III SA/Gd 581/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-01-05
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ZUS o odmowie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, gdyż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a jednocześnie nie pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem. Zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach ubezpieczeń społecznych nie wyklucza przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. H. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia 1 października 2010 r. o odmowie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez WSA w Gdańsku w listopadzie 2010 r., złożył kolejny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca jest osobą niepracującą, korzystającą ze świadczeń pomocy społecznej, zamieszkującą lokal TBS, bez oszczędności i zalegającą z opłatami za mieszkanie.Rozstrzygnięcie
Przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia 1 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt III SO/Gd 23/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił T. H. przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.
Kolejnym wnioskiem, uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 23 grudnia 2010 r., skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata.
Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 27 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 581/10 odrzucił skargę T. H. na opisaną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy należało ocenić w oparciu o przesłanki określone w art. 246 § 1 P.p.s.a.
Na podstawie złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz załączonych dokumentów źródłowych (kopii decyzji w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej) ustalono, że jest ona osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo, niepracującą, korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłków: stałego w wysokości 444 zł miesięcznie, oraz celowych (na pokrycie części kosztów leków i leczenia, zakup żywności, obuwia, odzieży, środków czystości) w łącznej kwocie 330 zł (w grudniu 2010 r.).
Skarżąca mieszka w lokalu TBS o powierzchni 42,90 m2, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąca zalega z opłatami za mieszkanie, co spowodowało wniesienie przeciwko niej pozwu o eksmisję.
Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie wnioskodawczyni z mocy prawa jest zwolniona od kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e) P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że w myśl art. 262 P.p.s.a, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, będą miały w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie. W tej sytuacji, należało rozważyć wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 P.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym w szczególności wysokość dochodu skarżącej i jego źródło, uznać należało, iż wykazała ona dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Skarżąca w gestii sądu (referendarza sądowego) pozostawiła wybór rodzaju pełnomocnika zakreślając we wniosku żądanie przyznanie pomocy zarówno w postaci ustanowienia radcy prawnego jak i adwokata. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło