III SA/Gd 580/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-12-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w sytuacji gdy nastąpiła zmiana przepisów rozporządzenia regulującego tę kwestię w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, które zostało wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., powinno być ustalane według przepisów dotychczasowych (rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r.) do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wysokość wynagrodzenia ustala się na podstawie opłat maksymalnych określonych w przepisach, z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy adwokata, a następnie podwyższa o podatek od towarów i usług.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożył adwokat M. D., który był ustanowiony z urzędu dla skarżącej M. T. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego. Adwokat brał udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji oraz w postępowaniu zażaleniowym. Wniosek dotyczył ustalenia wynagrodzenia w sytuacji, gdy w trakcie postępowania nastąpiła zmiana przepisów rozporządzenia regulującego zasady przyznawania takich kosztów.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. D. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 442,80 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. D. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: przyznać adwokatowi M. D. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji oraz w drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym.
Skarżącej M. T. zostało przyznane postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt III SO/Gd 19/16, prawo pomocy przez ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła tym adwokatem – M. D.
Adwokat M. D. brał udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, albowiem wniósł skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nadto w dniu 25 sierpnia 2016 r. wniósł zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 4 sierpnia 2016 r.
W skardze pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one zapłacone zarówno w całości jak i w części.
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i od tego dnia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W związku z powyższym wniosek o przyznanie wynagrodzenia za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., należało rozpoznać na starych zasadach wynikających z rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Również wynagrodzenie za postępowanie zażaleniowe zainicjowane zażaleniem wniesionym na postanowienie wydane przed tą datą należało obliczyć według ww. rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Opłata maksymalna w sprawie przed sądem administracyjnym, w sprawie, w której przedmiotem sporu nie jest należność pieniężna oraz która nie należy do właściwości Urzędu Patentowego, wynosi w pierwszej instancji - w myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia - 480 zł, zaś w drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym – 240 zł.
Tak określone opłaty maksymalne (w łącznej wysokości 720 zł), stanowią podstawę wyliczenia należnej opłaty, która zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, wynosi 1/2 jej wysokości, a więc, w niniejszym przypadku 360 zł. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowa kwota jest adekwatna do udziału pełnomocnika w postępowaniu po wzięciu pod uwagę niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika, a także charakteru przedmiotowej sprawy, której stopień zawiłości nie jest znaczny.
Wskazaną powyżej opłatę, zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (obecnie 23 %).
W konsekwencji finalne wynagrodzenie należne pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynosi 442,80 zł.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło