III SA/Gd 575/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych postanawia: odmówić "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (dalej zwana: "spółką") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 maja 2014 r. (nr [...]). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lipca 2014 r. wezwano spółkę do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. W dniu 1 sierpnia 2014 r. wpłynął do Sądu wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach wynikało, że kapitał zakładowy spółki wynosi 990.000 zł. Wartość środków trwałych spółki według bilansu za ostatni rok wynosi 1.641.250,63 zł. W 2013 r. spółka osiągnęła zysk netto na poziomie 944.468,46 zł. Na rachunku bankowym spółki (na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy) znajdowało się 199.232,55 zł. Uzasadniając wniosek spółka wskazała, że jej obecna kondycja finansowa jest trudna, czego dowodem jest strata z prowadzonej działalności gospodarczej w pierwszym półroczu roku 2014 na poziomie 192.898,44 zł. Wobec tego nie jest w stanie wygospodarować środków na uiszczenie wpisów od wszystkich 27 skarg, które zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Dzięki wszelkim staraniom spółka zdołała opłacić wpisy w 14 z 27 prowadzonych postępowań. Postanowieniem z dnia 9 września 2014 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie do kosztów sądowych. Spółka złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że w związku z 27 toczącymi się obecnie w sądzie postępowaniami łączy się konieczność ponoszenia przez stronę wysokich kosztów sądowych. Ze sprawozdania finansowego za rok 2014, za okres od stycznia do czerwca wynika zaś, że skarżąca poniosła stratę z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 192.989,44 zł. Tak wysoka strata wykazana w krótkim okresie sprawozdawczym wskazuje, że poniesienie dodatkowych kosztów przyczyni się do uszczuplenia jej aktywów. Spółka zarzuciła, że referendarz sądowy nie uwzględnił wszystkich aspektów trudnej sytuacji w jakiej się znajduje, skoro rozstrzygnięcie zostało podjęte głównie w oparciu o dane wynikające ze sprawozdań finansowych za 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej zwanej: "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, iż osobie prawnej, także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Cytowane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Należy zauważyć, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku osób fizycznych wykazanie spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy obliguje Sąd do uwzględnienia wniosku strony; w odniesieniu zaś do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej ubiegających się o przyznanie prawa pomocy (art. 246 § 2 p.p.s.a.) ustawodawca zastrzegł jedynie możliwość jego przyznania, na co wskazuje zwrot "prawo pomocy może być przyznane". Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową. W przedmiotowej sprawie koszty sądowe, do uiszczenia których wezwano spółkę wynoszą, jak dotąd 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). W toku dotychczasowego postępowania, celem weryfikacji danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2014 r. spółka została wezwana do przedłożenia następujących dokumentów: a) odpisów zeznania podatkowego CIT - 8 złożonego przez spółkę za rok 2013; b) deklaracji VAT-7 składanych przez spółkę za miesiące kwiecień - czerwiec 2014 r.; c) odpisu sprawozdania finansowego za rok 2013; d) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych (w tym wyciągów z kont i lokat dewizowych) obrazujących historię i salda tych rachunków (wpłaty, wypłaty) w okresie ostatnich trzech miesięcy; e) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków maklerskich obrazujących stan środków pieniężnych oraz ilość i wartość posiadanych papierów wartościowych na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy; f) oświadczenia, czy z majątku spółki prowadzona jest aktualnie egzekucja sądowa bądź administracyjna - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących jej stan i dokonane czynności egzekucyjne; g) oświadczenia, czy spółka posiada wymagalne należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędów i izb skarbowych, urzędów i izb celnych, banków, kontrahentów, dostawców mediów oraz innych podmiotów, których nie spłaca - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia; h) oświadczenia, czy spółka posiada przysługujące jej wymagalne i niesporne wierzytelności wobec kontrahentów i innych podmiotów - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan tych wierzytelności. W dniu 1 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęły kopie dokumentów spółki: - sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2013; - sprawozdanie zarządu spółki z jej działalności w roku 2013; - rachunek zysków i strat oraz bilans za rok 2013; - rachunek przepływów pieniężnych w okresie 1 stycznia 2012 r. – 31 grudnia 2013 r.; - wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego dla spółki przedstawiające zestawienie transakcji na rachunku w okresie czerwiec – lipiec 2014 r. (z przedłożonych dokumentów wynikało, że spółka w dniu 18 czerwca 2014 r. otworzyła lokatę na kwotę 1.400.000 zł; z kolei saldo przedmiotowego rachunku bankowego na dzień 31 lipca 2014 r. wynosiło 194.800,82 zł); - deklaracja CIT – 8 za rok 2013; - deklaracje VAT – 7 za miesiące kwiecień - czerwiec 2014 r.; - oświadczenie podpisane przez prokurenta spółki z dnia 14 sierpnia 2014 r. w przedmiocie nieposiadania rachunków maklerskich oraz papierów wartościowych, braku wymagalnych należności spółki względem podmiotów trzecich (w tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędu skarbowego, izby skarbowej, izby celnej i banków) oraz w przedmiocie braku prowadzonych względem spółki postępowań egzekucyjnych. W ocenie Sądu wysokość aktywów spółki, a przede wszystkim stan sald na rachunku bankowym umożliwiają jej poniesienie kosztów sądowych w sprawie, w tym wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Spółka prowadzi działalność gospodarczą związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Ze złożonego wniosku oraz załączonych dokumentów źródłowych, w tym dołączonych do sprzeciwu, wynika, że niezależnie od poniesionej w 2014 r. w okresie od stycznia do czerwca straty z działalności gospodarczej (-192.898,44 zł) i nieuzyskania w tym okresie żadnych przychodów, spółka, co zresztą sama przyznaje, posiada aktywa. Ze sprawozdania finansowego za pierwsze półrocze 2014 r. wynika, że wartość tych aktywów jest znaczna i porównywalna z sytuacją z 2013 r., w którym spółka posiadała aktywa o łącznej wartości 4.315.437,62 i uzyskała zysk netto z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 944.468,46 zł. Na dzień 30 czerwca 2014 r. wartość aktywów trwałych spółki wyniosła 1.603.982,24 zł, a aktywów obrotowych 2.527.726,18 zł. W ramach aktywów obrotowych wyszczególniono kwotę 1.803.248,51 zł posiadanych przez spółkę krótkoterminowych inwestycji oraz kwotę 74.396,60 zł krótkoterminowych należności. Co warte podkreślenia, dysponuje ona znacznymi środkami pieniężnymi zdeponowanymi na rachunku bankowym. Przedmiotową okoliczność obrazują wprost wyciągi bankowe odnoszące się do okresu czerwiec – lipiec 2014 r. Z przedłożonych dokumentów wynika, że spółka w dniu 18 czerwca 2014 r. otworzyła lokatę na kwotę 1.400.000 zł, a pomimo tego saldo przedmiotowego rachunku bankowego na dzień 31 lipca 2014 r. wynosiło 194.800,82 zł. Skarżąca nie wskazała także, iż z uwagi na złą sytuację finansową zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej bądź złożono wniosek o ogłoszenie jej upadłości. Skarżąca funkcjonuje w obrocie gospodarczym, co wiąże się z koniecznością regulowania zobowiązań natury publicznoprawnej jak i prywatnoprawnej. Powstanie straty bilansowej za pierwsze półrocze 2014 r. nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentów źródłowych wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą oraz posiada środki na rachunku bankowym. Brak jest przy tym jakichkolwiek informacji o ewentualnych ograniczeniach co do dysponowania tymi środkami oraz utracie płynności finansowej. Powyższej oceny nie zmienia okoliczność wniesienia przez spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 27 skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej w sprawach stwierdzenia utraty ważności poświadczenia rejestracji automatów do gier o niskich wygranych oraz możliwość powstania w związku z tym obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga, że wpisy w takich sprawach nie są stosunkowe, lecz stałe (200 zł), wobec czego suma wpisów od wszystkich skarg to kwota 5.400 zł. Z uwagi na wysokość posiadanych przez spółkę środków na rachunku bankowym nie może być mowy - w ocenie Sądu - o tym by uiszczenie przez spółkę takiej kwoty mogło spowodować "realne zagrożenie dla jej bytu gospodarczego". W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, że spółka nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, albowiem posiadany przez nią majątek i środki pieniężne pozwalają na pokrycie pełnych kosztów sądowych. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.