III SA/Gd 584/10

Dnia 20 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 2 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia dla bezrobotnych oddala skargę. Ostateczną decyzją z dnia 21 lipca 2009r. Prezydent Miasta zobowiązał T. W. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w kwocie brutto 2.022,80 zł. Wnioskiem z dnia 20 listopada 2009r. T. W. wystąpił o umorzenie ww. świadczenia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że do jego powstania doszło nie z jego winy. Z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności nie otrzymywał on żadnych przychodów. Powiatowa Rada Zatrudnienia w G. w dniu 23 września 2010 r. negatywnie zaopiniowała wniosek. Prezydent Miasta decyzją z dnia 4 października 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - dalej w skrócie k.p.a. (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit.d) i art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) odmówił umorzenia w całości nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w kwocie 2.022, 80 zł (na którą składają się: dodatek szkoleniowy 152,80 zł, badania lekarskie 70 zł, sfinansowane koszty szkolenia 1.800,00 zł). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że argumenty strony nie wyczerpują żadnej z przesłanek uzasadniających umorzenie nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego. Organ dodał także, że szczególne okoliczności wskazane we wniosku, mogą być wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o rozłożenie na raty nienależnie pobranego świadczenia, ale nie jego umorzenia. W następstwie odwołania wniesionego przez T. W. Wojewoda decyzją z dnia 2 listopada 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy odnosząc się do regulacji zawartej w art. 76 ust. 7 w/w ustawy wskazał, że w sprawnie nie zaistniały przesłanki do umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Instytucja umorzenia należności jest nadzwyczajną formą spłaty zobowiązania i może być ona stosowana w wyjątkowych okolicznościach. Z takimi okolicznościami organ nie miał do czynienia w niniejszej sprawie. Dalej organ podniósł także, że wskazane we wniosku okoliczności co prawda podważają zasadność nałożenia na stronę obowiązku zwrotu świadczenia, ale kwestia ta została już ostatecznie rozstrzygnięta i obecnie brak jest podstaw do wzruszenia decyzji nakładającej na stronę obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia. Organ wskazał ponadto, że z przeprowadzonego wywiady środowiskowego wynika, że strona dysponuje środkami finansowymi na spłatę zadłużenia, jeśli nie jednorazowo, to ratalnie. Z tej jednak możliwości strona dotychczas nie skorzystała. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. W. wniósł ponownie o umorzenie w całości kosztów szkolenia. Podniósł, iż w wyniku błędu pracowników powiatowego urzędu pracy jest on obowiązany do zwrotu kosztów szkolenia, na które został skierowany przez pracowników urzędu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozważając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy mieć przede wszystkim na uwadze to, że została ona wydana po ostatecznym orzeczeniu przez Prezydenta Miasta o obowiązku zwrotu przez skarżącego T. W. kwoty 2.022,80 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (dodatku szkoleniowego). Natomiast decyzja zaskarżona w tym postępowaniu odnosi się jedynie do kwestii umorzenia tych świadczeń. Zatem te twierdzenia skarżącego, które odnoszą się do podstaw powstania obowiązku zwrotu, tj. to, że skarżący został skierowany na szkolenie z winy pracowników urzędu pracy, pomimo informowania ich o zawieszonej pozarolniczej działalności gospodarczej, nie odnoszą się do decyzji o odmowie umorzenia. Mogłyby być podnoszone jedynie w postępowaniu w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, zakończonym ostateczną i prawomocną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 21 lipca 2009r. Skarżący nie zdołał decyzji tej podważyć składając odwołanie po upływie ustawowego terminu, zaś jego skarga, wniesiona do sądu administracyjnego na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu została prawomocnie oddalona wyrokiem WSA w Gdańsku z 4 lutego 2010r. w sprawie III SA/Gd 545/09. Decyzje wydane w toku niniejszego postępowania należało ocenić natomiast z punktu widzenia ich zgodności z przepisami prawa dotyczącymi umarzania zobowiązań z tytułu nienależnie wypłaconych świadczeń. Stosownie do treści art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( t.j. Dz. U z 2008r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż w świetle przepisów cytowanej wyżej ustawy obowiązkiem osoby, która uzyskała świadczenia, co do których następnie właściwy organ w drodze ostatecznej decyzji administracyjnej stwierdził, iż są one nienależne, jest zwrot tych świadczeń (art. 76 ust. 1 ustawy). Wykładnia przepisu art.76 ust. 7 wskazuje, iż instytucja umorzenia należności, czy to w całości, czy też w części winna być stosowana wyjątkowo i nawet przy spełnieniu którejkolwiek z przesłanek umożliwiających umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia, nie jest to zasadą, ani obowiązkiem organu, lecz zależy jedynie od jego uznania. W sprawie niniejszej, jak wynika z akt przedstawionych Sądowi przez Wojewodę, przed zgłoszeniem wniosku o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, skarżący nie zwrócił należności nawet w części, nie wnioskował także o rozłożenie należności na raty bądź odroczenie terminu zwrotu, lecz od razu wystąpił o umorzenie należności w całości. Organ I instancji, czyli Prezydent Miasta, przed podjęciem decyzji o odmowie umorzenia w całości nienależnie pobranego świadczenia, zwrócił się w dniu 24 czerwca 2010 r. do Powiatowej Rady Zatrudnienia w G. o wyrażenie opinii w przedmiocie wniosku skarżącego o umorzenie 2.022,80 zł zadłużenia. Uchwałą Nr [...] z dnia 23 września 2010 r. Rada zaopiniowała wniosek skarżącego negatywnie. Organ I instancji dokonał trafnych ustaleń faktycznych co do sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, stwierdzając że sytuacja ta nie uzasadnia umorzenia jego zobowiązania. Słusznie w zaskarżonej decyzji zwrócono uwagę skarżącego na możliwość ubiegania się przez niego o rozłożenie należności na raty. Fakt, że ustawodawca enumeratywne wymienił w art. 76 ust. 7 ustawy przesłanki zastosowania ulg wskazuje, że tylko wystąpienie jednej z nich daje podstawy do ubiegania się o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. W niniejszej sprawie, tak jak stwierdziły organy obu instancji orzekające o odmowie umorzenia, nie zachodziły żadne przesłanki, o jakich mowa w powyższym przepisie. Organy nie miały więc podstaw prawnych do podjęcia decyzji zgodnej z wnioskiem skarżącego. Z przedstawionych powyżej względów, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa, a zatem skargę należało oddalić jako bezzasadną na podstawie art.151 p.p.s.a.