł żadnego wyjaśnienia, dlaczego tego rodzaju podwójna inwestycja miałaby być jednak uzasadniona i wynikać z obiektywnych okoliczności, a nie wadliwego zaplanowania zakresu projektu. W złożonym proteście nie zawarto wskazania, gdzie zdaniem wnioskodawcy takie uzasadnienie miałoby się w dokumentacji aplikacyjnej znajdować. Wnioskodawca w formularzu wniosku o dofinansowanie i innych dokumentach kilkukrotnie stwierdza, że likwidacja istniejących i budowa nowych studni rewizyjnych kanalizacji sanitarnej w miejscowości T. pozwoli uniknąć czasowego przepełniania oczyszczalni, a jednocześnie deklaruje, że zbiornik o pojemności 300 m3 pozwoli na czasowe zatrzymywanie ścieków nadmiernie napływających. Wnioskodawca nie przedstawił jednak żadnych informacji o obiektywnie uzasadnionych szczególnych sytuacjach i okolicznościach, innych niż wynikające z nieszczelności sieci kanalizacyjnej, które miałyby powodować czasowy nadmierny napływ ścieków do oczyszczalni i konieczność jego powstrzymania przy pomocy zbiornika retencyjnego. W proteście wnioskodawca podał, że 30% ścieków trafiających na oczyszczalnię to wody opadowe, roztopowe i drenażowe oraz stwierdził, że wymiana studni znacznie przyczyni się do poprawy sytuacji, lecz nie rozwiąże jej całkowicie. Wnioskodawca nie przedstawił jednak analizy, która pozwalałaby zidentyfikować inne niż przedmiotowe studnie miejsca przedostawania się tych wód do sieci kanalizacyjnej i nie zaproponował działań mających potencjał wyeliminowania tego problemu u jego źródła wraz z ewentualną oceną kosztów i korzyści. Mieszanie się wód opadowych, roztopowych i drenażowych ze ściekami nie powoduje jedynie problemów w pracy oczyszczalni, na czym koncentrował się wnioskodawca proponując rozwiązanie w postaci zbiornika retencyjnego, lecz zaburza naturalny obieg wody. W związku z tym Komisja Oceny Projektów prawidłowo oceniła projekt w przedmiotowym kryterium.
W uzasadnieniu przyznania 1 punktu (co po przemnożeniu przez wagę 10,00 daje ocenę końcową 10 pkt) w kryterium B.1. "Kompleksowość projektu" Komisja Oceny Projektów stwierdziła, że projekt obejmuje sekwencję kilku wątków (poprawa wydajności oczyszczalni ścieków, zagospodarowanie osadów ściekowych w oczyszczalni ścieków, budowa i uszczelnienie kanalizacji sanitarnej). W ocenie KOP wątpliwości budzą zastosowane rozwiązania techniczne pod kątem ich trwałości i wpływu na uzyskanie odpowiednich efektów wpływających na rozwiązanie całkowite problemu (około 12% nakładów na zasadniczą część projektu wynikającą ze zobowiązań akcesyjnych, niezasadna jednoczesna realizacja zadań: budowy zbiorników retencyjnych dla oczyszczalni ścieków wraz z uszczelnieniem istniejącej sieci kanalizacyjnej).
W proteście wnioskodawca odnosi się do jednoczesnej realizacji budowy zbiorników retencyjnych dla oczyszczalni ścieków wraz z uszczelnieniem istniejącej sieci kanalizacyjnej, lecz w kwestii zbiornika o pojemności 300 m3 argumentacja ta, jak wskazano w odniesieniu do kryterium A.2, jest nieprzekonująca. Pomimo wielu wątków projekt prowadzi do częściowego rozwiązania problemu, gdyż współistnienie niektórych wątków nie zostało właściwie uzasadnione.
W uzasadnieniu przyznania 1 punktu (co po przemnożeniu przez wagę 5,00 daje ocenę końcową 5 pkt) w kryterium B.2. "Komplementarność projektu" Komisja Oceny Projektów stwierdziła, że Projekt jest powiązany z innymi projektami w taki sposób, że ich rezultaty wzmacniają się wzajemnie. Powiązanie dotyczy projektów "Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy T." oraz "Rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie Gminy T.".
W przedmiotowym kryterium 2 punkty przyznawane są w sytuacjach szczególnie silnego powiązania projektów, np. gdy realizowane są kolejne etapy tego samego przedsięwzięcia lub bez realizacji następnego projektu oddziaływanie poprzedniego projektu jest nieskuteczne. W sytuacji braku takich szczególnych powiązań przyznawany jest 1 punkt (lub 0 punktów gdy powiązań nie ma). Dwa projekty z zakresu gospodarki wodno-ściekowej zrealizowane uprzednio przez wnioskodawcę niewątpliwie cechują się synergią rezultatów z projektem proponowanym do realizacji w RPO WP, niemniej nie są powiązane w stopniu uzasadniającym przyznanie 2 punktów, w szczególności dlatego, że nie stanowią nierozerwalnych i z góry zaplanowanych etapów tego samego przedsięwzięcia, a także każdy z nich mógł być realizowany oddzielnie bez uszczerbku dla pozostałych.
Gmina T. wniosła skargę na powyższą informację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o stwierdzenie, że ocena została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i miała ona wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżąca nie zgodziła się z wynikiem oceny dla kryterium A.2. "Potrzeba realizacji projektu", kryterium B.1 "Kompleksowość projektu" oraz kryterium B.2. "Komplementarność projektu".
Wyjaśniła, że potrzeba realizacji projektu została opisana w pkt. A.2 Wniosku o dofinansowanie projektu oraz w punkcie 1.2 Opis potrzeby realizacji projektu Studium Wykonalności. Potrzeba realizacji projektu została dostatecznie udokumentowana, przedsięwzięcie odpowiada zdiagnozowanym potrzebom, a ryzyko wystąpienia negatywnych konsekwencji zaniechania jego pilnej realizacji jest wysokie. Podała, że wg danych GUS z dnia 31.12.2016 r. na terenie gminy znajduje się 114,6 km sieci wodociągowej (1 045 przyłączy) i 51,7 km sieci kanalizacyjnej (721 przyłączy), a Gmina T. jest zamieszkiwana przez 4 221 mieszkańców. Wśród podstawowych problemów, które uniemożliwiają gminie realizację celu jest brak odpowiedniej infrastruktury wodno-ściekowej gwarantującej właściwe odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Planowana inwestycja jest odpowiedzią na diagnozę dotyczącą obszarów problemowych w zakresie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej w aglomeracji, a jej zakres został opracowany optymalnie do zakresu zdiagnozowanych braków. Właściwie rozwinięta infrastruktura komunalna ma przyczynić się do tego, że mieszkańcy gminy będą wyposażeni w podstawowe, ogólnodostępne zdobycze cywilizacyjne, a tym samym ich życie stanie się łatwiejsze, nie różniące się od mieszkańców miast, ale także do zatrzymania migracji ludności gminy oraz do jej szybszego rozwoju gospodarczego.
Ścieki z nieskanalizowanej części gminy i z przydomowych oczyszczalni dowożone są wozami asenizacyjnymi do oczyszczalni ścieków w T.. Budowa zbiorników retencyjnych na oczyszczalni ścieków ma zadanie czasowego zatrzymania ścieków nadmiernie napływających , w których zarazem będzie następował proces uśredniania składu chemicznego ścieków napływających systemem sieci kanalizacji sanitarnej ze ściekami dowożonymi wozami asenizacyjnymi do oczyszczalni ścieków. Kontrolowane "dozowanie" ścieków ze zbiorników retencyjnych na oczyszczalni przyczyni się do uzyskania optymalnej pracy oczyszczalni ścieków, zachowując parametry ścieków oczyszczonych odprowadzanych do środowiska. Zwiększenie obciążenia oczyszczalni w związku ze zwiększeniem ilości ścieków dowozowych i napływających systemem kanalizacji sanitarnej wymusza konieczność budowy zbiorników retencyjnych. Jednoczesna budowa zbiorników retencyjnych dla oczyszczalni ścieków wraz z uszczelnieniem istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej jest konieczna. Zasadność wymiany studzienek na kanalizacji sanitarnej wynika z ich złego stanu technicznego. Prowadzone są też prace polegające na odcinaniu nie zarejestrowanych podłączeń odprowadzających wody deszczowe do kanalizacji sanitarnej oraz na wykrywaniu nielegalnych podłączeń poprzez zadymianie rur kanalizacyjnych.
Wobec powyższego kryterium "Potrzeba realizacji projektu" powinno być ocenione na poziomie 2 pkt, gdyż potrzeba realizacji została dostatecznie udokumentowana i opisana, przedsięwzięcie odpowiada zdiagnozowanym potrzebom, a ryzyko wystąpienia negatywnych konsekwencji zaniechania jego pilnej realizacji jest wysokie.
Odnosząc się do Kryterium B.1 Kompleksowość projektu wskazano, że jednoczesna budowa zbiorników retencyjnych wraz z wymianą studni była uzasadniona. Wymiana studni znacznie przyczyni się do poprawy sytuacji, ale nie pozwoli wyeliminować problemu w 100% Przewidziano więc budowę zbiornika retencyjnego o poj.300 m3, by nie dopuszczać do sytuacji, w których w przypadku długotrwałych opadów do oczyszczalni dopływa ilość ścieków większa niż jej wydajność projektowa. Zbiornik będzie też służył uśrednieniu przepływu. Zbiornik o poj. 50 m3 ma służyć do przyjmowania ścieków pochodzących ze zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni. Ścieki i osady będą z niego dozowane do oczyszczalni w takich ilościach, aby nie zaburzać procesów biologicznych oczyszczalni. Dzięki budowie zbiornika osady z przydomowych oczyszczalni ścieków przestaną stanowić problem dla operatora oczyszczalni. Zasadna jest też wymiana studzienek kanalizacji sanitarnej z uwagi na ich zły stan techniczny, a ich nieszczelność wiąże się z infiltracją wód przypadkowych do kanalizacji oraz eksfiltracji ścieków do gruntu. Jest to przyczyna podmywania gruntu , co może prowadzić do jego destabilizacji i powstawania zapadlisk. Cały projekt rozwiązuje w 100% problemy na terenie aglomeracji T., wobec tego przedmiotowe kryterium powinno być ocenione na poziomie 2 punktów.
Odnosząc się do oceny kryterium B.2 wskazano, że projekt jest powiązany z innymi projektami w taki sposób, że ich rezultaty wzmacniają się wzajemnie.
Projekty wskazane we wniosku i pozostałe realizowane na terenie Gminy są powiązane z projektem w taki sposób, że stanowią następujące po sobie etapy określonego planu działania. W związku z powyższym kryterium "Komplementarność projektu" powinno być ocenione na poziomie 2 pkt ( przy wadze 5).
W ocenie skarżącej wniosek o przyznanie pomocy powinien uzyskać 62,5 pkt, a co za tym idzie uzyskać minimum procentowe określone w regulaminie konkursu.
Zarząd Województwa P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że w skardze skarżąca szeroko opisała założenia projektu,
w szczególności potrzebę wybudowania dwóch zbiorników retencyjnych. Takich wyjaśnień brak jest w dokumentacji projektowej. Komisja oceny projektów opiera się natomiast na złożonych dokumentach i nie jest zobowiązana do dokonywania ustaleń czy poszukiwania innych argumentów, niż wskazane przez wnioskodawcę. Skarżąca nie wskazała, jakie normy naruszyła instytucja zarządzająca dokonując oceny projektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową i stosują środki określone w tych przepisach.
Ustawą taką jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz.U. z 2017 r. poz.1460 ze zm. , zwana dalej "ustawą wdrożeniową"), która w art. 61 ust.1 stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była zaskarżona przez skarżącą, skierowana do niej informacja o nieuwzględnieniu jej protestu od negatywnej oceny zgłoszonego przez nią projektu pt."Kompleksowe uporządkowanie gospodarki ściekowo- osadowej na terenie aglomeracji T." w konkursie nr [...]. Zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny.
Projekt skarżącej nie uzyskał minimum procentowego określonego w Regulaminie konkursu i nie został wybrany do dofinansowania ( okoliczność niesporna).
Zarząd Województwa P. przyjął regulamin przedmiotowego konkursu uchwałą nr [...] z dnia 31 sierpnia 2017 r.
Regulamin konkursu stanowi załącznik do w/w uchwały. W myśl pkt 7 Regulaminu wyciąg z kryteriów wyboru projektów stanowi Załącznik nr 6 do Regulaminu. Z umieszczonych w tym Załączniku kryteriów strategicznych I stopnia dla trybu konkursowego projektów z zakresu gospodarki wodno - ściekowej wynika, że ilość uzyskanych przez wnioskodawcę punktów w danym kryterium ( od 0 do 2 punktów ) przemnaża się przez "wagę" ; ustalono także maksymalną liczbę punktów.
W niniejszej sprawie projekt skarżącej uzyskał łącznie 32,50% punktów:
w kryterium A.1 – 1 punkt, przemnożony przez wagę 2,5- ocena końcowa 2,5,
w kryterium A.2- 0 punktów przemnożone przez wagę 7,5- ocena końcowa 0,
w kryterium A.3- 0 punktów przemnożone przez wagę 10,0 - ocena końcowa 0,
w kryterium A.4- 1 punkt przemnożony przez wagę 5,0 - ocena końcowa 5,
w kryterium B.1- 1 punkt przemnożony przez wagę 10,0 - ocena końcowa 10,
w kryterium B.2- 1 punkt przemnożony przez wagę 5,0 - ocena końcowa 5,
w kryterium C.1- 1 punkt przemnożony przez wagę 10,0 - ocena końcowa 10.
Skarżąca zarówno w proteście , jak i w skardze kwestionowała ocenę w trzech kryteriach: A.2. "Potrzeba realizacji projektu", kryterium B.1 "Kompleksowość projektu" oraz kryterium B.2. "Komplementarność projektu".
W Karcie Oceny Strategicznej dołączonej do informacji o rozstrzygnięciu konkursu z dnia 10 maja 2018 r. powtórzono – za treścią Załącznika nr 6 – definicje kryteriów i sposób ustalania liczby punktów – jako "kwestie weryfikujące i wartości punktowe".
Zarówno w w/w Karcie Oceny Strategicznej jak i w informacji z dnia 16 lipca 2018 r., skierowanej do skarżącej, przedstawiono stanowisko dotyczące przyznania takiej, a nie innej ilości punktów.
Należy zgodzić się z dokonaną oceną projektu skarżącej.
W Kryterium A.2 - potrzeba realizacji projektu – oceniany jest dobór zadań w świetle zdefiniowanego problemu oraz ich wieloaspektowość i kompleksowość z punktu widzenia zdolności do jego skutecznego i trwałego rozwiązania. Oceniana jest wobec tego potrzeba realizacji całego projektu, a nie jedynie jego poszczególnych elementów. Wątpliwości budziło natomiast równoczesne ujęcie przez skarżącą we wniosku zarówno budowy zbiorników retencyjnych dla oczyszczalni ścieków (w szczególności zbiornika o pojemności 300m3 przeznaczonego na czasowe zatrzymywanie ścieków nadmiernie napływających), jak i uszczelnienie istniejącej sieci kanalizacyjnej. Organ zasadnie w zaskarżonej skargą informacji wskazał, że w przedłożonej dokumentacji skarżąca nie zawarła żadnego wyjaśnienia, dlaczego zaplanowana w w/w sposób inwestycja jest uzasadniona i że wynika ona z obiektywnych okoliczności. Skarżąca w przedłożonych dokumentach stwierdzała, że likwidacja istniejących i budowa nowych studni rewizyjnych kanalizacji sanitarnej pozwoli uniknąć czasowego przepełniania oczyszczalni, jednocześnie wskazując, że zbiornik retencyjny o pojemności 300 m3 pozwoli na czasowe zatrzymywanie ścieków nadmiernie napływających. Nie przedstawiła jednak żadnych informacji o okolicznościach innych niż wynikające z nieszczelności sieci kanalizacyjnej, które miałyby powodować czasowy nadmierny napływ ścieków do oczyszczalni i konieczność jego powstrzymania przy pomocy zbiornika retencyjnego. Wskazywała, że wymiana studni znacznie przyczyni się do poprawy sytuacji, lecz nie rozwiąże jej całkowicie, przy czym nie podała żadnych innych argumentów , które mogłyby wskazywać na inne miejsca przedostawania się wód do sieci kanalizacyjnej, niż studnie rewizyjne ani nie przedstawiła propozycji możliwości wyeliminowania problemu wraz z oceną kosztów. Skarżąca nie przedstawiła przekonującego uzasadnienia dla jednoczesnej budowy i zbiorników retencyjnych, i wymiany studzienek , ani też nie wskazała, gdzie w złożonej dokumentacji taka przekonująca argumentacja się znajduje. Wbrew stanowisku skargi ani z treści pkt. A.2 wniosku o dofinansowanie, ani z punktu 1.2 Opisu potrzeby realizacji projektu Studium Wykonalności nie można wywieść przekonującego uzasadnienia dla racjonalnego powiązania obu części planowanej inwestycji.
W kryterium A.2 przewidziano, że w sytuacji, gdy potrzeba realizacji projektu nie została dostatecznie udokumentowana bądź opisana potrzeba realizacji jest nieprzekonująca , przyznać należy 0 punktów, wobec czego dokonana ocena tego kryterium jest prawidłowa.
W Kryterium B.1 – kompleksowość projektu – oceniany jest dobór działań w świetle zdefiniowanego problemu oraz ich wieloaspektowość i kompleksowość z punktu widzenia zdolności do jego skutecznego i trwałego rozwiązania. Uwzględnia się w szczególności kompleksowość projektu w kontekście skutecznego i trwałego rozwiązania problemu odbioru i oczyszczania ścieków w skali całej aglomeracji ściekowej. Skarżącej przyznano jeden punkt, który pomnożony przez wagę 10 dał jej ocenę 10. Możliwość uzyskania 1 pkt istniała wówczas, gdy projekt obejmuje sekwencje kilku wątków lub etapów, ale prowadzi do częściowego rozwiązania problemu. W przypadku tego kryterium uznano, że proponowane przez skarżącą rozwiązania nie spowodują całkowitego rozwiązania problemu z podobnych względów, co w kryterium A.2 - argumentacja dotycząca zasadności jednoczesnej budowy zbiorników retencyjnych i uszczelnienia sieci kanalizacyjnej nie była przekonująca, szczególnie w odniesieniu do budowy zbiornika o pojemności 300 m3. Należy zgodzić się ze stanowiskiem, że skarżąca swoją argumentacją przedstawioną w dokumentacji projektowej nie wykazała, że projekt doprowadzi do całościowego rozwiązania problemu, wobec czego ocena projektu w przedmiotowym kryterium była prawidłowa.
W Kryterium B.2 – komplementarności projektu - oceniany jest związek projektu z innymi przedsięwzięciami dotyczącymi ochrony środowiska w tym gospodarki ściekami oraz stopień, w jakim analizowane projekty i ich rezultaty warunkują się lub wzmacniają się nawzajem. Sąd podziela stanowisko, że projekt powiązany jest z innymi projektami – wymienionymi w Karcie Oceny Strategicznej - w taki sposób, że ich rezultaty wzmacniają się wzajemnie. Stanowisko organu w tym zakresie należy uznać za prawidłowe , bowiem wskazany projekt nie jest powiązany z w/w projektami w taki sposób, że projekty warunkują się wzajemnie albo stanowią następujące etapy określonego programu lub planu działania. Każdy z projektów mógł być realizowany oddzielnie bez uszczerbku dla pozostałych i nie stanowią one nierozerwalnych, z góry zaplanowanych etapów tego samego przedsięwzięcia. Przyznanie skarżącej 1 punktu w omawianym kryterium, który przemnożony przez wagę 5,0 dał jej ocenę 5 , należy uznać za prawidłowe.
Wyjaśnienia wymaga, że przedmiotem postępowania regulowanego ustawą wdrożeniową jest ocena projektu, wobec czego właściwa instytucja związana jest konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu, co oznacza związanie treścią wniosku oraz załączoną do niego dokumentacją. Poza zakres wniosku wnioskodawcy instytucja ta nie może wykraczać. Nie jest również zobowiązana do dokonywania ustaleń czy poszukiwania argumentów , na podstawie których projekt mógłby być oceniony jako spełniający kryteria wyboru do dofinansowania. Byłoby to nie do pogodzenia z istotą omawianego postępowania, które jest postępowaniem konkursowym.
Z kolei sąd administracyjny, rozpoznając skargę wniesioną na informację o nieuwzględnieniu protestu od negatywnej oceny zgłoszonego projektu nie dokonuje oceny projektu, a kontroli tego, czy ocena taka została prawidłowo dokonana przez właściwą instytucję. Wynika to wprost z treści art. 61 ust.8 pkt 1 lit.a ustawy wdrożeniowej, który stanowi, że sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Sąd nie dopatrzył się tego, by ocena projektu skarżącej została dokonana w sposób naruszający prawo. Co więcej – sama skarżąca nie stawia w skardze żadnych konkretnych zarzutów dotyczących dokonania tej oceny, poza ogólnym stwierdzeniem, że została ona przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Samo przekonanie skarżącej, że jej argumentacja przedstawiona w projekcie była pełna i że uprawniała ją ona do uzyskania najwyższej punktacji we wskazywanych przez skarżącą kryteriach oceny nie jest jednak wystarczające do uznania, że przy ocenie projektu naruszono prawo. Skarżąca przedstawiła w skardze bardziej rozbudowaną, niż w przedmiotowym projekcie , argumentację, mającą świadczyć o zasadności i prawidłowości tego projektu. Jednak skarga w tego rodzaju sprawie nie powinna być nakierowana na wykazanie prawidłowości i zasadności projektu, a na wskazanie, na czym polegało wadliwe dokonanie jego oceny. Wadliwość oceny projektu może polegać przykładowo na niepełnym, niespójnym czy nielogicznym uzasadnieniu dokonanej oceny, na nie odniesieniu się do istotnych kwestii, czy też rozbieżności stanowiska oceniających z założeniami danego kryterium. Tego rodzaju zarzutów skarżąca nie postawiła. Nie wykazała też żadnych logicznych czy merytorycznych wad dokonanej oceny.
Także Sąd nie stwierdził tego rodzaju wad przy dokonywaniu oceny projektu skarżącej.
W tej sytuacji Sąd, nie stwierdzając, by ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny uznał, że skarga nie może być uwzględniona i na podstawie art. 61 ust.8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło