III SA/Gd 584/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 2 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia dla bezrobotnych postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. oddalił skargę T. W. na opisaną decyzję Wojewody [...]. Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2011 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest umorzenie nienależnie pobranego świadczenia dla bezrobotnych. Z tych względów w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 28 stycznia 2011 r., dokumentów źródłowych (kopii decyzji w przedmiocie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku, dowodów opłat czynszowych, za energię, ubezpieczenie, usługi telekomunikacyjne, abonament RTV, zaświadczenia od pracodawcy o wysokości zarobków oraz dodatkowych oświadczeń z 4 i 8 lutego 2011 r.) ustalono, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną i synem, zamieszkuje w lokalu o powierzchni 47,59 m2, zarówno on, jak i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają rachunków bankowych, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Źródłem dochodu skarżącego jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 2 654,53 zł brutto (1 921,44 zł netto) miesięcznie, zaś jego konkubiny - zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 582,70 zł brutto miesięcznie. Udokumentowane miesięczne koszty utrzymania wynoszą 766,39 zł miesięcznie i nie obejmują wydatków związanych z nauką syna wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne (potwierdzone stosownymi dokumentami), a w szczególności wysokość łącznego dochodu wnioskodawcy i jego konkubiny (3 237,23 zł brutto miesięcznie) w stosunku do kosztów utrzymania trzyosobowego gospodarstwa domowego oraz brak zasobów pieniężnych, uznano, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.