III SA/Gd 58/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Marek Gorski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej [...] z dnia 13 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. oddala skargę w części dotyczącej zdolności do służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w części dotyczącej związku przyczynowego między schorzeniem a służbą wojskową. Wojskowa Komisja Morsko-Lekarska orzeczeniem nr [...] z dnia 10 października 2007 r. w oparciu o wyniki specjalistycznych badań lekarskich, powołując się na § 11 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 151, poz. 1595) uznała R. S. za zdolnego do czynnej służby wojskowej i nadała kategorię zdrowia A. Komisja na podstawie specjalistycznych badań rozpoznała u strony zeza rozbieżnego z komponentem skośnym, który nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, jest bowiem wynikiem uwarunkowań osobniczych badanego. R. S. odwołał się od tego orzeczenia wskazując, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne w sprawie okoliczności. Komisja rozpoznała u strony tylko zeza rozbieżnego, tymczasem we wcześniejszym badaniu stwierdzono u strony nadto brak obuocznego widzenia i oczopląs poziomy. Mając te schorzenia strona nie może odbywać czynnej służby wojskowej. Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej [...] orzeczeniem z dnia 13 grudnia 2007 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 151, poz. 1595 ze zm.) uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznania, określając nowe jako: zez zbieżny oka lewego z komponentem skośnym. Brak widzenia obuocznego z ostrością wzroku oka prawego = 1,0, oka lewego = 0,6. W pozostałej części zaskarżone orzeczenie utrzymano w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z przedstawionej przez stronę dokumentacji medycznej ( z 1991 i 1995 r.) wynika, że po leczeniu operacyjnym uzyskano znaczną redukcję kąta zeza. W przeprowadzonych później badaniach kontrolnych, a także w badaniach przeprowadzonych przez wojskowe specjalistyczne jednostki medyczne stwierdzono u strony zez rozbieżny oka lewego z komponentem skośnym oraz brak obuocznego widzenia, ostrość wzroku oka prawego = 1,0; oka lewego = 0,6 cc – 1,0 Dsph = 1,0. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że należało uchylić zaskarżone odwołaniem orzeczenie w części dotyczącej rozpoznania i wydać nowe, kwalifikując je zgodnie z treścią § 11 pkt 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. Stwierdzono również, że wskazane przez komisję odwoławczą schorzenie skutkuje określeniem kategorii zdrowia A, a więc tak samo jak w orzeczeniu komisji pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2008 r. nr [...] organ odwoławczy sprostował oczywista omyłkę pisarską w wydanym przez siebie w dniu 13 grudnia 2007r. orzeczeniu stwierdzając, że w pkt 8 orzeczenia rozpoznanie powinno brzmieć: zez rozbieżny oka lewego z komponentem skośnym. Brak widzenia obuocznego z ostrością wzroku oka prawego = 1,0, oka lewego = 0,6. § 11 pkt 3. Organ stwierdził, że błąd ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie oraz, że wszystkie pozostałe ustalenia zawarte w orzeczeniu są prawidłowe. R. S. wniósł na decyzję z dnia 13 grudnia 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w drugim miesiącu odbywania czynnej służby wojskowej zaczął odczuwać silne zawroty głowy, którym towarzyszyły zaburzenia widoczności i równowagi. Skłoniło to skarżącego do odbycia wizyty lekarskiej u neurologa, po której został skierowany do okulisty. Po przeprowadzeniu szeregu kolejnych badań doszło do wydania zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem skarżącego nie uwzględnia ono faktycznego wpływu jego wady wzroku na prawidłowość w codziennym funkcjonowaniu. Skutki związane z odbywaniem służby skarżący odczuwa do dzisiaj, występują u niego problemy z widocznością w polu widzenia, niezdolność w określeniu rzeczywistej odległości i wysokości. Dokonując oceny stanu zdrowia skarżącego nie uwzględniono faktu, że nagłe kłopoty ze zdrowiem wystąpiły u niego w trakcie odbywania zasadniczej służby wojskowej, nie było zaś ich wcześniej. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. skarżący poparł swoja skargę, zaś ustanowiony przez skarżącego w toku rozprawy pełnomocnik stwierdził, że nie kwestionuje on decyzji w części dotyczącej zakwalifikowania skarżącego do kategorii zdrowia, lecz w części dotyczącej braku związku schorzenia ze służbą wojskową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj: Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności od czynnej służby wojskowej żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową. Tryb orzekania wojskowych komisji lekarskich został określony przez rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 30a w/w ustawy. Ponadto zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwa w kwestiach nie uregulowanych powyższym rozporządzeniem zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2000 r., III SA 2624/99, Lex nr 47327 oraz wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., I SA 2114/97, Lex 47973). Z treści skargi i złożonego w toku postępowania przed Sądem oświadczenia wynika, że podstawową sprawą dla skarżącego jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a służbą wojskową. W jego ocenie związek przyczynowy schorzenia ze służbą wojskową istnieje, natomiast organ orzekający twierdzi, że nie. Zgodnie z § 13 w/w rozporządzenia organ orzekając o zdolności lub niezdolności do czynnej służby wojskowej, w razie stwierdzenia u żołnierza niezawodowego choroby lub ułomności, orzeka również o związku lub braku związku schorzenia z czynną służbą wojskową, kierując się kryteriami zdrowotnymi określonymi w wykazie chorób i stanów chorobowych, ustalonym na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.). W niniejszej sprawie ustalenia w zakresie związku przyczynowego zawierają orzeczenia organów I i II instancji. Sąd w składzie orzekającym zwraca uwagę, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, mającą swe źródło w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., III ZP 9/99 (OSNP 200/5/167), sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Mimo, że pogląd ten został sformułowany w innym stanie prawnym nadal zachowuje swoją aktualność. W sposób jednoznaczny wyraża to teza zawarta w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r., II SA/Wa 2637/04 (baza Lex nr 166502): "Od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia poborowego lub żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje." Kierując się powyższymi orzeczeniami oraz żądaniami skarżącego należy stwierdzić, że sprawy dotyczące świadczeń rentowych i odszkodowawczych oraz ustaleń związku przyczynowego między schorzeniem a służbą wojskową, ustawodawca przekazał do kognicji sądów powszechnych w ramach postępowań związanych z przyznawaniem świadczeń rentowych i odszkodowawczych (prowadzonych w trybie Kodeksu postępowania cywilnego). W postępowaniu przed sądem powszechnym kwestionując zasadność decyzji odmawiającej świadczeń rentowych i odszkodowawczych przewidzianych ustawami można jednocześnie zakwestionować wydane na potrzeb tych postępowań orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w zakresie związku przyczynowego. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd jest zdania, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. pod względem formalnym i zawiera przekonywujące uzasadnienie. Przepis § 14 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2004 r. stanowi, iż organy wydają orzeczenie na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby – także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6, wykorzystując w szczególności: 1) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza niezawodowego lub pełnionej przez niego funkcji wojskowej; 2) historie leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 3) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 4) książeczkę zdrowia żołnierza niezawodowego; 5) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza niezawodowego. Z akt administracyjnych wynika, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie nie budzącej zastrzeżeń dokumentacji medycznej, zawierającej informację o wynikach badań i stanu zdrowia skarżącego. Nadto w toku postępowania administracyjnego przeprowadzono u skarżącego badania lekarskie, najpierw w Szpitalu Marynarki Wojennej (w dniu 10 października 2007 r.), a następnie w dniu 5 grudnia 2007 r. skarżący został zbadany przez Ordynatora Oddziału Chorób Oczu 7 Szpitala Marynarki Wojennej i w ich wyniku stwierdzono u skarżącego zez rozbieżny oka lewego z komponentem skośnym oraz brak obuocznego widzenia, ostrość wzroku oka prawego = 1,0; oka lewego = 0,6 cc – 1,0 Dsph = 1,0. Zgodnie z § 11 pkt 3 załącznika nr 2 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2004 r. w przypadku zeza rozbieżnego oka lewego z komponentem skośnym oraz braku obuocznego widzenia przy ostrości wzroku oka prawego = 1,0; oka lewego = 0,6 cc – 1,0 Dsph = 1,0 w przypadku żołnierzy zasadniczej służby wojskowej nadaje się kategorię "A". Tym samym, w ocenie Sądu, organ postąpił prawidłowo i nie naruszył prawa. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi w zakresie rozpoznania schorzenia i ustalenia kategorii zdrowia.