III SA/Gd 576/23
WyrokWSA w Gdańsku2024-02-08
Skład orzekający: Alina Dominiak, Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie dwóch kar pieniężnych na ten sam podmiot za to samo naruszenie, stwierdzone w tej samej kontroli drogowej, narusza zasadę ne bis in idem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie dwóch kar pieniężnych na ten sam podmiot za to samo naruszenie, stwierdzone w tej samej kontroli drogowej, nie narusza zasady ne bis in idem, jeśli kary te zostały nałożone na podstawie różnych ustaw (ustawa o transporcie drogowym i Prawo o ruchu drogowym) i realizują odmienne cele. Kara z ustawy o transporcie drogowym ma na celu ochronę prawidłowości prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu i uczciwej konkurencji, podczas gdy kara z Prawa o ruchu drogowym ma na celu zapobieganie uszkodzeniom dróg i zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez pojazdy nienormatywne.Stan faktyczny
W wyniku kontroli drogowej stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 65,13%. Nałożono kary pieniężne na podstawie ustawy o transporcie drogowym oraz Prawa o ruchu drogowym. Skarżąca spółka zarzuciła dwukrotne ukaranie za to samo naruszenie, naruszenie zasady ne bis in idem oraz wadliwość procedury ważenia pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 czerwca 2023 r. nr BP.501.2442.2022.2250.BD2.426971 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", organ pierwszej instancji) z dnia 19 października 2022 r. którą nałożono na T. Sp. z o.o. Sp. komandytową z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca") karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, a także umorzono postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie naruszeń, opisanych szczegółowo w treści decyzji. Jako podstawę materialnoprawną wskazano art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201, dalej: "u.t.d."), 1p. 5.2.1, 1p. 5.2.2, 1p. 5.2.3, 1p. 5.5.3, 1p. 5.7.1, 1p. 5.7.2, 1p. 5.7.3, 1p. 5.11.1, 1p. 5.1.11.2, 1p. 5.11.3 i 1p. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej rozporządzenie 561/2006 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1), art. 2 pkt 35a, art. 61 ust. 15, art. 64 ust. 1, 2, art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 988 ze zm., dalej: "p.r.d.), § 6a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. 2019 poz. 2141).
Stan sprawy jest następujący:
W wyniku kontroli drogowej zespołu pojazdów, składającego się z ciągnika siodłowego marki Volvo, naczepy marki D-TEC oraz przyczepy marki D-TEC, o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, przeprowadzonej w dniu 12 maja 2022 r. na autostradzie A1 w miejscowości N., stwierdzono naruszenia: 1/ przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: (-) o czas do mniej niż 1 godziny, (-) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin; (-) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin, 2/ skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut; 3/ skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej : (-) o czas do 1 godziny, (-) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, (-) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin; 4/ przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: (-) o czas do mniej niż 30 minut, (-) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut, (-) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, (-) za każde następne rozpoczęte 30 minut od 1 godziny 30 minut oraz 5/ dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%. Zespołem pojazdów wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, a kierującym był T. C. Łączna suma kary pieniężnej wyniosła 36100 zł, jednakże WITD decyzją z dnia 19 października 2022 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 12.000 zł, stosownie do art. 92a ust.3 u.t.d.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W jej ocenie za naruszenie polegające na przekroczeniu masy całkowitej została ukarana dwukrotnie (dwiema decyzjami) – na podstawie przepisów p.r.d. i u.t.d. Skarżąca podniosła także, że wagi użyte do wyznaczenia masy pojazdu nie są przeznaczone do wyznaczania sumarycznej masy całkowitej zespołu pojazdów. Nadto WITD, podczas dokonywania obliczeń, nie wziął pod uwagę błędu pomiarowego i nie dokonał względem niego korekty obliczeń.
GITD, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W decyzji wyjaśniono , że organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych, których wysokość została określona w art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 u.t.d. w sposób sztywny. Kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 u.t.d. Zatem, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania regulacja zawarta w art. 189d k.p.a. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Organ odniósł się szczegółowo do każdego z naruszeń polegających na: (-) przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin, (-) skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, (-) skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej oraz (-) przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Ustalił, że zostały one stwierdzone na podstawie karty kierowcy oraz tachografu cyfrowego. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Zatem kary z tego tytułu zostały nałożone zasadnie.
W zakresie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% organ odwoławczy ustalił, że w dniu kontroli przedmiotowym pojazdem członowym wykonywano przejazd z ładunkiem w postaci granulatu kwasu tereftalowego (ładunek podzielny w rozumieniu art. 2 pkt 35 lit. b) p.r.d.). W wyniku zmierzenia i zważenia przedmiotowego pojazdu członowego stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 26,05 tony, tj. o 65,13% (rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosiła 66,05 tony). Pojazd został zważony przy pomocy dwupomostowej przenośnej wagi samochodowej o nr fabrycznym EWP-WWSE-023. Waga ta w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku z datą ważności do dnia 9 października 2023 r. Możliwość pomiarów nacisków osi oraz wyznaczenia masy całkowitej każdego rodzaju pojazdów i każdego rodzaju przewożonego ładunku wynika bezpośrednio z pkt 1 instrukcji użytkowania wagi WWS. Z treści instrukcji wynika również, że wagi WWS spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych oraz z Dyrektywą Rady 2014/31/EU dotyczącą wag nieautomatycznych. Pomiary przeprowadzono zgodnie z procedurą opisaną w instrukcji producenta urządzeń wagowych, na zatwierdzonym przez geodetę stanowisku. Przyjęty sposób pomiaru, polegający na ważeniu każdej z osi składowych wchodzących w skład grupy osi, przy użyciu dwóch wag (jednej ich pary) i wykorzystaniu dołów fundamentowych w miejscu ważenia (aby pojazd znajdował się zawsze w jednej płaszczyźnie), jako dopuszczalny w świetle postanowień instrukcji obsługi wag, determinowany jest także warunkami technicznymi pojazdów. GITD wyjaśnił, że taki sposób ważenia osi odzwierciedla rzeczywisty nacisk każdej z tych osi i to niezależnie, czy jest to oś pojedyncza, czy też tworzy grupę osi. Sposób pomiaru, poprzez możliwość ważenia każdej osi składowych z osobna jest uniwersalny i niezmienny bez względu na liczbę tych osi tworzących grupę osi. Stąd też wyznaczenie nacisku na grupach osi, jak i masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego było absolutnie możliwe i prawidłowe. Odczytów wskazań wag dokonywano wspólnie z kierującym pojazdem, a w trakcie odczytów nie występowały wahania wskazań. Kierujący został zapoznany z procedurą ważenia z użyciem wag przenośnych do pomiarów statycznych, świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku pomiarowym. Ponadto kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcją obsługi użytych wag przenośnych. GITD nie dopatrzył się uchybień w dokonanych pomiarach, w tym na skutek zastosowania – według skarżącej – wag, które nie zostały przystosowane do wyznaczania rzeczywistej masy całkowitej pojazdu.
Organ odwoławczy wskazał, że pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach p.r.d., to pojazd nienormatywny (art. 2 pkt 35a p.r.d.). Zgodnie z art. 65 ust. 2 p.r.d. przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny (z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II) jest zabroniony. GITD zwrócił przy tym uwagę, że z § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r. poz. 2022 ze zm.) wynika, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy – 40 ton. Dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 zł, co wynika z 1p. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d.
GITD nie podzielił stanowiska skarżącej, że została ona dwukrotnie ukarana za to samo naruszenie, tj. przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu. Zwrócił uwagę, że podstawą do wszczęcia postępowania w rozpatrywanej sprawie, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy o transporcie drogowym, a nie ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Te ostatnie sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d.
Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji w całości oraz umorzenia postępowania administracyjnego, alternatywnie – uchylenia w całości decyzji organów obu instancji. Podniosła zarzut naruszenia następujących przepisów prawa materialnego i procesowego:
1/ art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. oraz art. 140aa ust. 3 p.r.d., poprzez ich błędną interpretację i w rezultacie nieprawidłowe przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie obie sankcje (nałożone na podstawie u.t.d. jak i p.r.d.) nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej;
2/ art. 92a oraz treści art. 92 c ust. 1 pkt 2 u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię i nieumorzenie postępowania administracyjnego w zaistniałej sytuacji, gdy za to samo naruszenie została na skarżącą nałożona kara administracyjna w drodze decyzji administracyjnej nr WITD.DI.0152.W/110094/12/22, będącą konsekwencją przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a więc w swej istocie stanowiła karę za to samo naruszenie, które zostało kolejny, drugi już raz usankcjonowane zaskarżoną decyzją GITD;
3/ art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z punktem 1p. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 140aa ust. 1 i 3 p.r.d., poprzez zastosowanie nadmiernego nieproporcjonalnego rygoryzmu powodującego bezpośrednie naruszenie zasady proporcjonalności przejawiające się w dwukrotnym karaniu podmiotu kontrolowanego, tj. skarżącą sankcjami administracyjnymi w postaci nałożenia administracyjnych kar pieniężnych za jedno to samo zachowanie, tj. naruszenie prawa zarówno w ujęciu przedmiotowym jak i podmiotowym, które to zachowanie WITD, a następnie GITD, nawet przy przyjęciu tezy, że sankcje określają odrębne przepisy, nie powinny zostać zastosowane, albowiem z zasady państwa prawa wynika m.in. zasada ne bis in idem (zakaz podwójnego karania);
4/ art. 49 ust. 1 zdanie pierwsze Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 61 ust. 1 p.r.d., poprzez naruszenie zakazu ne bis in idem;
5/ art. 32 Konstytucji RP, poprzez nierówne traktowanie przedsiębiorców w zakresie sankcjonowania przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej na podstawie 1p. 10 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. naruszenie treści art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 4 u.t.d. wobec faktu, że za naruszenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej zostanie ukarany wyłącznie przedsiębiorca, uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, a na przedsiębiorcę wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne zgodnie z treścią art. 4 pkt 4 u.t.d., pomimo stwierdzenia w toku czynności kontrolnych przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, nie zostanie nałożona kara administracyjna, określona pod 1p. 10 załącznika nr 3 do u.t.d.;
6/ art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 11 w zw. z art. 77 w zw. z art. 81a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewzięcie pod uwagę treści uzasadnienia do ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wyraźnie wskazującej, że jednym z najważniejszych skutków wprowadzanych zmian miało być zmniejszenie, a nawet zlikwidowanie nieuczciwej konkurencji. Dowodzi to, że przepisy określone w p.r.d. i u.t.d. chronią to samo dobro jakim jest uczciwa konkurencja;
7/ art. 7, w zw. z art. 8 § 1, w zw. z art. 11. w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewzięcie pod uwagę postanowień treści § 30 zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego jednoznacznie wskazującego, że przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zostało stwierdzone w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, udokumentowanych protokołem kontroli nr WITD.DI.P.W.II0094/13/22 tj. na podstawie przepisów p.r.d.;
8/ art. 7. w zw. z art. 8 5 1. w zw. z art. 11. w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dopuszczenie wyników pomiarów uzyskanych za pomocą jednej pary wag typu WWS, użycie wag niezgodnie z instrukcją oraz niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345). Przedmiotowe wagi zostały użyte do wyznaczenia sumarycznej masy całkowitej (w sposób określony w § 3 pkt 9 powołanego rozporządzenia) w sytuacji gdy do wyznaczenia masy całkowitej winny być użyte w sposób określony w § 3 pkt 8 tego rozporządzenia;
9/ art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 8 w zw. z. art. 11, w zw. z art. 77 w zw. z art. 81a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie, że zakres pomiarowy przedmiotowych wag w zakresie masy całkowitej wynosi 400 ton. Jednocześnie organ nie wziął pod wagę, że wskazany zakres pomiarowy dotyczy sumarycznej masy całkowitej a nie masy całkowitej, której sposób wyznaczania określony jest w § 3 pkt 8 rozporządzenia ws. wag;
10/ art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 8 w zw. z art. 11, w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 w zw. z art. 81a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie wyników ważenia za wiążące w sytuacji, gdy podczas kontroli nie dokonano korekty wyników ważenia o błąd 4%.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
| W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze |
|zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z |
|prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. |
|Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. |
|1634 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi|
|oraz powołaną podstawą prawną. |
|Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów nie stwierdził naruszeń prawa, dających podstawę |
|do uwzględnienia skargi. |
|Kwestionowane decyzje zostały wydane w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty |
|wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków |
|przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające |
|z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, w tym przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, przepisów Unii |
|Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d. |
|Natomiast art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem |
|obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie [...]. |
|Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar |
|pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do |
|rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez |
|przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. |
|Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do u.t.d. zostały ustalone w sposób sztywny. |
|Wskazane regulacje prawne oznaczają, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej |
|naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w |
|wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 5|
|u.t.d. |
|Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w |
|sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92c u.t.d. Zgodnie z tą regulacją nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia |
|kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a |
|postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: |
|1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie|
|naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub |
|2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub |
|3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. |
|Jak wynika z ustalonego przez organy stanu faktycznego , w dniu 12 maja 2022 r., na autostradzie A1, w miejscowości N., został zatrzymany do |
|kontroli zespół pojazdów, składający się z ciągnika siodłowego marki Volvo, naczepy marki D-TEC oraz przyczepy marki D-TEC, o dopuszczalnej |
|masie całkowitej powyżej 12 tony, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%. Zespołem pojazdów, kierowanym |
|przez T. C., wykonywany był krajowy transport rzeczy w imieniu i na rzecz skarżącej. Przewóz drogowy dotyczył ładunków innych, niż ładunek |
|niepodzielny , nie będący jednocześnie drewnem. Dodatkowo stwierdzono szereg naruszeń, dotyczących przekroczenia dziennego czasu prowadzenia |
|pojazdu i maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego i wymaganego |
|skróconego okresu odpoczynku dziennego. |
|Skarżąca nie kwestionowała ustaleń i rozstrzygnięć organów dotyczących tych ostatnich kwestii. Także Sąd, dokonując z urzędu kontroli |
|przedmiotowych decyzji w tym zakresie nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. |
|Spór w niniejszej sprawie dotyczył natomiast nałożenia na skarżącą kary za naruszenie określone jako dopuszczenie do wykonywania przewozu |
|drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została |
|przekroczona co najmniej 20% ( lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). |
|Skarżąca zarzucała, że procedura ważenia zespołu pojazdu odbyła się wadliwie, wobec czego organy naruszyły przepisy postępowania , |
|opierając swe ustalenia na tak uzyskanych wynikach pomiarów. |
|Zdaniem Sądu zastrzeżenia podnoszone przez skarżącą spółkę dotyczące zastosowanej w toku kontroli procedury ważenia zespołu pojazdów są |
|niezasadne. Funkcjonariusze WITD dokonujący kontroli drogowej wykonali czynności w tym zakresie zgodnie z |
|"Instrukcją użytkownika" przenośnej wagi samochodowej WWS , którą pomiarów dokonywano. Zastosowane urządzenie posiadało niezbędne |
|certyfikaty, których kopie znajdują się w aktach administracyjnych. |
|Z pkt 1 (Wstęp) Instrukcji użytkownika wagi wynika, że przenośne wagi zostały zaprojektowane do tworzenia stacji ważenia pojazdów z funkcjami|
|pomiarów nacisków osi oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku. Waga charakteryzuje |
|się dwoma trybami ważenia: statycznym oraz dynamicznym. Podwójna certyfikacja wagi umożliwia wykonywanie pomiarów nacisków osi i wyznaczania |
|masy całkowitej pojazdu do celów nadzoru nad ruchem drogowym, zarówno w ławach fundamentowych (zadołowaniu), jak i przy pomocy mat |
|wyrównujących nawierzchnie w momencie używania wag na płaskich nawierzchniach (drogach, placach). |
|W instrukcji użytkownika wag producent wskazał, że wagi spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września|
|2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i |
|sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych oraz w dyrektywie Rady 2014/31/EU dotyczącej wag |
|nieautomatycznych. |
|Możliwość zastosowania dwóch platform pomiarowych do wyznaczania rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, a tym samym nacisku na grupie osi, w |
|trybie pomiaru w ruchu, wynika m.in. z pkt 5. Instrukcji – "podłączenie i użytkowanie wag". |
|Pomiaru masy całkowitej dokonano wagą do pomiarów dynamicznych EWP-WWSE-023 (jak wynika z protokołu kontroli ). W pkt. 5.5 instrukcji wag |
|EWP-WWSE-023 uwidoczniony został przykładowy sposób ich użytkowania. Punkt 5.5. instrukcji wag został opisany jako "Tryb "DYNAMIC" - |
|dynamiczne ważenie osiowe z sumowaniem. Opisuje on dokładnie w jaki sposób należy ważyć masę całkowitą pojazdu oraz nacisk poszczególnych |
|osi. Zgodnie z instrukcją w trybie "DYNAMIC" jedna para wag (czyli tak jak odbyło się to w przedmiotowej sprawie) może służyć do pomiaru |
|obciążenia wielu osi. |
|Podnieść należy, iż w pkt 5.1 instrukcji obsługi przewidziano, że ważenie odbywać się może w trybie static i dynamic, a także manual. Sposób|
|pomiaru masy całkowitej pojazdu i nacisku osi dokonywany w toku kontroli wynikał z instrukcji obsługi. Należy także zaznaczyć, że - jak |
|wynika z wydruków ważenia - prędkość przejazdu w trakcie ważenia wynosiła 2km/h, a zatem była zgodna z poleceniem zawartym w instrukcji |
|obsługi (pkt 5.5) - nie przekraczała 5 km/h. W punkcie 5.5 instrukcji obsługi stwierdzone zostało, iż: "po zakończeniu pomiarów |
|poszczególnych osi terminal pokaże komunikat na przykład"OSIE"5 2km/h SUMA 39500kg" gdzie 5 liczba zsumowanych osi, 2km/h to prędkość |
|przejazdu, 39500 kg to masa całkowita i wydrukuje kwit wagowy z wyszczególnieniem mas poszczególnych osi, masę całkowita pojazdu oraz datę i |
|godzinę pomiaru". |
|W niniejszej sprawie dane dotyczące wyników ważenia pierwszego i drugiego poszczególnych osi zespołu pojazdów zawarte zostały w protokole nr |
|[...]. Pomierzona rzeczywista masa całkowita pojazdu ( zespołu) w tonach wyniosła 66,05 , a przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej |
|pojazdu ( zespołu)- 40 ton – o 26,05 t, tj. o 65,13%. |
|Nie można też uznać za zasadne zarzutów skargi dotyczących uznania wyników ważenia za wiążące w sytuacji, gdy podczas kontroli nie dokonano |
|korekty wyników ważenia o błąd 4 %, jak również zarzutów dotyczących zastosowania § 3 pkt 8 i 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25|
|września 2007 r. ws. wag, poprzez błędne przyjęcie, że pojęcia: sumaryczna masa pojazdu i masa pojazdu (rzeczywista) są tożsame. Skoro bowiem|
|w rozpoznawanej sprawie ustalono, że przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej wynosiło 65,13%, to w tej sytuacji wszelkie rozważania na |
|temat masy sumarycznej pojazdu i masy pojazdu, jak również zastosowania marginesu błędu pomiaru w wysokości 4 %, nie mają znaczenia, ponieważ|
|nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 98/23 oraz z dnia 6 |
|września 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3770/23, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako "CBOSA",|
|orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać jedynie należy, że organ dokonał korekty wyników ważenia o 2%, co wynika choćby z protokołu kontroli. |
|Bezzasadne są również zarzuty dotyczące protokołów kontroli. W aktach administracyjnych znajduje się protokół kontroli drogowej nr [...] , z |
|którego wynika, że został on sporządzony na podstawie art. 89 ust. 1 u.t.d. Przepis ten faktycznie dotyczy kontroli dokumentów wskazanych w |
|art. 87 u.t.d. |
|Natomiast w protokole kontroli nr [...] wskazano, że został on sporządzony na podstawie art. 74 u.t.d. Przepis ten dotyczy m.in. sporządzenia |
|protokołu kontroli przez inspektora inspekcji transportu drogowego. Zgodnie z art. 74 ust.1 u.t.d. , w przypadku stwierdzenia naruszeń |
|uzasadniających nałożenie kary pieniężnej lub stwierdzenia wykroczeń uzasadniających nałożenie grzywny inspektor sporządza protokół kontroli.|
|W myśl art. 51 ust. 5 u.t.d. czynności związane z realizacją zadań określonych w art. 50 pkt 1 i 4 w zakresie określonym w art. 68-75 |
|wykonują inspektorzy Inspekcji, zwani dalej "inspektorami". Z art. 50 ust. 1 u.t.d. wynika natomiast, że do zadań Inspekcji należy m.in. |
|kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 u.t.d. Nie można zatem podzielić zarzutu |
|skarżącej, że karę pieniężną nałożono na nią na podstawie protokołu kontroli, sporządzonego na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu |
|drogowym, nie zaś na podstawie ustawy o transporcie drogowym. |
|Zarzut skargi dotyczący niewzięcia pod uwagę postanowień § 30 zarządzenia Nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 |
|września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji |
|Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD z 2014 r., poz. 14) jest chybiony. Przepis ten dotyczy sposobu dokonywania pomiarów zewnętrznych pojazdu,|
|nie zaś masy całkowitej pojazdu. |
|W świetle powyższego Sąd uznał, że proces ważenia został przeprowadzony w sposób prawidłowy, zgodnie z instrukcją użytkownika wagi i |
|obowiązującymi przepisami. Wyniki pomiarów zostały ujęte w protokole kontroli. Wbrew stanowisku skarżącej protokół ten został sporządzony na |
|podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, co wyraźnie wynika z jego treści. |
|Sąd nie podziela zatem zarzutów skargi dotyczących użycia wag niezgodnie z instrukcją ich obsługi i obowiązującymi przepisami. W ocenie Sądu |
|organy, na podstawie prawidłowo przeprowadzonych czynności kontrolnych zasadnie ustaliły, że doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy |
|całkowitej kontrolowanego pojazdu o co najmniej 20 %. |
|Wskazać należy, że w niniejszej sprawie spór dotyczył w istocie oceny możliwości wszczęcia przez organy Inspekcji Transportu Drogowego dwóch|
|postępowań administracyjnych i wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji, gdy w obu przypadkach u podstaw stwierdzonego naruszenia |
|była ta sama okoliczność faktyczna, a mianowicie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, które z jednej strony|
|stanowi naruszenie normy dotyczącej dopuszczalnej masy całkowitej w świetle unormowań ustawy o transporcie drogowym, z drugiej zaś strony |
|doprowadziło do ruchu pojazdem, którego masa, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś, spowodowała, że pojazd ten stał się |
|pojazdem nienormatywnym i przejazd nim wymagał uzyskania odpowiedniego zezwolenia, a jego brak podlegał sankcji, przewidzianej |
|w ustawie – Prawo o ruchu drogowym. |
|Skarżąca spółka podnosiła, że w trakcie tej samej kontroli drogowej, na podstawie tych samych wyników ważenia, doszło do wszczęcia dwóch |
|postępowań administracyjnych, prowadzących do wymierzenia kary dwukrotnie za to samo naruszenie. Takie zachowanie organów stanowi, w ocenie |
|skarżącej, naruszenie ogólnej zasady zakazu podwójnego karania. |
|Podnoszony zarzut naruszenia art. 92a oraz art. 92c u.t.d. wymagał rozważenia, czy nałożona kara nie narusza zakazu podwójnego karania, |
|wynikającego z normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z wszczęciem postępowań i|
|nałożeniem kary na ten sam podmiot w związku z przeprowadzeniem kontroli w tym samym czasie. Zatem prawidłowe rozpoznanie sprawy wymagało |
|rozważenia, czy kary dotyczą tego samego naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej. Podkreślić przy tym należy, że w niniejszym |
|postępowaniu Sąd nie oceniał w żaden sposób prawidłowości decyzji wymierzającej skarżącej karę na podstawie ustawy – Prawo o ruchu drogowym. |
|Podstawą nałożenia zaskarżoną decyzją na skarżącą kary pieniężnej za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem |
|pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20 % był art. |
|92a ust. 1 u.t.d. oraz treść lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. |
|Do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu |
|popełniającego czyn oraz tożsamość chronionego interesu prawnego. |
|Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele, ku realizacji których zmierzają oba środki, są odmienne. |
|W świetle powyższych zapatrywań, skoro w realiach sprawy nie mamy do czynienia z ochroną tego samego dobra, nie można mówić o tożsamych |
|naruszeniach. Zatem zaskarżona decyzja nie narusza normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. |
|Zdaniem Sądu, delikt administracyjny przypisany skarżącej w niniejszej sprawie nie jest tożsamy z deliktem przypisanym na podstawie ustawy – |
|Prawo o ruchu drogowym. Na gruncie u.t.d. administracyjnej karze pieniężnej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności |
|związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, które polega m.in. na dopuszczeniu do wykonywania |
|przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej o 20 %. Natomiast na |
|gruncie p.r.d. pieniężna, której wysokość jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd, |
|jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., lub |
|niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia. O ile w odniesieniu do odpowiedzialności na podstawie przepisów ustawy – Prawo o |
|ruchu drogowym konieczne jest ustalenie dotyczące istnienia obowiązku posiadania przez podmiot wykonujący przejazd zezwolenia określonej |
|kategorii oraz naruszenia tego obowiązku, to ustalenie to nie jest już konieczne – albowiem nie byłoby ono w ogóle przydatne – w odniesieniu |
|do odpowiedzialności na podstawie przepisów u.t.d., gdyż ta okoliczność jest prawnie obojętna dla oceny o ziszczeniu się lub nie znamion tego|
|deliktu. |
|Kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego zostały tak określone, aby zapobiegać naruszaniu|
|przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Inny jest przedmiot ochrony na podstawie u.t.d. niż ten, któremu |
|służą przepisy p.r.d. Kara wymierzana jest co do zasady przewoźnikowi - profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie |
|sankcji temu podmiotowi, który uczestnicząc w obrocie gospodarczym na zasadach konkurencji, przy wykonywaniu swej działalności, nie stosuje |
|się do wymogów prawa, co może - jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do ustawy o transporcie drogowym - |
|prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku |
|prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. Ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże |
|się również bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji. |
|Natomiast kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych |
|wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary |
|pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony |
|rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i |
|niebezpieczeństwu w ruchu drogowym. |
|Nie zachodzi zatem tożsamość chronionego interesu prawnego. Nałożone na skarżącą kary zostały wymierzone za różne naruszenia prawa, mimo że |
|wiążą się z przekroczeniem przez pojazd wykonujący przewóz określonych parametrów. Nie ma przy tym znaczenia, w którym akcie prawnym |
|określono te parametry. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy o transporcie drogowym ani – tym bardziej – przepisów ustawy – Prawo |
|o ruchu drogowym. Wymierzenie skarżącej kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw za różne czyny: przekroczenie dopuszczalnej masy |
|całkowitej pojazdu – na podstawie ustawy o transporcie drogowym oraz przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych bez |
|odpowiedniego zezwolenia – na podstawie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie narusza zakazu podwójnego karania. Każde ze |
|stwierdzonych naruszeń stanowi odrębny delikt administracyjny i każde naruszenie podlega osobnej karze na podstawie przepisów dwóch różnych |
|ustaw, które realizują różne cele (zob. w tej materii m.in.: wyroki NSA: z dnia 28 września 2021 r.; sygn. akt. II GSK 717/21 i sygn. akt II |
|GSK 248/21; z dnia 1 lipca 2020 r.; sygn. akt II GSK 330/20, CBOSA). |
|W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia (czyli naruszenia zakazu z |
|art. 64 ust. 2 p.r.d.) i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, |
|właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające karę. Do jednego zdarzenia, |
|polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego wbrew wymogom lub zakazowi z art. 64 ust. 1 i ust. 2 p.r.d., zastosowanie mają różne |
|normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje. Jakkolwiek bowiem stany faktyczne spraw, w których nałożono na |
|skarżącą kary pieniężne były bardzo zbliżone, to przypisane spółce naruszenia podlegały ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw, |
|które znamiona penalizowanych na ich gruncie deliktów opisują jednak w sposób, który powoduje, że w ich świetle naruszenia te – a innymi |
|słowy mówiąc, zachowania stanowiące źródło tych naruszeń – nie są jednak w sensie prawnym jednorodne (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2022 |
|r., sygn. akt II GSK 689/21, CBOSA). |
|W przywołanym przez skarżącą uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie |
|drogowym oraz niektórych innych ustaw (druk VIII.2459) wskazano, że projektowane zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r . o transporcie |
|drogowym, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów |
|niebezpiecznych, wynikają z konieczności wypełnienia przez Polskę zobowiązań nałożonych przez rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 |
|marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń|
|przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy |
|2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8) - w zakresie unormowań dotyczących kwalifikacji naruszeń |
|dotyczących przewozu drogowego. |
|Wskazano też, że w szczególności przewiduje się wprowadzenie odpowiednich zmian w załącznikach do u.t.d. (...), a |
|ponadto projekt doprecyzowuje obowiązujące przepisy dotyczące kontroli w zakresie przestrzegania obowiązków i warunków przewozu drogowego. |
|Zmiana obecnej treści załączników do u.t.d. jest konieczna do prawidłowej transpozycji rozporządzenia (UE) 2016/403 do polskiego |
|ustawodawstwa. Powyższy zabieg pozwoli na zautomatyzowanie wymiany informacji pomiędzy Polską a pozostałymi państwami członkowskimi Unii |
|Europejskiej w zakresie poważnych naruszeń przepisów unijnych (i ich kwalifikacji), które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez |
|przewoźnika drogowego. Bez zmiany ww. załączników przypisanie poszczególnych naruszeń do ich odpowiedników w rozporządzeniu (UE) 2016/403 |
|będzie bardzo utrudnione, a czasami wręcz niemożliwe. W powyższym uzasadnieniu wskazano także, że projektowana ustawa wprowadza dodatkowe |
|zmiany, które wykraczają poza zakres implementacji prawa Unii Europejskiej, a są to zmiany m.in. w art. 92, art. 92a i art. 92b u.t.d. |
|Ponadto w uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, że nowelizacja art. 92a u.t.d. wprowadza odpowiedzialność administracyjną zarządzającego |
|transportem, osoby, o której mowa w art. 7c u.t.d., a także każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Umożliwi |
|to osiągnięcie skuteczniejszego efektu prewencyjnego i zapobiegnie naruszaniu przepisów prawa przez ww. osoby, co przełoży się na zwiększenie|
|poprawy konkurencyjności w transporcie drogowym. Jednocześnie doprowadzi to do równego traktowania podmiotów krajowych i zagranicznych |
|poprzez urealnienie możliwości prowadzenia kontroli i ściągania należności z podmiotów zagranicznych. Zaproponowane zmiany w art. 92a w ust. |
|2, 4 i 7 mają na celu uporządkowanie regulacji dotyczących wysokości kar nakładanych na zarządzającego transportem, osobę, o której mowa w |
|art. 7c u.t.d., a także inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym tak, aby kary pieniężne za poszczególne naruszenia, |
|określone w załączniku nr 4 do u.t.d. były odpowiednie do kategorii naruszeń, określonych rozporządzeniem (UE) 2016/403. Ponadto podwyższenie|
|wysokości niektórych kar pieniężnych za naruszenia w transporcie drogowym jest podyktowane koniecznością ochrony rodzimego rynku przewozów |
|drogowych i wzmocnieniem przeciwdziałania tzw. "szarej strefie" w przewozach drogowych (najwyższe wysokości kar pieniężnych przewidziano za |
|brak uprawnień w transporcie drogowym, czy niepoddanie się kontroli). Jednocześnie w ust. 7 art. 92a przewiduje się rozgraniczenie |
|wymienionych w wykazie załącznika nr 3 do u.t.d. naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i wysokości kar pieniężnych za te |
|naruszenia, przewidzianych dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy - lp. 1-9 wykazu oraz dla przewoźnika drogowego - lp. 10 wykazu ( pkt |
|12). |
|Wobec powyższego nie można zgodzić się ze skarżącą spółką, że nałożona na nią kontrolowanymi decyzjami, na podstawie ustawy o transporcie |
|drogowym, kara pieniężna jest powieleniem kary nałożonej na podstawie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i co za tym idzie – że nałożenie na nią|
|kary na podstawie wskazanych przez organy przepisów jest niedopuszczalne, jako naruszające, wynikającą z regulacji konstytucyjnych, czy |
|regulacji szczebla unijnego, zasadę zakazu ne bis in idem. |
|Sąd wskazuje, że powyższa wykładnia jest zgodna z zasadą ustawowej określoności czynów zabronionych i kar zapisaną w art. 49 ust. 1 zd. 1 |
|Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, która wymaga, aby ustawa jasno określała naruszenia i grożące za nie kary, przy czym warunek ten |
|jest spełniony, jeśli podmiot prawa na podstawie brzmienia danego przepisu, a w razie potrzeby - na podstawie wykładni dokonanej przez sądy -|
|jest w stanie określić, jakie działania i zaniechania grożą pociągnięciem go do odpowiedzialności karnej (zob. wyroki TSUE: z dnia 22 |
|października 2015 r., AC-Treuhand/Commission, C-194/14 P, EU:C:2015:717, pkt 40 oraz z dnia 20 grudnia 2017 r., Vaditrans, C-102/16, |
|EU:C:2017:1012, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo). Nie ulega natomiast wątpliwości, w świetle wyżej poczynionych uwag, że zarówno ustawa|
|o transporcie drogowym, jak i ustawa – Prawo o ruchu drogowym, spełniają w zakresie omawianych deliktów zasadę ustawowej określoności czynów |
|zabronionych i kar. |
|Skarżąca zarzuca ponadto naruszenie art. 32 Konstytucji RP, który stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego |
|traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek |
|przyczyny. |
|Nie można podzielić stanowiska skarżącej o naruszeniu art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie przedsiębiorców w zakresie |
|sankcjonowania przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej na podstawie lp.10 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającym na możliwości ukarania |
|przedsiębiorcy wykonującego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i braku |
|takiej możliwości w przypadku przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne. |
|Stanowisko skarżącej opiera się na brzmieniu art. 92a ust. 7 u.t.d., z którego wynika, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu |
|drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy |
|naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz|
|drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - |
|załącznika nr 3 do ustawy. |
|Wbrew stanowisku skarżącej takie rozwiązanie prawne nie jest sprzeczne z zasadą równości. Przy dokonywaniu oceny naruszenia tej zasady nie |
|należy bowiem brać pod uwagę wszystkich cech danej osoby, a tylko takie, które mają znaczenie dla danej regulacji prawnej. W oparciu o takie |
|cechy, określane jako cechy relewantne, możemy określić, które osoby znajdują się w takiej samej sytuacji i powinny być przez prawo |
|potraktowane tak samo. We wskazanym przypadku skarżąca przeciwstawia przedsiębiorcę uprawnionego do wykonywania działalności gospodarczej w |
|zakresie przewozu drogowego przedsiębiorcy wykonującemu przewozy drogowe na potrzeby własne. Te dwa podmioty nie mają takich samych cech |
|relewantnych. Przedsiębiorca wykonujący niezarobkowy przewóz drogowy, czyli przewóz na potrzeby własne, ma odmienne cechy niż przedsiębiorca |
|uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu drogowego. Podmioty te nie znajdują się też w takiej samej sytuacji,|
|a tylko wówczas można byłoby skutecznie zarzucić naruszenie art. 32 Konstytucji RP. Wobec powyższego stanowisko skarżącej jest błędne. |
|Na koniec należy także zauważyć, że w toku postępowania spółka nie podejmowała próby wykazania, że nie przyczyniła się do powstania |
|stwierdzonych naruszeń, nie wskazując wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie|
|stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i |
|przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. Jak słusznie przyjęły zatem organy, w sprawie nie występowały okoliczności określone w art. 92b |
|oraz w art. 92c u.t.d. wyłączające odpowiedzialność skarżącej. |
|Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu |
|prawnego. Zdaniem Sądu, organ wydając zaskarżoną decyzję zrealizował obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem |
|podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadził, a następnie rozpatrzył materiał dowodowy |
|niezbędny do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych i wydania niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego |
|zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie stanowiska znalazło należyte odzwierciedlenie w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonej |
|decyzji, które odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. Zapewniono również skarżącej czynny udział w postępowaniu. Dlatego też |
|nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego, zarzuconych w skardze. |
|Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę |
|oddalił. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło